قمار در رسانه ملی؟!/عماد افروغ از مشکلات فرهنگی صدا و سیما میگوید
| باورش سخت است اما قمار که در گذشته محدود به قشری خاص بود و ناهنجاری اجتماعی به حساب میآمد، به گفته مراجع این رورها در رسانه ملی انجام شده و انتقاداتی در اینباره جریان دارد. این بحث محدود به شبکه بزرگسالان نبود و با ستاره مربعها به شبکههای اختصاصی کودکان نیز ورود کرد.
۵۵آنلاین :
قمار در بسیاری از کشورها جز ناهنجاریهای اجتماعی است و حتی در جوامع سکولار نیز قمار با محدودیتهایی مواجه است. قمار آثار روحی و روانی خطرناکی را به همراه دارد و در حوزه اجتماعی نیز به عنوان یکی از علل فروپاشی خانواده مطرح شده است.
رسمیترین نوع قمار در ایران در دهه ۷۰ در قالب برگههای «ارمغان بهزیستی» و بعدها «ارمغان سبز» شکل گرفت اما بعد از مدتی با مخالفت مراجع تقلید روند آن متوقف شد. اما چه شده که این روزها صحبت از رود این بازی حرام در رسانه ملی میشود؟!
استفتا از مراجع
ماجرا از جایی شروع شد که استفتائی از دفتر مرجع عالیقدر آیتآلله مکارم اخذ شدف استفتا کننده از این مرجع پرسید:«مسابقهای حضوری با عنوان "مسابقه بزرگ برندهباش" از طریق شبکه سه سیمای جمهوری اسلامی ایران در حال اجرا و پخش است که به شرکتکنندگان در این مسابقه به ازای پاسخ صحیح به هر سوال، مبلغ قابل توجهی به صورت پلکانی (تا سقف ۱۰۰ میلیون تومان) اعطا میکند که با کمک مجری برنامه و فرصتهایی که در اختیار هر شرکتکننده قرار میگیرد، مبلغ جایزه غالباً از ۵ میلیون تومان کمتر نیست. شرط حضور در این برنامه خرید سوال و پاسخ درست به آنها از طریق اپلیکیشن مخصوص است و در صورت درست بودن جوابها، در یک رقابت فشرده، ۴ نفر به مسابقه حضوری دعوت خواهند شد.
آیا برگزاری این نوع مسابقات جایز است؟
آیا شرکت در این نوع مسابقات جایز است؟
آیا شرکت کننده، مالک شرعی جایزه خواهد شد؟»
و اما پاسخ: «بسمه تعالی
این کار قمار است و کسانی که شرکت میکنند مالک آن جوایز نمیباشند.»
واکنشها به رفتار صداوسیما
از قشر فرهنگی گرفته تا سیاسیون و مراجع تقلید به قمار در رسانه ملی واکنش نشان دادند. در نهایت نیز رهبر معظم انقلاب تأکید کردند باید روحیه انتظار برای ثروت بادآورده را از بین ببریم و روشهایی شبیه بختآزمایی را ترویج نکنیم که دستگاههای مختلف از جمله صداوسیما باید متوجه این معنا باشند. اما برای تحلیل رفتار این روزهای صدا و سیما به سراغ عضو سابق کمیسیون فرهنگی مجلس رفتیم که مدرس دانشگاه هم هست تا از افروغ درباره رفتار صدا و سیما بیشتر بپرسیم.
صداوسیما در حق فرهنگ و هویت ملی جفا کرده است
عماد افروغ استاد جامعهشناسی در خصوص برنامه برنده باش گفت: برنامه خاصی که در رسانهها مطرح شده است، را من ندیدم. ملاک تشخیص قمار بودن یا نبودن با بنده نیست و زمانی که مرجعی میگوید که قمار است محل تأمل و اعتنا است. پیرو صحبتهای یکی از مراجع، مقام معظم رهبری نیز اشاره ضمنی در این خصوص داشتند. صداوسیما نقش دانشگاه را ایفا میکند و قرار بر آموزش دارد. در نتیجه با این فرض و مقدمه صداوسیما به مردم آموزش میدهد. به نظر من جفایی که صداوسیما در حق فرهنگ و هویت ملی ما داشته است، دستگاههای دیگر نداشتهاند.
افروغ تصریح کرد: نقش سلبی شورای نظارت بیشتر از نقش ایجابی است. نباید رسانه ملی را این در چارچوب رها کنیم، باید شورای متشکل از نظریهپردازان فرهنگی نظارت داشته باشد تا با نظرات شخصی و فردی عملی انجام نشود. نوعی یک تازی در صداوسیما حاکم است. دستشان در برای انجام هر کاری باز است. در این میان شورای نظارت هم بنا بر موجآفرینیهایی که شکل میگیرد، تذکری بیان میکند.
