شهریاری: خصوصی‌سازی هوشمندانه، راه جهش صنعت داروسازی است | واگذاری شفادارو گامی در مسیر اصلاح ساختار بانکی

حسین‌علی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، با اشاره به واگذاری بلوک مدیریتی شرکت سرمایه‌گذاری شفادارو از سوی بانک ملی ایران، این اقدام را گامی مهم در مسیر اصلاح ساختار مالی بانک‌ها و افزایش بهره‌وری در صنعت داروسازی کشور دانست و تأکید کرد: خصوصی‌سازی اصولی و واگذاری مدیریت به بخش خصوصی توانمند، می‌تواند زمینه‌ساز توسعه تولید، ارتقای کیفیت محصولات دارویی و تقویت جایگاه ایران در بازارهای منطقه‌ای شود.

ورود بانک‌ها به عرصه بنگاه‌داری و نگهداری دارایی‌های گسترده، طی سال‌های گذشته یکی از چالش‌های ساختاری نظام بانکی کشور بوده است؛ موضوعی که با کاهش ظرفیت بانک‌ها برای تأمین مالی فعالیت‌های مولد اقتصادی همراه شده و ضرورت بازگشت منابع بانکی به مأموریت اصلی خود، یعنی تجهیز منابع و اعطای تسهیلات به بخش‌های تولیدی و اقتصادی را بیش از پیش برجسته کرده است.

در همین راستا، واگذاری بلوک ۹۰.۵۲ درصدی شرکت سرمایه‌گذاری شفادارو از سوی هلدینگ آینده‌پویا، به‌عنوان بازوی تخصصی سرمایه‌گذاری بانک ملی ایران، در چارچوب سیاست خروج بانک‌ها از بنگاه‌داری مورد توجه قرار گرفته است. این معامله که در نوبت نخست عرضه، در زمستان گذشته و پس از رقابتی گسترده در بورس اوراق بهادار تهران، با ارزشی در حدود ۳۷ هزار میلیارد تومان انجام شد، از منظر اصلاح ساختار دارایی‌های بانکی و آزادسازی منابع مالی اهمیت ویژه‌ای دارد.

واگذاری چنین مجموعه‌ای، علاوه بر آنکه می‌تواند به کاهش تصدی‌گری بانک در فعالیت‌های غیربانکی منجر شود، فرصتی برای هدایت منابع حاصل از فروش دارایی‌ها به سمت تأمین مالی تولید، حمایت از کسب‌وکارها و افزایش توان تسهیلات‌دهی بانک فراهم می‌کند. البته تحقق این اهداف به نحوه استفاده از منابع آزادشده و میزان پایبندی بانک به برنامه‌های اصلاحی وابسته است.

از سوی دیگر، انتقال مالکیت و مدیریت یک مجموعه بزرگ دارویی به بخش خصوصی، در صورت انتخاب سرمایه‌گذار توانمند و برخورداری از نظارت مؤثر، می‌تواند زمینه افزایش رقابت، بهبود مدیریت، توسعه سرمایه‌گذاری و ارتقای بهره‌وری را فراهم کند. با این حال، در صنعت دارو، موفقیت خصوصی‌سازی تنها با افزایش ارزش معاملات یا تغییر مالکیت سنجیده نمی‌شود؛ بلکه استمرار تولید، دسترسی مردم به دارو، حفظ کیفیت محصولات و تقویت توان تحقیقاتی شرکت‌ها نیز باید در کانون توجه قرار گیرد.

حسین‌علی شهریاری، رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با بورس۲۴، خصوصی‌سازی و واگذاری امور به بخش خصوصی را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای ارتقای کیفیت و کارآمدی صنعت داروسازی ایران دانست و بر ضرورت اجرای هدفمند و ساختاری این سیاست تأکید کرد.

شهریاری با اشاره به ظرفیت‌های موجود در صنعت داروسازی کشور اظهار کرد که اجرای دقیق و اصولی اصل ۴۴ قانون اساسی می‌تواند مسیر مناسبی برای افزایش بهره‌وری، تقویت رقابت و استفاده بهتر از توانمندی‌های بخش خصوصی باشد.

وی با بیان اینکه صنعت داروسازی ایران از زیرساخت تولیدی قابل‌توجهی برخوردار است، گفت: هم‌اکنون بیش از ۱۷۰ شرکت دارای مجوز تولید در کشور فعالیت می‌کنند و بیش از ۹۵ درصد نیاز دارویی کشور از طریق تولید داخلی تأمین می‌شود. این ظرفیت نشان می‌دهد که صنعت داروسازی ایران از پایه‌های مناسبی برای توسعه برخوردار است و با ورود سرمایه‌های جدید، مدیریت تخصصی و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌تواند جایگاه خود را در بازارهای منطقه‌ای ارتقا دهد.

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با تأکید بر اینکه خصوصی‌سازی نباید صرفاً به انتقال مالکیت شرکت‌ها محدود شود، افزود: هدف اصلی از این فرآیند، واگذاری هوشمندانه مسئولیت‌ها به بخش خصوصی کارآمد و ایجاد فضایی برای فعالیت رقابتی و بهره‌ور است. هر جا که بخش خصوصی توانایی انجام فعالیتی را با سرعت، کیفیت و کارآمدی بیشتر دارد، باید زمینه حضور مؤثر آن فراهم شود؛ چراکه تقویت تولید و کاهش موانع فعالیت اقتصادی، در نهایت به سود نظام سلامت کشور خواهد بود.

وی در ادامه با اشاره به برخی موانع موجود در مسیر خصوصی‌سازی خاطرنشان کرد: اجرای این سیاست نیازمند همکاری هماهنگ دستگاه‌های اجرایی، رفع موانع اداری، ایجاد ثبات در تصمیم‌گیری‌ها و فراهم کردن شرایط مناسب برای سرمایه‌گذاری است. واگذاری‌ها باید به‌گونه‌ای انجام شوند که از یک‌سو منافع اقتصادی کشور تأمین شود و از سوی دیگر، ظرفیت تولید و دسترسی مردم به محصولات ضروری، به‌ویژه دارو، آسیب نبیند.

شهریاری همچنین وابستگی بخشی از صنعت داروسازی به مواد اولیه وارداتی، محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها و نیاز به فناوری‌های نوین را از جمله چالش‌های مهم این حوزه برشمرد و تأکید کرد که این مشکلات می‌توانند به فرصتی برای توسعه فعالیت‌های بخش خصوصی تبدیل شوند. به گفته وی، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه، بومی‌سازی فناوری‌ها، ارتقای تجهیزات تولید و توسعه محصولات با ارزش افزوده بالا، از جمله اقداماتی است که می‌تواند توان رقابتی شرکت‌های دارویی ایران را افزایش دهد.

وی با اشاره به پیشرفت‌های کشور در حوزه داروهای بیوتکنولوژیک اظهار کرد که رشد قابل‌توجه این بخش در دهه گذشته، بیانگر ظرفیت علمی و صنعتی ایران برای حرکت به سمت تولید محصولات پیچیده‌تر و کاهش وابستگی به واردات است. تداوم این روند، به سرمایه‌گذاری پایدار، ارتباط مؤثر میان دانشگاه‌ها و شرکت‌های دارویی و فراهم شدن امکان دسترسی به دانش فنی روز نیاز دارد.

رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت حمایت هدفمند دولت از فعالان صنعت دارو تأکید کرد و گفت: خصوصی‌سازی موفق به معنای کنار رفتن کامل دولت نیست؛ بلکه دولت باید از تصدی‌گری غیرضروری فاصله بگیرد و در مقابل، نقش خود را در تنظیم‌گری، نظارت بر کیفیت، تضمین دسترسی عادلانه به دارو و حمایت از تولید داخلی به‌درستی ایفا کند.

به اعتقاد کارشناسان، واگذاری شرکت‌های بزرگ دارویی در صورتی می‌تواند به توسعه این صنعت منجر شود که با شفافیت در فرآیند واگذاری، انتخاب سرمایه‌گذاران متخصص، تعهد به حفظ و توسعه ظرفیت‌های تولیدی و نظارت مستمر بر عملکرد شرکت‌ها همراه باشد. همچنین جلوگیری از ایجاد انحصار، حمایت از رقابت سالم و توجه به منافع بیماران باید از الزامات اصلی این فرآیند باشد.

شهریاری در پایان تأکید کرد: در صورت فراهم شدن زمینه همکاری شرکت‌های خصوصی ایرانی با مجموعه‌های بین‌المللی و تسهیل دسترسی به دانش فنی جدید، صنعت داروسازی کشور می‌تواند علاوه بر تأمین نیازهای داخلی، سهم بیشتری از بازارهای صادراتی منطقه را به دست آورد. آینده این صنعت به خصوصی‌سازی حرفه‌ای، رقابت سالم، سرمایه‌گذاری در فناوری و حمایت هدفمند دولت وابسته است؛ مسیری که در صورت اجرای صحیح، می‌تواند ظرفیت‌های تولیدی کشور را به فرصت‌هایی پایدار برای رشد اقتصادی و ارتقای نظام سلامت تبدیل کند.