حال و روز نظام ادارى ايران بحرانى است.
| در اين سرى به بررسى اصول نظام ادارى،شفافيت و مبارزه با فساد ميپردازيم.
۵۵آنلاین :
(سرى ششم)
پريسا اميدى
دانشجوى علوم سياسى
در اين سرى به بررسى اصول نظام ادارى،شفافيت و مبارزه با فساد ميپردازيم.
نظام ادارى به كليه قوانين،اصول و اساسنامه كلى و مخصوص به هر حوزه گفته ميشود كه حقوقى هم را شامل است.
اصول زير اصول نظام ادارم مطرح شده توسط مقام رهبرى هستند:
نهادینه سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش های اسلامی و كرامت انسانی و ارج نهادن به سرمایه های انسانی و اجتماعی.
عدالت محوری در جذب، تداوم خدمت و ارتقای منابع انسانی.
بهبود معیارها و روزآمدی روشهای گزینش منابع انسانی به منظور جذب نیروی انسانی توانمند، متعهد و شایسته و پرهیز از تنگ نظری ها و نگرشهای سلیقه ای وغیرحرفه ای.
دانش گرایی و شایسته سالاری مبتنی بر اخلاق اسلامی در نصب و ارتقای مدیران.
ایجاد زمینه رشد معنوی منابع انسانی و بهسازی و ارتقای سطح دانش، تخصص و مهارتهای آنان.
رعایت عدالت در نظام پرداخت و جبران خدمات با تأكید بر عملكرد، توانمندی، جایگاه و ویژگیهای شغل و شاغل و تأمین حداقل معیشت با توجه به شرایط اقتصادی و اجتماعی.
زمینه سازی جذب و نگهداری نیروهای متخصص در استانهای كمتر توسعه یافته و مناطق محروم.
حفظ كرامت و عزت و تأمین معیشت بازنشستگان و مستمری بگیران و بهره گیری از نظرات و تجارب مفید آنها.
توجه به استحكام خانواده و ایجاد تعادل بین كار و زندگی افراد در نظام اداری.
چابك سازی، متناسب سازی و منطقی ساختن تشكیلات نظام اداری در جهت تحقق اهداف چشم انداز.
انعطاف پذیری و عدم تمركز اداری و سازمانی با رویكرد افزایش اثربخشی، سرعت و كیفیت خدمات كشوری.
توجه به اثربخشی و كارآیی در فرآیندها و روشهای اداری به منظور تسریع و تسهیل در ارائه خدمات كشوری.
عدالت محوری، شفافیت و روزآمدی در تنظیم و تنقیح قوانین و مقررات اداری.
كل نگری، همسوسازی، هماهنگی و تعامل اثربخش دستگاههای اداری به منظور تحقق اهداف فرابخشی و چشم انداز.
توسعه نظام اداری الكترونیك و فراهم آوردن الزامات آن به منظور ارائه مطلوب خدمات عمومی.
دانش بنیان كردن نظام اداری از طریق بكارگیری اصول مدیریت دانش و یكپارچه سازی اطلاعات، با ابتناء بر ارزشهای اسلامی.
خدمات رسانی برتر، نوین و كیفی به منظور ارتقای سطح رضایتمندی و اعتماد مردم.
شفاف سازی و آگاهی بخشی نسبت به حقوق و تكالیف متقابل مردم و نظام اداری با تأكید بر دسترسی آسان و ضابطه مند مردم به اطلاعات صحیح.
زمینه سازی برای جذب و استفاده از ظرفیت های مردمی در نظام اداری.
قانونگرایی، اشاعه فرهنگ مسئولیت پذیری اداری و اجتماعی، پاسخگویی و تكریم ارباب رجوع و شهروندان و اجتناب از برخورد سلیقه ای و فردی در كلیه فعالیت ها.
نهادینه سازی وجدان كاری، انضباط اجتماعی، فرهنگ خود كنترلی، امانت داری، صرفه جویی، ساده زیستی و حفظ بیت المال.
تنظیم روابط و مناسبات اداری بر اساس امنیت روانی، اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی، فرهنگی و نیز رفاه نسبی آحاد جامعه.
حفظ حقوق مردم و جبران خسارتهای وارده بر اشخاص حقیقی و حقوقی در اثر قصور یا تقصیر در تصمیمات و اقدامات خلاف قانون و مقررات در نظام اداری.
ارتقای سلامت نظام اداری و رشد ارزشهای اخلاقی در آن از طریق اصلاح فرآیندهای قانونی و اداری، بهره گیری از امكانات فرهنگی و بكارگیری نظام موثر پیشگیری و برخورد با تخلفات.
كارآمد سازی و هماهنگی ساختارها و شیوه های نظارت و كنترل در نظام اداری و یكپارچه سازی اطلاعات.
حمایت از روحیه نوآوری و ابتكار و اشاعه فرهنگ و بهبود مستمر به منظور پویایی نظام اداری.
مخاطبان محترم این سیاستها (رؤسای محترم سه قوه، نیروهای مسلح، مسئولان نهادهای غیردولتی) موظفند زمان بندی مشخص برای عملیاتی شدن آن را تهیه و پیشرفت آن را در فواصل زمانی معین گزارش نمایند.
در بخش بعد لازم است به فساد پرداخته شود:
مفهوم کلی فساد اداری از دیدگاه سازمان مدیریت و برنامه ريزي :
عبارت است از اقدام مأموران دولتی، با هدف انتفاع و بهره برداری برای خود و یا اشخاص دیگر و يا در قبال دريافت مال خود و يا اشخاص ديگر که از راه هاي زير انجام مي پذيرد :
۱- نقض قوانین و مقررات اداری .
۲- تغییر و تفسیر قوانین و مقررات و ضوابط اداری .
۳- تغییر در قوانین و مقررات اداری .
۴- خودداری ، کند کاری یا کوتاهی در انجام وظایف قانوني در قبال ارباب رجوع .
۵- تسهیل و یا تسریع غیر عادی در انجام کار براي اشخاص معين در مقايسه با ديگران .
انواع فساد :
الف : فساد خرد و کلان :
فساد کلان ، فسادی است که توسط مقام های مافوق اداری به صورت باندی و با ارقام قابل توجه صورت گرفته و بیشتر جنبه فساد سياسي يا حاکميتي دارد .
فساد خرد ، فسادی است که توسط کارکنان جزء صورت می گیرد .
ب : فساد سازمان یافته و فساد فردی :
در فساد سازمان یافته وجه (رشوه ) مورد نیاز و دریافت کننده در سیستم اداری مشخص است و پرداخت وجه ، انجام کار را تضمين مي کند .
در فساد فردی پایه به چند مأمور دولتی مبالغی پرداخت شود و ضمانتی هم براي اجراي قطعي خواسته رشوه دهنده نيست .
ج : فساد قاعده مند و فساد غالب :
فساد قاعده مند : فسادی است که احتمال کشف و مجازات در آن کاهش و انگیزه های فساد افزایش می يابد .
فساد غالب : فسادی است که سراسر دستگاههای دولتی را فرا گرفته باشد .
ریشه یابی برخی عوامل سازمانی در ترويج فساد :
۱ - عدم وجود شفافیت و پاسخگویی در فعالیت های نظام اداري : هرچه در يک سيستم باز ، عدم شفافيت و پاسخگويي نسبت به ارباب رجوع و کل مجموعه و خصوصاً به سيستم هاي نظارتي بيشتر باشد به همان تناسب فساد اداري افزايش خواهد يافت وبالعکس هرچه ضريب پاسخگويي در يک سيستم بيشتر باشد فساد اداري کمتري درآن سازمان جريان خواهد داشت. البته بايد توجه داشت كه اين مهم درسطوح عالي سازمان ازاهميت بيشتري برخوردارمي باشد و هر چه مديران عالي بيشتر به اين موضوع متعهد وملتزم باشند سطوح مياني واجرايي نسبت به سازمان و ارباب رجوع و حتي مافوق هاي خود پاسخگوتر خواهند بود .
۲ - اعطای اختیارات بیش از حد به مدیران : در بعضی از سيستم ها ديده مي شود که مديري هم مسئول اجرايي امورات در سيستم بوده و هم وظيفه نظارت و بازرسي را برعهده دارد و اين مسأله سبب فقدان شفافيت و عدم پاسخگويي صحيح در آن سازمان شده است .
۳ - عدم ثبات در مدیریت : وقتی که مدیر جایگاه خود را متزلزل ديد اين مسأله سبب کاهش انگيزه وي نسبت به امور محوله به وي خواهد شد . کاهش انگيزه کاري سبب به وجود آمدن فساد اداري خواهد شد .
۴ - عدم وجود امنیت شغلی برای کارکنان .
۵ - نارسایی ، پیچیدگی ، تناقض و ابهام در قوانين و مقررات اداري .
۶ - عدم وجود نظام شایسته سالاری در عزل و نصب ها : یکی از مهمترین عوامل بروز فساد اداري از لحاظ رفتار سازماني ، عدم فضاي شايسته سالاري در منصب هاي سازماني است .
۷ - ناکارآمدی و ضعف نظام اداری .
۸ - بی کفایتی حرفه ای کارکنان .
۹ - باند بازی .
۱۰- عدم وجود نظام های صحیح انگیزشی و تشویق و تنبيه در اداره ها .
۱۱- ضعف دانش و تخصص مدیران .
پیشنهاد های مدیریت حراست در جهت کاهش بروز عوامل سازمانی ترويج فساد در سيستم :
۱ - شفاف سازی قوانین .
۲ - استقرار نظام های سنجش عملکرد کارکنان .
۳ - شایسته سالاری در عزل و نصب ها .
۴ - مشارکت دادن کارکنان در اداره امور .
۵ - ملزم ساختن واحدها به پاسخگویی .
برخی عوامل فرهنگی و اجتماعی فساد اداری :
۱ - ضعف وجدان کاری و انضباط اجتماعی .
۲ - رواج مادی گرایی .
۳ - قوی بودن پیوندهای فامیلی و قبيله اي .
۴ - سطح پایین اخلاقیات در جامعه .
۵ - فقدان فرهنگ پاسخ گویی .
۶ - نقص مجموعه نظارت های حسابرسی و اطلاعات نامربوط .
راهکارهای پیشنهادی مدیریت حراست براي پيشگيري از عوامل فساد فرهنگي ، اجتماعي :
۱ - ترویج فرهنگ اسلامی .
۲ - ترویج فرهنگ وظیفه شناسی و وجدان کاری .
۳ - آگاه ساختن مردم به قوانین و مقررات و حقوق شهروندی .
۴ - افزایش سطح اطلاع رسانی به مردم و ارتقای پاسخ گویی دستگاههاي اجرايي.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید