مبارزه با فساد؛ تشویق یا تنبیه
| یکی از بهترین راه های مبارزه با فساد در دستگاه های قضایی و اداری دنیا، تشویق به نظارت مردمی و افشاگری مردمی است.
۵۵آنلاین :
معین حافظی زاده
دانشجو و پژوهشگر علوم سیاسی
گسترش دستگاه اداری و روند های بوروکراسی یکی از نمادهای اصلی مدرنیته و ظهور دستگاه های جدید برای ارتباط نزدیکتر میان مردم و مسولان و بخش های دولتی است.
دستگاه های گوناگون اجرایی و اداری، برای سهولت امکان ارتباط به وجود آمده اند و دارای قدرت اجرایی و حقوقی خاص خود میباشند. طبیعتا حضور قدرت برای فردی و در مقامی میتواند دو جنبه متفاوت داشته باشد: ۱. خدمت و انجام وظیفه ۲. خیانت و سرپیچی
از نمونه های بارز سرپیچی و عدم عملکرد درست در دستگاه اداری، چیزی است که از آن به عنوان فساد یاد میشود. در واقع فساد همان سرپیچی از پیروی قانون و عمل در جهت منافع خود یا شخص دیگری است. این فساد از شخص شروع میشود و ممکن است آنقدر گسترش پیدا کند که کل یک دستگاه اداری و دولتی را نیز با خود به منجلاب فساد بکشاند.
این فساد ممکن است در هر زمینه ای از جمله اخلاقی، مالی، باند بازی، و ... باشد. یقینا لزوم انجام فساد، وجود دو طرف برای به وقوع پیوستن عملی است که منجر به فساد میشود. پس احتمال اینکه یکی از طرفین اقدام به افشای عمل انجام شده کند، بالا میرود. علاوه بر این عمل منجر به فساد نیز ممکن است ناظر و شاهدی نیز از بیرون داشته باشد.
بر اساس همین منطق یکی از بهترین راه های مبارزه با فساد در دستگاه های قضایی و اداری دنیا، تشویق به نظارت مردمی و افشاگری مردمی است. این روش به عنوان یکی از موفق ترین تجربیات دستگاه های قضایی برای کشف و تعقیب جرم میباشد و راه را برای پیگیری پرونده بسیار هموار تر میکند.
در خور ذکر است طبق بررسی های انجام شده افشاگری عمومی علیه فساد و تخلف، موثرترین روش مقابله با فساد در جهان بوده است. به گونه ای که طبق برخی آمارها، ۵۵ درصد از فسادهای کشف شده مربوط به این روش و ۴۵ درصد دیگر مربوط به چندین روش متداول دیگر (مثل حسابرسی، بازرسی، نظارت، بازدید سرزده، ابزارهای کنترلی الکترونیکی و …) بوده است. ضمن آن که نباید فراموش کرد فراگیر شدن این روش، اثر بازدارندگی جدی دارد؛ چرا که خواب را بر مجرمان حرام می کند و به هنگام انجام هر فسادی، به این فکر می کنند که ممکن است یکی از اطرافیان، یا حتی همدستان آن ها یک سوت زن باشد. (سوت زن اصطلاحا به فرد افشاگر گفته میشود.)
نهاد های دولتی در خصوص افشاگری مالی و اقتصادی هر کدام از دستگاه ها و اشخاص، راهی در پیش گرفته اند که درصدی از مبلغ جابه جا شده، را به عنوان پاداش برای فرد افشاگر در نظر میگیرند. جالب است بدانید طبق این منطق یکی از کارمندان ساده در انگلستان با افشای یکی از بزرگترین اختلاس های اداری انگلستان، از کارمندی به میلیونری رسیده است.
در کشور آمریکا نیز علاوه بر دولت نهادهای دولتی، نهادهای غیر دولتی و شخصی نیز از روش های تشویقی برای کشف فساد و رسانه ای کردن آن استفاده میکنند.
به طور مثال یکی از منتشر کنندگان مجلات در آمریکا در ازای افشاگری با سند و مدرک درباره مشکلات اخلاقی و روابط دونالد ترامپ، ریاست جمهوری آمریکا، حاضر است مبلغ ده میلیون دلار پرداخت کند.
علاوه بر این خود نهادهای دولتی آمریکا نیز خواستار افشای فساد در نهاد های ذی ربط خود میباشد و در قبال افشای فساد پاداشهای هزاران دلاری در نظر میگیرد.
عمل پاداش در خصوص افشاگری به عنوان یکی از موثرترین راه های مقابله با فساد در عرصه جهانی تجربه شده است. دولت آمریکا برای پاک دست نشان دادن خود از فردی که افشا گری میکند طی مراسم های گوناگون تقدیر کرده و پاداش اعطا میکند.
مبارزه با فساد از طریق تشویق به افشا، به جای تهدید و ممانعت های قانونی، جنبه های مختلفی دارد و در عرصه جهانی برای دولت های مدعی در زمینه درستکار بودن و همچنین حکمرانی دموکراسی در دستگاه اداری، فضای مانور سیاسی و دموکراسی خواهی بسیار مساعدی فراهم میکند. دولت آمریکا نیز با اعمال این چنین سیاستی طبیعتا، عدم فساد از یک سو و اعتماد به نظارت های مردمی و دموکراسی را از سوی دیگر به نمایش میگذارد.
منبع : 55 انلاین
دیدگاه تان را بنویسید