اسماعیل بقایی | امانوئل ماکرون
واکنش سخنگوی وزارت خارجه به مواضع دوگانه فرانسه | چرا بازدارندگی هسته‌ای برای پاریس حق است اما برای ایران تهدید؟
| سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در واکنش به مواضع متناقض مقام‌های فرانسوی درباره تسلیحات هسته‌ای، به آنچه رویکرد دوگانه غرب در قبال برنامه هسته‌ای ایران خوانده می‌شود، انتقاد کرد و پرسش‌هایی را درباره معیارهای دوگانه در زمینه امنیت، بازدارندگی و حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای مطرح کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در واکنش به مواضع متناقض مقام‌های فرانسوی درباره تسلیحات هسته‌ای، به آنچه رویکرد دوگانه غرب در قبال برنامه هسته‌ای ایران خوانده می‌شود، انتقاد کرد و پرسش‌هایی را درباره معیارهای دوگانه در زمینه امنیت، بازدارندگی و حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای مطرح کرد.
در این واکنش، مواضع امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، درباره قدرت نظامی و بازدارندگی هسته‌ای این کشور در مقایسه با اظهارات او درباره ایران مورد توجه قرار گرفته است؛ مقایسه‌ای که به گفته منتقدان، نشان‌دهنده تفاوت آشکار در نحوه ارزیابی برنامه‌های هسته‌ای کشورهای مختلف است.
ماکرون در جریان آزمایش یک موشک بالستیک با قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای، با تأکید بر اهمیت قدرت نظامی و بازدارندگی گفته است: «برای آزاد بودن باید ترسناک بود؛ و برای ترسناک بودن، باید قدرتمند بود.» این اظهارات بیانگر دیدگاهی است که بر اساس آن، برخورداری از توان نظامی و ایجاد قدرت بازدارندگی، عاملی برای حفظ استقلال و امنیت ملی تلقی می‌شود.
با این حال، رئیس‌جمهور فرانسه درباره ایران موضعی متفاوت اتخاذ کرده و تأکید داشته است که ایران نباید به سلاح هسته‌ای دست پیدا کند؛ نه در شرایط کنونی و نه در سال‌های آینده. این تفاوت در مواضع، پرسشی اساسی را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد: چرا برخورداری فرانسه از توان بازدارندگی هسته‌ای در چارچوب دفاع از امنیت و آزادی این کشور تعریف می‌شود، اما برنامه هسته‌ای ایران، حتی در بخش‌های صلح‌آمیز و تحت نظارت بین‌المللی، با حساسیت و بدبینی بیشتری مواجه است؟
از نگاه منتقدان سیاست‌های غرب، مسئله اصلی مخالفت با اصل بازدارندگی هسته‌ای فرانسه نیست، بلکه موضوع، نحوه تعیین معیارهای امنیتی و چگونگی اعمال آنها درباره کشورهای مختلف است. آنها معتقدند اگر قدرت نظامی و بازدارندگی بتواند برای یک کشور ابزاری در جهت حفظ استقلال و امنیت باشد، نمی‌توان بدون ارائه معیارهای روشن و یکسان، نگرانی‌های مشابه سایر کشورها را نادیده گرفت یا تمام فعالیت‌های هسته‌ای آنها را در چارچوب تهدید ارزیابی کرد.
آمریکا قلدری عریان را با نقاب «فلسفه تاریخ» توجیه می‌کند | پاسخ تند ایران به اظهارات روبیو
در این میان، ایران همواره بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای خود تأکید کرده و حق استفاده از انرژی هسته‌ای برای اهداف غیرنظامی را از حقوق خود می‌داند. تهران همچنین بر ضرورت رعایت تعهدات بین‌المللی و پرهیز از سیاسی‌کاری در ارزیابی فعالیت‌های هسته‌ای کشورها تأکید دارد. از همین رو، تفکیک میان فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای و ساخت سلاح هسته‌ای، یکی از محورهای اصلی اختلاف‌نظر ایران با برخی کشورهای غربی به شمار می‌رود.
منتقدان رویکرد قدرت‌های هسته‌ای همچنین معتقدند تداوم انحصار تسلیحات هسته‌ای در دست شمار محدودی از کشورها، در کنار اعمال فشار بر سایر کشورها، می‌تواند اعتبار ادعاهای مربوط به منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای را تحت تأثیر قرار دهد. به باور آنها، دستیابی به امنیت پایدار جهانی مستلزم آن است که اصول حقوق بین‌الملل، تعهدات مربوط به خلع سلاح و حق استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌ای به‌صورت منصفانه و بدون تبعیض مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، واکنش سخنگوی وزارت امور خارجه را می‌توان انتقادی به آنچه معیارهای دوگانه در سیاست هسته‌ای غرب خوانده می‌شود، دانست؛ انتقادی که بر ضرورت پاسخ‌گویی به این پرسش تأکید دارد که آیا امنیت و آزادی تنها با برخورداری از قدرت هسته‌ای برای برخی کشورها معنا پیدا می‌کند یا می‌توان با رعایت اصول مشترک و احترام به حقوق قانونی کشورها، مسیری متفاوت برای تأمین امنیت بین‌المللی در پیش گرفت؟
دیدگاه تان را بنویسید