وی افزود: صداوسیما ممکنه بیان کند که در خصوص بودجه مشکل دارد و به اجبار بهسوی جذب اسپانسرها رفته است. هدف وسیله را توجیه نمیکند، ما نباید برای رسیدن به هدف دست به هر وسیلهای بزنیم. اگر هم هدف وسیله را توجیه کند، هدف مقبولی نخواهد بود. در صورتی ناگزیر هستیم برای تأمین مسائل مالی به اسپانسرها روی بیاوریم، باید مشخص شود که هدف چیست؟ رسانه ملی در شرایط فعلی چه هدفی را دنبال میکند؟ به دنبال ایجاد چه فرهنگی است؟ چه ارتقایی در رشد فرهنگی مردم ایجاد کرده است؟ متأسفانه به این سخنان گوش نمیدهند و سطح فرهنگی مردم و مدیران پایین آمده است.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: در شرایط فعلی حرفهای فاخر شنیدنی نیست، اگر بپذیریم رابطهای بین ایده و واقعیت وجود دارد، همچنین بپذیریم که صداوسیما نقش در ایده پردازی ایفا میکند، بنابراین بخشی از واقعیتهای غلط جامعه ما به دنبال ایده پردازیهای غلط شکل گرفته است. رسانه ملی سالها است که به جای پرداختن به موفقیت در جامعه هدف به توسعه ابزاری خود میاندیشد. صداوسیما در شرایط فعلی نیاز به یک خانه تکانی محتوایی دارد. ما از فرهنگ و هویت ملی و ایرانی خود دور شدهایم، بخشی از این دورافتادگی ما به خاطر نوع نگاه و رویکرد لگامگسیخته رسانه ملی است. نگاه من نگاه سیاسی به این موضوع نیست بلکه دغدغه فرهنگی را مطرح میکنم.
این نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در ادامه افزود: حساسیتها نباید تنها به سمت بحث قمار در این حوزه برود بلکه شرایط فعلی با فاجعه فرهنگی مواجه هستیم. دغدغههای فرهنگی نیز در کنار بحث اقتصادی قمار باید بیان شود. در شرایط فعلی تمام صحبتها و افتخارات ما که جنبههای فاخر زندگی ما را تشکیل میدادهاند، زیر سؤال رفته است. صحبتهایی که از جهانیسازی فرهنگ میکردیم، در شرایط فعلی رنگ باخته است. رسانه ملی مقصر اصلی این وقایع است، نیازمند برخورد جدی با رسانه ملی هستیم. نظارت و برخوردهای فعلی کافی نیست، رسانه ملی هم به لحاظ محتوایی و هم به لحاظ شکلی نیازمند خانهتکانی اساسی است.
افروغ در پایان در خصوص راهکارهای مناسب برای شرایط فعلی گفت: در مجلس هفتم طرحی در خصوص ایجاد شورایی متشکل از صاحبنظران و سیاستگذاران فرهنگی برای نظارت بر صداوسیما مطرح شد. این افراد میتوانند شامل منتسبان رهبری و مدیر رسانه ملی به عنوان دبیر شورا باشند. این پیشنهاد کاملاً عملیاتی است که متأسفانه در زمان خود با مخالفت صداوسیما مواجه شد. راهکار دوم بیان نظرات و تذکر از سوی روشنفکران و دغدغه مندان فرهنگی کشور است. پیشنهاد اول یک پیشنهاد قانونی است که نقش یک هیئتامنا را بازی میکند. رسانه ملی نیازمند یک هیئت امنای محتوایی است. رهبر انقلاب در جلسهای با کمیسیون فرهنگی مجلس هفتم فرمودند: من فقط رئیس صداوسیما را مشخص میکنم، مجلس برای نظارت و تحقیق و تفحص در صداوسیما دستش کاملاً باز است. در نتیجه مجلس باید ورود جدی به شرایط صداوسیما داشته باشد. نباید به همه دغدغهها نگاه سیاسی داشته باشیم، دغدغههای فرهنگی و هویتی باید مبنای ما قرار بگیرد. مسئلهای به نام قمار بیش از آنکه جایگاه اقتصادی داشته باشد، جایگاه فرهنگی دارد. مجموعه ورود کننده به این بحث آن هم در رسانه ملی سدی فرهنگی را پشت سر خود خراب کردند.
در نهایت در صورتی که مهر تائید بر قمار بودن برنامههای صداوسیما بزنیم، رسانه ملی، قوه قضاییه و مجلس شورای اسلامی باید با ورود به این مسئله پاسخگو درآمد حاصل از قمار باشند. نیازمند واکنشی هستیم که تغییری در راه و روش صداوسیما ایجاد کند تا جبرانکننده اعتماد از دست رفته مردم و مراجع تقلید نسبت به صداوسیما باشد. با نگاهی خوشبینانه امیدواریم واکنش مراجع و نهادهای مرتبط به رفتار صداوسیما موجب ریشهکنی قمار در تمامی اشکال گذشته و فعلی شود تا در آینده به هیچ صورت شاهد ظهور قمار در میان مردم نباشیم.
نویسنده: رویا رئیسی
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید