ارسال به دیگران پرینت

آیا اقلیم در ایران فدای رشد اقتصادی شده است؟

| رابطه میان رشد اقتصادی و حفاظت از محیط زیست موضوع بسیار مهمی است. در حال حاضر کسانی که از کاراتل¬های نفتی می¬آیند و سودشان در این است که دغدغه¬های طرفداران کم شدن رد پای انسانی در طبیعت کمرنگ شود، با بهره¬گیری از امپراتوری رسانه¬ای¬شان دارند تلاش می¬کنند خطر تغییرات اقلیمی را کمتر از آنچه هست، جلوه دهند.

آیا اقلیم در ایران فدای رشد اقتصادی شده است؟

۵۵آنلاین :

رابطه میان رشد اقتصادی و حفاظت از محیط زیست موضوع بسیار مهمی است. در حال حاضر کسانی که از کاراتل­های نفتی می­آیند و سودشان در این است که دغدغه­های طرفداران کم شدن رد پای انسانی در طبیعت کمرنگ شود، با بهره­گیری از امپراتوری رسانه­ای­شان دارند تلاش می­کنند خطر تغییرات اقلیمی را کمتر از آنچه هست، جلوه دهند. با روی کار آمدن دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا و قرار گرفتن او در رأس قدرت این مسأله قوت بیشتری گرفته و ترامپ دارد مدام بر این طبل می­کوبد که از زمانی که سیاست­های دولت اوباما را متوقف کرده و سیاست­های دولت آمریکا را تغییر داده است و محدودیت­های اعمال شده بر صنایعی را که در انتشار گازهای گلخانه­ای مقصر هستند، کم کرده توانسته اشتغال ایجاد کند و به اقتصاد رونق داده و تاکنون ایالات متحده آمریکا این میزان کاهش بیکاری و رونق اقتصادی را تجربه نکرده است. خارج شدن دونالد ترامپ از توافق­نامه پاریس سبب شده بسیاری از کشورها مانند چین و روسیه نیز در بحث مدیریت گازهای گلخانه­ای سست شوند و این خطر جدی وجود دارد که ممکن است وضعیت توافق پاریس به پیش از شکل­گیری این توافق برگردد و کشورها نسبت به تعهدات­شان در کاهش گازهای گلخانه­ای عمل نکنند.

به همین دلیل هفته گذشته دانشمندان در سئول کره جنوبی گرد هم آمدند و هشدار دادند که اگر ما نتوانیم تا 12 سال آینده میزان تأثیر کاهش گازهای گلخانه­ای را تا میزان تعهد توافق­نامه پاریس برسانیم دمای کره زمین دیگر نمی­تواند در حد «یک و نیم درجه افزایش» مدیریت شود شود، بلکه این میزان بسیار بالاتر خواهد رفت و اگر دمای هوای کره زمین به جای یک و نیم درجه، دو درجه گرم­تر شود، فجایع بیشتری رخ خواهد داد و برای اولین بار این دانشمندان راهکارهایی ارائه دادند که این راهکارها اگر اجرایی شود می­توانیم به همان میزان یک و نیم درجه برسیم.

نکته مهم این است که اخیراً گزارشی را سازمان ملل منتشر کرد و گفت در طول دو دهه اخیر دو هزار و 900 میلیارد دلار به اقتصاد جهانی بر اثر فجایع آب و هوایی و آنچه به بلایی طبیعی معروف است، خسارت وارده شده است. اگر این رقم را با بازار اشتغال ایالات متحده آمریکا مقایسه کنیم می­بینیم که شدت میزان خساراتی که به کره زمین وارد می­شود ناشی از عدم توجه به ملاحظات محیط زیستی و خطر تغییرات اقلیمی خیلی خیلی بیشتر از این روق­های اقتصادی زودگذری است که به وجود آمده است. همین دو طوفان اخیر فلورانس و مایکل که آمریکا را در نوردیده است، در طول یک ماه اخیر بیشتر از سه برابر بودجه عربستان سعودی که خرج خرید سلاح و جنگ­افزار از آمریکا کرده - و حالا ترامپ آن را وجه­المصالحه ماجرای قتل جمال خاشقجی روزنامه­نگار سعودی مخالف این کشور قرار داده است - به کشور آمریکا خسارت وارد کرده است.

اگر افکار عمومی جهان چشم­ها و گوش­هایشان را باز کنند متوجه می­شوند که اتفاقاً رعایت هنجارهای محیط زیستی از نظر اقتصادی بسیار به نفع اقتصاد پایدار و کیفیت ماندگار زیست آنها تمام می­شود. سونامی­هایی که اخیراً در آسیای جنوب شرقی و ایالات متحده آمریکا رخ داده و همین­طور آتش­سوزی­هایی که در طول ماه­های گذشته و سال پیش در سوئد، یونان، استرالیا و در ایالت کالیفرنیای آمریکا اتفاق افتاد که واقعاً بی­سابقه بود، همه و همه نشان­دهنده این است که خسارت­های اقتصادی عدم توجه به اثرات تغییر اقلیم خیلی بیشتر از منافع اقتصادی کوتاه مدت دولت­ها و افرادی است که فکر می­کنند، سیاست­های مقابله­ای با تغییرات اقلیمی می­تواند رونق و رشد اقتصادی را کند بکند. به همین خاطر است که کار برندگان جایزه نوبل اقتصاد 2018 کار بسیار ارزشمندی است.

نکته بسیار مهم در این جایزه، ارتباط آن با اقتصاد و محیط زیست است که ما در طول دهه­های گذشته کمتر شاهد بوده­ایم که اقتصاددانان آن هم در این سطح کلان به شکلی معنی­دار در حوزه محیط زیست ورود کنند و در این باره تحقیق و نظریه صادر کنند. قبل­تر بیشتر اکولوژیست­ها، اقلیم­شناس­ها، زمین­شناس­ها و کنش­گران صرفاً محیط زیستی بودند که از وضعیت پیچیده جهان ابراز نگرانی می­کردند و دم از رعایت هنجارها و آموزه­های محیط زیستی می­زدند اما الان اقتصاددانان نیز در عالی­ترین سطح به کمک محیط زیست آمده­اند.

کسانی که نظریات­شان مستحق گرفتن جایزه نوبل است دارند هشدار می­دهند که افکاری مثل افکار دونالد ترامپ نه تنها می­تواند برای محیط زیست جهانی خطرناک باشد بلکه می­تواند بستر اقتصاد جهان را نیز به مخاطره بیندازند.

این که آیا اقتصاد ایران آنقدر از طبیعت بهره­کشی می­کند یا نه، موضوعی است که باید حتماً بررسی شود. اقتصاد ایران به اندازه وسعت ایران بر طبیعت تأثیرگذار بوده است و شوربختانه باید گفت این فشار بر طبیعت ایران احساس می­شود. ایران یک درصد خاک جهان را دارد ولی دو درصد گازهای گلخانه­ای جهان را منتشر می­کند. یعنی به نسبت سطحی که از کره زمین اشغال کرده دو برابر بیشتر دارد از نظر زیست محیطی کره زمین را آلوده می­کند. هرچند که در مقایسه با 25 درصد آلودگی که ایالات متحده به کره زمین وارد می­کند ناچیز است اما به نسبت وسعت خاک ایران و وسعت اقتصاد کشور، رقم زیادی است.

ایران یک درصد خشکی­های کره زمین را دارد اما یک دوازدهم کل فرسایش خاک جهان دارد در خاک ایران اتفاق می­افتد یعنی به نسبت حجمی که از زمین اشغال کرده هشت برابر بیشتر از متوسط جهانی نرخ فرسایش خاک دارد. بنابراین ایران به شدت از تغییرات اقلیمی و کاهش ریزش­های آسمانی و افزایش دما آسیب­پذیر است. از قضا ایران باید خیلی جدی­تر از موازین و ملاحظات زیست محیطی و تعهدات توافق­نامه پاریس حمایت کند.

متأسفانه نگاه همیشه مشکوکی در کشور ما نیز نسبت به تعهدات جهانی به خصوص تعهدات محیط زیستی و برای نمونه توافق پاریس وجود دارد. افرادی که به یک طیف سیاسی وابسته­اند اغلب باورشان بر این است هر آنچه از غرب به ما می­رسد حتماً در آن باید شک کرد و بنابراین به شدت منتقد این مسأله هستند و اعتقاد دارند ما نباید به تعهدات بین­المللی که نفع آن به جیب غربی­ها و اروپایی­ها می­رود، گردن نهیم، پرسش کلیدی این است که چرا بیشترین همراهی و همخوانی میان آنها و کسانی در کاخ سفید وجود دارد؟ آنها بر این باورند که اگر ما نتوانیم از نفت و منابع فسیلی خود به موقع استفاده کنیم این سرمایه از دست می­رود در حالی که اگر به فرآیند پیشرفت تکنولوژی دقت شود، مشخص می­شود که اگر صبر کنیم می­توانیم از منابع فسیلی خود در آینده بهره بهری ببریم. به نظر می­رسد این درک که بهترین استفاده از منابع فسیلی مثل نفت خام­فروشی و سوختن آن نیست، باید در منتقدان ایجاد شود. چرا که تبدیل نفت به تولیدات ثانویه می­تواند درآمد بیشتری نصیب کشور و آلودگی کمتری نیز نصیب محیط زیست ایران بکند. نگرانی که اوپک و آمریکا دارند این است که با گران شدن نفت، گزینه­های سوخت جایگزین برای جویندگان اقتصادی شود. به نظر می­رسد این کشورها تلاش دارند نفت از یک سقفی گران­تر نشود تا دیگر گزینه­ها اقتصادی جلوه نکنند. پژوهش در حوزه تولید انرژی­های خورشیدی، بادی، زمین گرمایی و جزر و مدی صورت نگیرد تا دکان این کشورها همچنان رونق داشته باشد. این نوعی تفکر عقب­افتاده در حوزه پایداری توسعه و اقتصاد و محیط زیست است. تفکری در کشور ما نیز وجود دارد که هنوز فکر می­کند چوب جنگل فقط به درد سوختن و زغال شدن می­خورد در حالی که 33 کارکرد ارزشمند از نگهداری جنگل­ها وجود دارد که تعریف از ارزش­گذاری اقتصادی محیط زیست را باورپذیرتر و عملی­تر می­کند.

منبع : تجارت فردا
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه