جنگل سرمایه گران بهای زمین
| نابودی جنگل ها و مراتع تصویری تاریک توام با فقر گرسنگی و آلودگی های زیست محیطی را از آینده ترسیم میکنند و اگر خواهان جامعهای پایدار در آینده هستیم بایستی در جهت احیا و توسعه این منابع ارزشمند بیش از پیش بکوشیم.
۵۵آنلاین :
علی گیلوری
جنگلها هدیه ای از سمت خداوند هستند و یکی از اولین دوست های بشر به شمار میروند هیچ یک از پدیدههای طبیعی به اندازه جنگل ها در زندگی آدمیان نقش اساسی و سازنده نداشته و ندارند و همیشه به عنوان ریه زمین در چرخه حیات موجودات زنده به خصوص نسل بشر نقش موثری ایفا کرده اند. انسان نخستین تنها در پناه جنگل توانست به حیات و تولید نسل خود ادامه دهد و نیازمندی های روزانه خود را از جنگل به دست میآورد، پس احترام به این پدیده طبیعی لازم و ضروری است و ریشه در افسانه های کهن اقوام و ملل مختلف جهان دارد.
جنگل ها ناحیه ای هستند که از درختان کوچک و بزرگ و علف های خودرو به طور نامنظم تشکیل شده اند و حدود یک سوم از پهنای خشکی های کره زمین را به خود اختصاص دادهاند، جنگل ها اهمیتی حیاتی در زندگی بشر دارند زیرا محل متنوعترین جوامع زیستی جهان و غنیترین تنوع زیستی زمین بشمار می روند.
برخی از مهمترین اثرات مثبت آن ها عبارت است از؛
اثر جنگل در آب و هوا:جنگل ها هوا را معتدل می کنند و بر بارندگی ها می افزایند و هوای پیرامون خود را پاک کرده و آن را برای تنفس مناسب میکنند. جنگل ها از گرمای پیرامون خود نیز می کاهند، زیرا اولاً درخت ها برای تبخیر آب خود نیاز به حرارت دارند که آن را از هوای پیرامون خود میگیرند دوم این که برگ ها و شاخه های درختان خاک جنگل را در برابر تابش مستقیم خورشید پناه می دهند و آن را سردتر نگه می دارند.
اثر جنگل در بارندگی:جنگل ها از گرمای هوای پیرامون خود می کاهند و چون هرچه هوا سردتر شود کمتر می تواند بخار آب را در خود نگه دارد بنابراین هوای پیرامون جنگل زودتر اشباه میشود و جنگل مانند کوهستان مانعی درمقابل ابرها به وجود می آورد و باعث افزایش بارندگی می شود، بدین ترتیب هر گاه جریان هوایی که در آن بخار آب موجود باشد در نزدیکی سطح زمین یا جنگلی قرار بگیرد به ارتفاعات بالاتر صعود کرده و سپس به طور ناگهانی منبسط شده در نتیجه اشباه می شود و می بارد.
اثر جنگل در حفظ خاک:جنگل ها به دلایل زیر از فرسایش و شسته شدن خاک به ویژه در دامنه های تند جلوگیری می کنند:1.سرعت جریان آب در سطح خاک جنگل پایینتر است بنابراین تخریب آن نیز کمتر است.2.چون مقدار آبی که در خاک جنگل نفوذ می کند بیشتر است پس مقدار آبی که در سطح خاک جریان می یابد کمتر است.3.ریشه های درختان بوته ها و گیاهان کوچک به ویژه ریشه های سطحی، ذرات خاک را به یکدیگر پیوستگی داده و از لغزش آنها جلوگیری میکنند.
اثر جنگل در جلوگیری از زیان بادهای سخت و طوفان ها:جنگل ها به علت پوشش گیاهی انبوهی که دارند زمان تشکیل بادهای سخت از تندی و سرعت آن ها میکاهند و با کاهش نیروی آن باعث کمتر شدن تاثیرات مخرب این گونه بادها می شوند.
اثر جنگل از لحاظ زیبایی مناظر:بهترین و زیباترین مناظر طبیعی جهان در جنگل ها قرار دارند و توسط خداوند متعال برای لذت و بهره بردن ما انسان ها خلق شده اند به طوری که حتی در جهان صنعتی و مدرن امروزی نیز برای ایجاد مکان های تفریحی از فضاهای سبز و درختان استفاده می شود.
با وجود این تاثیرات مثبت و بی شمار جنگل ها متأسفانه امروزه بشر با جنگل زدایی و از بین بردن مراتع با انگیزههای مختلفی مانند: توسعه صنعتی، تامین سوخت و علوفه، مالکیت و سودجویی این خلقت طبیعی خداوند را مورد تهدید قرار داده و به آن آسیب رسانده است.
این موضوع در کشورمان ایران نیز قابل مشاهده و چشمگیر است به طوری که به اعتقاد کارشناسان تا ۵۰ سال آینده دیگر هیچ جنگلی در ایران نخواهیم داشت و این نعمت طبیعی را از دست خواهیم داد. پس برای مراقبت و جلوگیری از تخریب آن در ابتدای راه باید کارهایی را صورت دهیم.
اولین کاری که در هر موضوعی برای تبدیل نشدن آن موضوع به یک معضل باید انجام داد فرهنگ سازی است، بنابراین مسئله حفظ منابع طبیعی و جنگل ها نیز نیازمند اقدامات پیشگیرانه و مستمر است و باید همگی سعی کنیم که فرهنگ حفاظت و نگهداری از منابع طبیعی به خصوص جنگل ها و بهرهگیری اصولی از آن فراگیر شود. این اقدام در مرحله اول بر عهده مسئولان مرتبط، فعالان این عرصه و سپس رسانههای نوشتاری و دیداری است آگاه کردن مردم از خسارت هایی که به علت کم توجهی در این عرصه به کشور و مردم وارد می شود امری ضروری است،به دلیل این که تخریب محیط زیست و طبیعت علاوه بر ضرر و زیان برای نسلهای حاضر باعث کاهش ذخایر طبیعی برای نسلهای آینده نیز می شود.
اما سیاست های دیگری نیز برای کاهش جنگل زدایی وجود دارد که باید در اولویت برنامهریزیها قرار بگیرد این سیاست ها عبارت است از؛
1.جلوگیری کردن از تبدیل شدن اراضی جنگل ها به سایر کاربری هایی که در نهایت موجب تخریب جنگل ها و کاهش وسعت آن می شود.
2.ساماندهی دامداران ساکن در عرصه های جنگلی و مرتعی در جهت کاهش اتکای دام به مراتع و جنگل ها
3.جایگزینی سوخت فسیلی به جای چوب به عنوان تامین کننده سوخت روستاییان به ویژه در مناطق جنگلی
4.ارتقای میزان آگاهی مرتع داران و جنگل نشینان با ارائه آموزشهای علمی و عملی صحیح در جهت استفاده صحیح از محیط جنگل ها
5.کاهش کشت دیم در جنگل ها و مراتع و توسعه جنگل کاری مصنوعی و احیا و غنی سازی جنگل های طبیعی
6.شناسایی پتانسیل جنگل نشینان و مدون ساختن دانش بومی آنان و تلفیق با شیوه های نوین علمی و لحاظ کردن آن در تدوین طرح ها و برنامه های اجرایی به منظور مشارکت بیشتر اهالی در راستای رسیدن به اهداف مورد نظر
7.کاشت درختان متنوع و مفید برای گسترش جنگل ها و جبران کاهش درختان از بین رفته
8.تقویت و اهمیت بیشتر به بیمه محصولات جنگلی و مرتعی در جهت کاهش خسارات و آسیب ها و احیای دوباره آن ها
در آخر باید گفت که منابع طبیعی نقش زیربنایی در اقتصاد کشور داشته و زمینهساز حرکت در جهت دستیابی به اهداف توسعه پایدار هستند. نابودی جنگل ها و مراتع تصویری تاریک توام با فقر گرسنگی و آلودگی های زیست محیطی را از آینده ترسیم میکنند و اگر خواهان جامعهای پایدار در آینده هستیم بایستی در جهت احیا و توسعه این منابع ارزشمند بیش از پیش بکوشیم.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید