مدگرایی؛فرهنگی خالی و پوچ

۵۵آنلاین :

علی گیلوری

در تعریف اولیه می توان مدها را الگوهای فرهنگی دانست که توسط بخشی از جامعه مورد استقبال قرار می‌گیرد که معمولاً از جوامع ثروتمندتر شروع شده و به جوامع سطح پایین تر می رسد و دارای ارزش و مدت زمانی نسبتا کوتاهی اند، سپس فراموش میشوند و مد های جدید جایگزین آنها می شود، در واقع در مد گرایی فرد سعی می‌کند سبک لباس پوشیدن رفتار و طرز زندگی خود را طبق آخرین الگوها تنظیم کند و به محض اینکه الگوی جدیدی در جامعه رواج یافت از آن پیروی نماید.

مدگرایی یکی از معضلاتی است که در عصر کنونی گریبان گیر بشریت به خصوص کشورهای جهان سوم و در حال توسعه ای همچون ایران شده است و بیشترین رواج را در میان جوانان دارد، افرادی که درگیر این معضل هستند در جامعه سعی می‌کنند با تمام وجود زندگی خود را بروزسازند که معمولا این همراهی و پیروی بی چون و چرا بوده و هیچ حد و مرزی نمی شناسد و از رنگ و نوع لباس گرفته تا نوع گفتار روزمره و معاشرت اجتماعی و حتی طرز راه رفتن و غذا خوردن آنها را نیز در بر گرفته است.

در واقع مدگرایی اگر افراطی نباشد و از روی چشم و هم چشمی و رقابت های کودکانه و به سمت فرهنگ غربی و از بین بردن عزت نفس و ارزش‌های انسانی نباشد ایرادی ندارد، چون هر انسانی در طول زندگی خود به علت تنوع طلبی که در وجودش قرار دارد هم طرز رفتار و فکرش و هم لباس پوشیدنش تغییر میکند.

حال در این پدیده پاسخ به دو سوال باعث فهم و شناخت بهتر نسبت به این موضوع می شود؛

1.عوامل و دلایل پیدایش مد و درگیر شدن جوامع با پدیده مدگرایی چیست؟2. و اینکه چه راهکارهایی برای مقابله بامدگرایی و کاهش آن وجود دارد؟

از مهمترین عوامل پیدایش مد می‌توان به عوامل زیر اشاره کرد.؛

1.تنوع طلبی و نوگرایی: انسانها فطرتا تنوع طلب هستند و جوانی نیز فصل تازه ای از زندگی و سرآغاز ورود انسان به جهانی پرشور است و در این دوره است که انسان به فطرت خود آگاه تر شده و بهتر به تنوع دوستی و نوگرایی وجود خود پی می برد به همین علت تنوع طلبی از علل و منشا های اصلی مد به حساب می آید.

2.همانند سازی: در همانندسازی فرد نگرش ها و الگوهای رفتاری فرد دیگری را سرمشق خود قرار می‌دهد و با تقلید از نگرش ها و ویژگی های رفتاری فردی دیگر احساس می کند مقداری از قدرت و کفایت او را نیز به دست آورده ،مانند تقلید از رفتار و نوع پوشش افرادی که در جامعه شناخته شده و معروف هستند.

3.رقابت و چشم و هم چشمی با دیگران:این انگیزه در همه انسانها وجود دارد و به گونه های مختلفی بروز می‌کند اگر رقابت در زمینه های مثبت جهت داده شود باعث پیشرفت و تکامل معنوی فرد می‌شود، اما اگر جهت‌گیری آن منفی بوده به سمت امور مادی و مدپرستی باشد فرد سعی میکند از لحاظ ظاهری از بقیه عقب نماند و سرانجام خوبی نخواهد داشت.

4.مدگرایی و التزام ناشی از دوستی: یکی از دلایل پیروی از مد در بین جوانان و نوجوانان ترس و نگرانی از تحقیر و تمسخر در بین دوستان است.پوزخند زدن و متلک گفتن اطرافیان و ترس از آن باعث میشود جوان ها و نوجوان ها از مدهای رایج پیروی کنند تاکه کمتر مورد این تمسخر ها واقع شوند.

5.مدگرایی و جلب توجه دیگران: افرادی نیز هستند که با تعویض و تغییر رنگ لباس و آرایش خود و خرید لباس های گران قیمت و مد روز قصد جلب توجه و معطوف کردن نگاه های دیگران به خود را دارند.

حال با این دلایل چه راهکارهایی برای کاهش اثرات منفی این معضل اجتماعی وجود دارد؛

نقش فرد مد گرا:در درمان هر بیماری علاقه خود بیمار و همکاری او برای درمان از هر عامل دیگری موثرتر است در درمان بیماری مدگرایی نیز همین گونه است، به فرموده قرآن کریم: خدا حال هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر اینکه آنها خود را تغییر دهند. پس بر این اساس اگر مد گرایان منفی به تغییر سرنوشت خود علاقه دارند باید در نخستین گام خود را از جایگاه اتهام دور کنند.

غافل نشدن از زیبایی حقیقی:فرد مدگرا در پی زیبایی ظاهری و زودگذر است ،اگر چه زیبایی های ظاهری مانند چهره زیبا لباس شیک و آراسته موجب نحبیب قلوب میشود ولی به تنهایی نمی‌تواند ارزشمند باشد ،امام علی علیه السلام در این باره می فرماید: حسن ظاهری بدون نجابت سودی ندارد. انسان آنگاه می تواند به رشد و کمال برسد که افزون بر زیبایی ظاهری و بیرونی برای رسیدن به زیبایی های درونی و معنوی نیز بکشد.

برنامه ریزی مناسب برای اوقات فراغت:بی برنامگی و بی کاری از جمله عواملی است که جوانان و نوجوانان را به مدگرایی منفی دچار میکند بنابراین مسئولان امور جوانان و نوجوانان باید برنامه های جذابی برای اوقات فراغت نسل جوان تدارک ببینند و برای زمینه های علمی هنری و ورزشی تفریحی آن ها برنامه ریزی سودمندی داشته باشند، تا آن ها وقت با ارزش خود را برای کار های غیر ضروری ماننده خود نمایی و جلوه گری هدر ندهند.

و موردی که در آخر میتوان به آن اشاره کرد لزوم مقابله با برنامه های انگیزه ساز مدگرایی منفی است:تماشای ماهواره اینترنت ،مزون ها بوتیک و نمایشگاه های لباس در بازار های لوکس و تبلیغات گسترده انواع مد در گرایش انسان به مد و زیاده روی در آن بسیار اثر گذار است زیرا هر آنچه که چشم ببیند دل آنرا طلب میکند پس باید تلاش کرد با برنامه ریزی صحیح ودرست و ایجاد فرهنگ صحیح در جامعه با این معظل مقابله کرد.