تغییر ساعت به نفع جامعه
| کشور ايران به دليل عرض و طول جغرافيايی خود بر روی كره زمين شرايط خاص خود را دارد،پس به همين دليل نمی توان نتايج تحقيقات و يا عملكرد ديگر كشورها را به ايران تعميم داد.
۵۵آنلاین :
سید محمد حسین کاظمی
دانشجوی علوم سیاسی
مفهوم زمان یکی از اسرارآمیزترین مفاهیم در تاریخ فیزیک بوده است.زمان برای همه ما آشناست،اما هنوز تعیین و درک آن دشوار است.علومی مانند؛فلسفه، دین و هنر تعاریف مختلفی از زمان دارند.زمان بر اساس ثانیه،دقیقه و ساعت است.در حالی که مبنای این واحدها در طول تاریخ تغییر کرده است،ریشه های آن به سومریان باستانی می رسد.فیزیک دانان زمان را به عنوان پیشرفت حوادث از گذشته تا حال حاضر و به سمت آینده تعریف می کنند،اساسا،اگر یک سیستم بدون تغییر باشد،بی انتها است.زمان را می توان چهارمین بعد از واقعیت دانست،که برای توصیف وقایع در فضای سه بعدی استفاده می شود.این چیزی نیست که ما بتوانیم آن راببینیم،لمس کنیم یا بچشیم،اما می توانیم گذر آن را اندازه گیری کنیم.از همین رو باید نگاهی به تغییر در زمان یا بقول معروف تغییر در ساعت کشور بیاندازیم.ابتدا باید مروری بر فلسفه وجود این امر داشته باشیم.
در سال 1784 بنجامين فرانکلين کشيش آمريکایی ساکن فرانسه نامه ای تحت عنوان«اتلاف شمع و روشنايی روز» برای سردبير مجله پاريس نوشت.فرانکلين سيستم تغيير ساعت را پيشنهاد ننمود،وی پيشنهاد نمود تا مردم صبحها زودتر از خواب برخيزند و شبها زودتر بخوابند تا بتوانند در خريد شمع صرفهجويي اقتصادی نمايند.در سال 1907 ويليام ويلت مقالهای را با عنوان «اتلاف روشنايي روز» ارائه كرد. او در اين مقاله عنوان کرد که ساعتها در تابستان بايد80 دقيقه به جلو کشيده شوند به اين ترتيب که در چهار يکشنبه متوالی در آوريل،ساعتها بايد 20 دقيقه در ساعت 2 بامداد به جلو کشيده شوند و به همان مقدار در چهار يکشنبه متوالی سپتامبر به عقب کشيده شوند.اوپيشنهاد کرد که در اين صورت ساعات تفريح و سرگرمی در روشنایی روز افزايش خواهد يافت و به ميزان 5/2ميليون پوند در روشنایی صرفهجویی خواهد شد.پارلمان انگلستان در سال 1909 کميتهای را جهت بررسی و آزمايش عقيده ويليام ويلت تشکيل داد و نهايتا عقيده او را نپذيرفتند.جنگ جهاني اول و بحران کمبود انرژی ناشی از آن، باعث شد که مسئله تغيير ساعت جهت صرفه جویی در مصرف انرژی، برای اولين بار بطور کاملاً جدی مطرح شود.اولين کشوری که به طور عملی ساعت خود را تغيير داد،کشور آلمان بود که از 30 آوريل 1916 تا اول اکتبر همان سال، ساعت ها را به جلو کشيد. به فاصله کمی پس از آلمان،انگلستان و بعد ساير دول اروپايی و نيز ايالات متحده آمريکا اقدام به تغيير ساعت های خود کردند.البته آمريکا يک سال پس از پايان جنگ،اين قانون را لغو کرد اما وقوع جنگ جهاني دوم باعث شد که اين قانون مجدداً و اين بار برای هميشه در آمريکا وضع شود،پس باید نتیجه گرفت که تغییر ساعت در اولین روز فرودین ماه،ابتکاری نیست که متعلق به ما ایرانی ها باشد،بنابراین باید پرسید که امر تغییر ساعت در کشورمان به چه صورت اجرایی شده است و چه نظرات مخالفی نسبت به این امر وجود دارد؟دولت ها چگونه از این اقدام دفاع می کنند؟
