تولید کمتر زباله مهمتر از نریختن آشغال در طبیعت
| مسئولیت حفظ محیطزیست صرفا وظیفه فعالان این حوزه نیست؛ هر انسان بهعنوان یکی از ساکنین کرهخاکی در برابر محیط زندگیاش مسئول است؛ فرهنگسازی در مورد اینکه به طبیعت احترام بگذاریم و مراقب محیطزیستی که در آن هستیم، باشیم، به روشهای مختلف انجام شده و میشود؛ اما اینکه واقعا مردم نکتههای تهدیدکننده محیطزیست را رعایت میکنند، مهمتر است.
۵۵آنلاین :
مسئولیت حفظ محیطزیست صرفا وظیفه فعالان این حوزه نیست؛ هر انسان بهعنوان یکی از ساکنین کرهخاکی در برابر محیط زندگیاش مسئول است؛ فرهنگسازی در مورد اینکه به طبیعت احترام بگذاریم و مراقب محیطزیستی که در آن هستیم، باشیم، به روشهای مختلف انجام شده و میشود؛ اما اینکه واقعا مردم نکتههای تهدیدکننده محیطزیست را رعایت میکنند، مهمتر است. از دفع صحیح زباله در طبیعت تا استفادهکردن از وسایل حملونقل عمومی به جای خودروی شخصی. فعالان محیطزیست معتقدند هرکسی باید در حد توان خود برای کاهش تمام احتمالات ازدسترفتن این خانه زیبا و چیزهایی که در آن قرار دارد، بکوشد و در این میان شاید تعطیلات سال نو که درصد زیادی از مردم سفر میکنند، فرصت خوبی برای یادآوری مهمترین نکتههای آموزشی در این رابطه باشد. فعالان محیطزیست حتی اگر بیتوجهی و بیمهری بعضی از مردم در رفتار با طبیعت را ببینند هم، از گوشزدکردن نکتههای مهم دلسرد نمیشوند؛ چراکه فرهنگسازی و نهادینهکردن هر رفتار درستی در جامعه به آموزش و تمرین و تکرار چندباره نیاز دارد. سهیل اولادزاد، کارشناس محیطزیست است. وقتی با او تماس میگیریم تا درباره نکتههای محیطزیستی در آستانه نوروز صحبت کنیم، اولین واکنشش این است که چندینسال است در این روزها دغدغه محیطزیست در سفرهای نوروزی مطرح میشود؛ هرسال گفتهایم، امسال هم میگوییم ولی چه فایده مردم ما کمتر به این نکتهها توجه میکنند. شاید حق دارند؛ با وجود فرهنگسازیهای بسیار زیاد چنددرصد از مردم نکتههای حفظ محیطزیست را رعایت میکنند؟ مثلا ما پس از صرف یک فنجان چای در کنار جاده، لیوان یکبار مصرف را کجا میاندازیم؟ چه تعداد از ما زبالههایمان را در کیسه زباله نگه میداریم تا یک سطل زباله پیدا کنیم؟ هر چیزی را باید از خودمان شروع کنیم؛ تا اول به خودمان بعد به دیگران بهداشت مربوط به محیطزیست را یاد دهیم. رهاکردن زبالهها و پلاستیکها در محیط نهتنها باعث تکثیر پشهها و باکتریها و میکروبهای دیگر میشود بلکه خاک را هم آلوده میکند. متاسفانه بیشتر مردم فکر میکنند پاکیزگی صرفا مخصوص خانه است و با همین پیشزمینه فکری به راحتی زبالههایشان را در جاده میاندازند. این تفکر مثل این است که فرد بخشی از خانهاش را پر از زباله کند، بدون اینکه آن فضا را بخشی از خانهاش بداند. اولادزاد چند قدم عقبتر میرود و به خانهتکانیهای شب عید و تولید زبالههای بیشتر در این روزها اشاره میکند: «حجم بسیار زیادی از لوازم خانه هستند که در روزهای خانهتکانی تبدیل به زباله میشوند، درحالی که میتوان با فکر بهتر و برنامهریزی دقیقتر آنها را برای استفاده به دست نیازمندان رساند و از حجم زبالهها کاست. در سفرها هم وظیفه انسانی هر فرد این است که وقتی وارد طبیعت شد، زبالهاش را در دامن طبیعت رها نکند.» این کارشناس محیطزیست با بیان این نکته میگوید: «اما چیزی که شاهدش هستیم، برعکس است. با توجه به این بیفکریای که نسبت به گسترش جادهها بهخصوص در شمال کشور و تعدد لاینهای جادهای شده است، شاهد افزایش مسافرتهای بینشهری در این مناطق هستیم و طبیعت میزبان شمار بیشتری از مردم است. در هر منطقهای به ابعاد محلهای دفن زباله اضافه میشود و میزان زیادی زباله در صنعت اضافه میشود و آسیب به طبیعت بیشتر میشود؛ مثلا اگر بخواهیم شمال کشور را درنظر بگیریم، محل دفن زباله زیادی نداریم و زبالهها به صورت عادی در طبیعت رها میشوند. پس چاره چیست؟» اولادزاد میگوید: «تنها راه چاره این است، تا میتوانیم در سفرهای نوروزی زباله کمتری تولید کنیم. به بیان دیگر، مهمتر از نریختن زباله، تولید کمتر زباله است. مهمترین اصل رعایت اخلاق محیطزیستی در سفرهای نوروزی است.» اولادزاد میگوید: «تا جایی که میتوانیم به طبیعت و اجزای آن چه در جنگل و دریا و چه در شهرها و مواجهه با آثار باستانی و تاریخی با ارزش، مثل یک انسان به همه چیز احترام بگذاریم. اول به خودمان، بعد به دیگران گوشزد کنیم به هیچعنوان وارد سبزهها و جنگلها نشویم. اگر در مسیرهای جنگلها حرکت میکنیم، آهسته عبور کنیم، مراقب حیوانات باشیم؛ تلفات حیوانات در این روزها زیادتر میشود. بهطورکلی در روزهای نوروز کاری کنیم هم طبیعت در آسایش باشد و هم خودمان در آرامش باشیم.» در موضوع حفاظت از محیطزیست همه ما امیدواریم با دست دردست هم دادن در مهربانی با طبیعت بتوانیم یک تغییر ایجاد کنیم و تا چندسال آینده شاهد کاهش تخریبهای زیستمحیطی باشیم؛ حتی در خوشبینانهترین حالت بتوانیم پیشبینی کنیم که دیگر زبالههای رهاشده در طبیعت یا درختانی که تنهشان زخمی از یادگاریهای خودخواهانه انسانهاست را نخواهیم دید.
آفرودیها جنگلها را مخروبه میکنند تورهای آفرود و مسافرتی جنگلی و کوهستانی تازگیها مد شده است که ادعا میکنند علاقهمندان را به دل طبیعت میبرند و از بکرترین مناطق جنگلها و کوهستانها برای مقاصد گردشگری و تجربههای جدید در سفر اینچنینی استفاده میکنند. با این حال همین تورها اگر نکتههایی را رعایت نکنند، میتوانند یکی از عوامل مهم جنگلزدایی باشند. این خودروهای آفرودی از جاده خارج میشوند و وارد جنگل و کوهستان و مسیرهای صعبالعبور میشوند و به این کار هم افتخار میکنند. از بینبردن جنگلها مانند یک برنامه استعماری عمل میکند؛ استعمارگران درصد زیادی از گیاهان و حیوانات را برای سرگرمی یا خودخواهیهای انسانی از بین میبرند. زنجیره کشتن و تخریب منجر به ویرانی اولیه طبیعت میشود. پیشروی شهرها و ویلاها خودش تهدیدکننده جنگلها است؛ حالا سفرهای آفرودی را به این آسیبهای انسانساز اضافه کنید. کاش الزامی وجود داشت تا به جای هر درختی که برای مصارف مختلف بریده میشود، گیاهی کاشته میشد. این کارشناس محیط زیست معتقد است ما انسانها باید زندگی کنیم و به دیگر موجودات زنده اجازه زندگی بدهیم؛ آفرودسوارها حریم جنگلها را می شکنند و اکوسیستم را به هم میزنند. خیلی ساده است ما وقتی وارد منطقهای میشویم با یک سیمای بصری بکر و زیبا مواجه شده و وقتی برمیگردیم با مخروبه مواجه میشویم؛ باعث تاسف است. متاسفانه جشنهای جدیدی هم وجود دارد که تازه مد شده است مثل جشنهای رنگ مطمئنا در روزهای عید پررنگتر و بیشتر میشود. ما فقط میتوانیم توصیه کنیم مردم همراه این تورها نشوند؛ چون این حرکتها بسیار برای طبیعت مضر است و نیاز است که با آنها برخورد شود.
ماهی قرمزها را در دریاچه و رودخانه رها نکنیم
ماهی قرمزها موضوع دیگری است که تهدید محیطزیست و آبزیان محسوب میشود. اولادزاد میگوید: «یکسری افراد سودجو هستند که این ماهی قرمزها را تولید میکنند و مردم هم میخرند تا در سفرههای هفتسینشان بگذارند. در تقدیر آنها نوشته شده است که میمیرند، ولی بحث مهمتر این است که گلههای بزرگ ماهی قرمز در دریاچههای آبشیرین و رودخانههایمان داریم. در منطقه سوادکوه دریاچهای هست که به وضوح این ماهی قرمزها زیست میکنند و متاسفانه به دلیل تهاجم نسبت به دانههای بومی ما، چیزی که اتفاق میافتد این است که ماهیهای بومی دریاچه از بدو تشکیل حیات از بین میروند، یعنی ماهی اصلی که جزو حیاتوحش منطقه است را از دست میدهیم. حرف ما این است که اگر مردم دوست دارند به هر دلیلی ماهی قرمز داشته باشند، آنقدر نگهداری کنیم تا بمیرند. آنها را به هیچ عنوان در دریاچه و رودخانه نریزیم. به گفته این کارشناس محیطزیست کارشناسینشدن بحث حیاتوحش ماهیها باعث شده تا حرفهای غیراصولی زده شود، مثلا میگویند برای زنده ماندن ماهیها آنها را در آب دریاچه و رودخانه رها کنید، ولی چیزی که امروز ثابت شده است اینکه از رهاسازی ماهی قرمزها نهتنها سودی نکردهایم، بلکه ضرر کردهایم و طبیعت آبزی ما به واسطه این کار نابود شده است. همینطور این مسأله در مورد سبزهها هم مصداق دارد. مردم توجه داشته باشند سبزهها را در طبیعت رها نکنند. اگر میخواهید کار درستی انجام دهید، نیازی نیست براساس سنت غلط پیشینیان آن را در آب روان رها کنید، تا مثلا اتفاق خوبی برایتان رخ دهد؛ بهترین کار این است که سبزهها را در خاک بکاریم، تا یا رشد کند یا جذب خاک شود.
آموزشهای کاربردی درباره مراقبت از محیطزیست در سفرهای نوروزی مراقب میزبان باشیم شهروند| طبیعت در سفر میزبان ماست، چه خوب میشود یاد بگیریم میهمان خوبی باشیم و به حقوق میزبان احترام بگذاریم. به یاد داشته باشیم، بهترین عبادت و بندگی پروردگار، استفاده صحیح از نعمتهاست؛ زمین، دریا، جنگل و رودخانه همه و همه از نعمتهای بزرگ پروردگار برای استفاده انسانها هستند و این ما هستیم که باید قدر این نعمتها را بدانیم و خودخواهانه با محیط پیرامونمان رفتار نکنیم. با مسئولیتپذیری و احساس وظیفه نسبت به طبیعت، خودمان هم احساس بهتری پیدا میکنیم. مواردی کوتاه اما کاربردی هستند که شاید بسیاری به آنها دقت نمیکنند، ولی توجه به همین سادهترینها میتواند تا حد زیادی طبیعت را از آسیبهای انسان ساز دور کند و عمرش را بیشتر. کمترین زباله را تولید کنید؛در سفرهای خود از مواد، وسایل و مواد غذایی استفاده کنید که کمترین زباله را تولید کند. زبالهها را جمعآوری کنید و به سطل زباله بیندازید؛ تا جای ممکن زبالههای خود را تا شهر و تا نزدیکترین سطل زباله حمل کنید. میتوانیم با کمترین هزینه (همراه داشتن کیسه زباله) زبالههای خود را جمعآوری کنیم و به نزدیکترین سطل زباله در مسیر بیندازیم. چهره طبیعت را زشت نکنید؛ زبالههایتر خود را با فکر برگشتپذیر بودن به طبیعت و قابل بازیافت بودن آن، در طبیعت رها نکنید، چهره زیبای طبیعت را برهم نزنیم. هیچ اثری در طبیعت برجای نگذارید؛ سعی کنید همانگونه که به طبیعت وارد میشوید به همانصورت طبیعت را ترک کنید، به آن معنی که افراد بعدی فکر کنند، کسی به آنجا راه نیافته است. احساس مسئولیت داشته باشید؛ در صورتی که زبالهای در طبیعت میبینید، خود را مسئول بدانید و آن را بردارید و در کیسه زباله قرار دهید.« فرهنگسازی کنید .» در طبیعت بهویژه جنگل و کوهستان اختلال و آلودگی صوتی ایجاد نکنید؛ در طبیعت از صدای طبیعت (صدای پرندگان و جانوران، رودخانه و برگها) لذت ببرید و از سر و صدا و بلند کردن صدای موزیک بپرهیزید، چرا که باعث اختلال در حیات وحش منطقه میشود. از یادگاری و نمونهبرداری خودداری کنید؛ میتوانید خاطرات خود را با برداشتن عکس از جاذبهها به ثبت برسانید و از برداشت هرگونه نمونه جانوری و گیاهی و زمینشناختی، رسوبات و فسیلهای دریایی بپرهیزید، چراکه برداشت هر تکه از آن، چرخه اکوسیستم را برهم میزند. از تخریبگران طبیعت حمایت نکنید؛ در صورتی که با افرادی مواجه میشوید که از عناصر طبیعت برای درآمدزایی استفاده میکنند، آنها را با خرید خود حمایت نکنید. در طبیعت از مسیر تردد استفاده کنید؛ در رفتوآمدهای خود به طبیعت سعی کنید از مسیرهایی تردد کنید که کمترین خسارت و کمترین فرسایش را به طبیعت بزند. با مطالعه و آگاهی سفر کنید؛ برای سفر و برنامه خود مسئولیتپذیر باشید و کمی درباره منطقه مورد هدف مطالعه کنید و با آداب و رسوم و فرهنگ افراد منطقه آشنا شوید و به اعتقادات و فرهنگ مردم بومی منطقه احترام بگذارید. با حافظان طبیعت همکاری کنید؛ با محیطبانان در مناطق محیطزیست و مسئولان گردشگری در سایتهای مورد هدف همکاری کنید. به حریم ساکنان طبیعت احترام بگذارید؛ در مسیرهایی که با عشایر و خانوادههای کوچنده (عشایر) مواجه میشوید، بدون هماهنگی به چادرهای آنها وارد نشوید و عکاسی نکنید، چراکه چادرهای آنها مانند خانههای ماست. تا میتوانید از لباس همرنگ با طبیعت استفاده کنید؛ برای رسیدن به اهداف زیستمحیطی پیشنهاد میکنم، علاوه بر داشتن احساس مسئولیت، ابزارهایی مانند کیسه زباله، دوربین چشمی و عکاسی برای تماشای طبیعت و ثبت خاطرات، کتاب راهنما، نقشه منطقه و لباس مناسب و همرنگ با طبیعت همراه داشته باشید.
منبع : شهروند
دیدگاه تان را بنویسید