در ايران نيز،برای نخستين بار،پيش از انقلاب در سال 1357،ساعت رسمی کشور به ساعات تابستانی و زمستانی تقسيم شده بود.اما پس از انقلاب، از چنين رويه ای صرف نظر شد تا آنکه در سال 1370،دولت وقت مصوبه ای را به تصويب رساند که بر اساس آن،ساعت رسمی اين کشور همه ساله اول فروردين ماه، يک ساعت به جلو برده می شد و سی ام شهريور ماه دوباره به حالت اول برگردانده می شد.با تصويب این قانون از سوی دولت،ايران عملاً قدم در مسيری گذاشت که بسياری از کشورهای صنعتی امروز دنيا،زديک به 3 ربع قرن زودتر وارد آن مسير شده بودند.امری كه در ابتدا به سختی با پذيرش مردمی مواجه شد که در تمام عمرشان به ساعت رسمی مملکت عادت کرده بودند.واقعيت اين است که به دليل نا آشنايی مردم،مسئله تغيير ساعت در ابتدا مشکلاتی را هم برای مردم ايجاد کرد ولی با گذشت چندين سال از اجرای آن،کم کم مردم به اين ساعت جديد عادت کردند و نارضايتي ها هم کمتر شد،البته در طول اين سال ها نظرات موافق و مخالف فراوانی در اين خصوص وجود داشته است.
مخالفان براین عقیده اند که جلو کشيدن ساعت ها به مدت يک ساعت در فصل بهار،که در قرن نوزدهم ميلادی ابداع شده است،اکنون در قرن ماشينی بيست و يکم ميلادی کارآیی چندانی ندارد.در حالی که بسياری از مناطق و کشورهای جهان ساعت های خود را در اوايل فصل بهار،یک ساعت به جلو می کشند،کشورهای ديگری نيز وجود دارند که اين کار را نمی کنند.حتی مثلاٌ برخی از ايالت ها در فدرال آمريکا،از جمله ايالت های آريزونا و هاوايی ساعت خود را تغيير نمی دهند.البته جلو بردن ساعت ها به مدت يک ساعت در فصول بهار و تابستان،منحصراً مختص کشورهای واقع در نيم کره شمالی زمين است.دانشمندان می گويند،چنين کاری برای کشورهایی که در نزديکی خط استوا قرار دارند،بی معنی است،زيرا طول روز و شب در تمامی سال برای اين کشورها تقريبا يکسان است و تغيير چندانی نمی کند.بسياری از محققان می گويند تغيير ساعت در قرن بيست و يکم که تقريبا بسياری از اماکن و مراکز در تمامی بيست و چهار ساعت شبانه روز مشغول به کار هستند،توجيه مناسبی ندارد.در بسياری از موارد،حتی يک ساعت زودتر بيدار شدن افراد شاغل، به استفاده بيشتر از نور خورشيد و استفاده کمتر از برق نمی انجامد،زيرا اکثر تجهيزات و حتی لامپ ها در محل های کار،بدون در نظر گرفتن زمان روز يا شب،روشن نگه داشته می شود.از سوی ديگر،تحقيقات و آمار در برخی از کشورها، نشان می دهد که وقتی اين کشورها ساعات خود را در بهار يک ساعت به جلو می برند،حتی بر مصرف انرژی شان افزوده می شود.در برخی ديگر از مناطق،تعداد صنايعی که از اين روش سود می برند،تقريباً برابر با صنايعی است که زيان می بينند و به طور ميانگين،تغییری در مصرف انرژی اين مناطق ايجاد نمی شود.به نظر می رسد که اين ايده،در اواسط قرن نوزدهم و با توجه به فرهنگ و شرايط کاری آن زمان شکل گرفته بود،اکنون در قرن بيست و يکم ميلادی و با توجه به ماشينی شدن بسياری از فعاليت های صنعتی و تجاری،ديگر کارآیی چندانی نداشته باشد.در ضمن،عدم هماهنگی ميان کشورهای مختلف در اصل اين کار،يا زمان شروع و خاتمه آن،بعضا باعث سردرگمی و اختلال در مبادلات و معاملات بين المللی ميان کشورهای مختلف می شود.
اما با وجود انتقادات و مخالفتهایی که در رابطه با تغيير ساعت در تمام دنيا وجود دارد، واقعيت اين است که بررسی های دولت ها همواره به نفع اين قانون بوده است و همين مسئله باعث گسترش روزافزون مدت و ميزان تغيير ساعت در کشورهای مختلف شده است. برای مثال دولت و کنگره آمريکا بر مبنای سياست های مصرف انرژی اين کشور که در سال 2005 تدوين شد، تصويب کردهاند که از سال 2007 ميلادی،ساعت ها 3 هفته زودتر از زمان معمول به جلو کشيده شوند(يعني از دومين شنبه ماه مارس) و در پايان، يک هفته ديرتر به سرجای خود برگردند (يعنی اولين شنبه ماه نوامبر) به این ترتيب،مدت زمان تغيير ساعت و در نتيجه استفاده از نور خورشيد نسبت به سال های قبل يک ماه افزايش می يابد و به حدود 8 ماه در سال می رسد. به عقيده طراحان اين قانون، اين کار باعث کاهش مصرف نفت به ميزان 300 هزار بشکه در سال،در ایالات متحده آمريکا می شود. اما درخواست انجمن سلطنتی پيشگيری از تصادفات در انگلستان،در نوع خود جالبتر است.اين انجمن با اشاره به اينکه جلو کشيدن ساعت،سالانه باعث پيشگيری از 450 مورد مرگ و مير و آسيب های جدی در جادههای اين کشور ميشود،در خواست کرده است دست کم در يک دوره آزمايشی 3 ساله ساعت های اين کشور، برای تمام سال يک ساعت به جلو کشيده شود و در بهار و تابستان، يک ساعت ديگر هم (يعنی در مجموع 2 ساعت) جلو کشيده شود. البته اين مسئله جديدی نيست و مسئولان ايالت کاليفرنيا هم وقتی در سال 2001 دچار بحران انرژی شدند چنين تصميمی داشتند که با وقوع حملات 11 سپتامبر عملاً انجام نشد.علاوه بر اين،مسئول بخش ايمنی جادههای انجمن سلطنتی پيشگيری از تصادفات انگلستان هم معتقد است که با انجام اين کار، بر طول ساعات روز افزوده می شود و اين مسئله باعث تقويت صنعت توريسم انگلستان می شود.در پايان،شايد ذكر جمله ای که وينستون چرچيل،نخست وزير انگلستان در زمان جنگ جهانی دوم،برای توجيه فوائد طرح تغيير ساعت برای مردم کشورش به کار برده است،جالب باشد.او.می گوید که؛یک خميازه اضافی در يک صبح بهاری و يک خروپف اضافی در يک شب زمستانی تمام آن چيزی است که در ازای يک هديه فوق العاده بايد بپردازيم.ما يک شب در ماه آوريل،يک ساعت قرض می گيريم و 5 ماه بعد آن را پس می دهيم، ولی با يک سود طلایی!
به هر حال و با وجود موافقان و مخالفان امر تغيير ساعت،اين كار در كشور ما انجام می شود اما آنچه حائز اهميت است اين است كه چه طراحان اين پروژه و چه مخالفان آن به فكر منافع ملی و آرامش و آسايش شهروندان هستند.كشور ايران به دليل عرض و طول جغرافيايی خود بر روی كره زمين شرايط خاص خود را دارد،پس به همين دليل نمی توان نتايج تحقيقات و يا عملكرد ديگر كشورها را به ايران تعميم داد.از طرف ديگر نبايد قديمی بودن اولين تجربه تغيير ساعت را بهانه ای برای انجام ندادن اين طرح در نظر گرفت.در مجموع و با در نظر گرفتن مزايا و معايب اين طرح می توان آثار آن را مورد ارزيابی قرارداده و به اجرایی شدن يا نشدنش به نفع جامعه و مردم تصميم گرفت.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید