از تنها جزيره ايراني خزر تا سومين ديوار تاريخي جهان
| گلستان، سرزميني رويايي كه بدون شك بهشت خداوند روي زمين است؛ دياري كه در آن ميتوان به عمق تاريخ سفر كرد و در ميان آبشارها و جنگلها قدم زد. استاني كه در گوشه و كنار آن هزاران منطقه بكر و رويايي مانند آشوراده تنها جزيره ايراني خزر، سومين ديوار بلند دنيا، بندر تركمن، تالاب گميشان، زيارتگاه بينظير خالد نبي، دهها جنگل، آبشار، رودخانه و تالاب چشمنواز نهفته است.
۵۵آنلاین :
ديوار تاريخي گرگان
دیوار بزرگ اسکندر یا دیوار سرخ که در متون قدیمی مار سرخ نیز نامیده شده ، دیواری تاریخی است که از کنار دریای خزر در ناحیه گمیشان آغاز شده و تا کوههای گلیداغ در شمال شرق کلاله ادامه مییافتهاست. هماکنون تمام این دیوار از میان رفته است و تنها بخشهای کوچکی از آن که در زیر خاک مدفون مانده، باقی است. دیوار تاریخی گرگان پس از دیوار چین (به طول 6هزار کیلومتر)، بزرگترین دیوار دفاعی جهان است. این دیوار عظیم تاریخی که ۲۰۰ کیلومتر طول دارد در ۲۹ تیر سال ۷۸ به ثبت ملی رسیده است.عکس این دیوار نخستین بار توسط اریک اشمیت، باستانشناس آمریکایی ثبت شد. اشمیت باستانشناس آمریکایی که با هواپیمای خود در سالهای ۱۳۱۵و ۱۳۱۶ از نقاط باستانی ایران عکاسی میکرد، در منطقه گرگان دیوار قرمز رنگی را دید که از سمت دریای خزر به طرف کوههای گلیداغ امتداد داشت. او از این دیوار عکس گرفت و این عکسها سندی برای تحقیقات باستانشناسان ایرانی و خارجی بر این دیوار شد. از آنجايي که این دیواراز جنوب دهستان (در ترکمنستان کنونی) و شمال گمیشان آغازشده و از نزدیکی گرگان و رود گرگان نیز میگذشته به این اسامی نامدار شدهاست. همچنین محمد بن نجیب بکران در جهان نامه نام این دیوار را تجنبار نوشته و آرنه باستانشناس سوئدی نیز در تپههای باستانی دشت گرگان به این نام اشاره دارد. بیشتر تاریخنگاران براین باورند انوشیروان ساسانی این دیوار را بنا نهاده اما گردیزی در زین الخبار آغاز بنای آن را به یزدگرد اول و اتمام آن را به انوشیروان نسبت میدهد. مارکوارت نیز در شهرستانهای ایران به ساخت این دیوار توسط یزدگرد و بنای شهر دهستان توسط نرسی اشکانی و کمش تپه توسط آژیدهاک اشاره میکند. سعید نفیسی هم در تاریخ تمدن ایران ساسانی از تعمیر آن توسط مازیار فرمانروای طبرستان خبر میدهد. بسیاری از کارشناسان براین باورند دیوار تاریخی گرگان همزمان با دیوار چین ساخته شده و هر دوی این بناها برای مقابله با گروهی از مهاجمان به نام هپتالها که از شمال وارد میشدهاند، ساخته شدهاند. ابن اسفندیار، پدر تاریخ مازندران و نویسنده کتاب تاریخ طبرستان و رابینو، نویسنده فرنگی دوره قاجاریه، در کتابهای خود احداث این دیوار را به فرخان بزرگ که از سلسله دابویگان تبرستان بود ، نامبردهاند. اتفاق نظر است که این دیوار برای جلوگیری از تاخت و تاز قبایل صحراگرد بنا شده بود، ابن خردادبه در مسالک و الممالک از تصرف این دیوار بهدست صول (چول) پادشاه ترکان مینویسد و ثعالبی نیز در غرور ملوک فرس و سیرهم نام دیوار را دربند صول یا دروازه صول مینویسد.
زيارتگاه خالد نبي
قبرستان خالد نبی، مکانی است کمتر شناختهشده در شهر گنبد که براي زیارتگاه و سنگ قبرهای خاصش مشهور است. مجموعه گورستان و زیارتگاه خالد نبی از چند مکان زیارتی و همچنین یک قبرستان تاریخی تشکیل شده است. این مجموعه که در ارتفاعات و مناطق کوهستانی استان گلستان قرار دارد، محل تدفین خالد نبی و همچنین میزبان تندیسهای سنگی متعدد و کوچک و بزرگی است. همه این عوامل در کنار چشماندازهای بینظیر مناظر اطراف، این منطقه را بهعنوان یک جاذبه گردشگری مهم در شمال کشور مطرح کرده است. این مجموعه با قدمتی بیش از هزار سال که به دوران پارینهسنگی باز میگردد، از دو بخش زیارتگاه خالد نبی و گورستان و مقبرههای سنگی تشکیل شده است. «خالد بنسنان» که نزد هموطنان ترکمن با عنوان «خالد نبی» شناخته شده، متولد سرزمین عدن در یمن بودهاست. بر اساس روایتها، ایشان یکی از چهار پیامبری است که در حد فاصل دوره حضرت عیسی(ع) و پیامبر اسلام(ص) زندگی میکرده است. در زمان ظهور خالد نبی و عظیمت ایشان به این مکان، برای فرار از دست دشمنانش، ساسانیان بر ایران حکومت میکردهاند. از آنجاییکه خالد نبی از شخصیتهای محبوب و مورد احترام ترکمنها است، این زیارتگاه در کنار تعدادی اتاق و زائرسرا برای اقامت و استراحت زائران و همچنین یک مسجد ساخته شده که پذیرای علاقهمندان است. کمی دورتر از زیارتگاه خالد نبی، بر روی یکی دیگر از تپههای این منطقه، تندیسهای سنگی متعددی در کنار یکدیگر و به طور پراکنده، مانند یک گورستان، از زمین قد برافراشتهاند. بر اساس مستندات و شواهد، قدمت این گورستان تاریخی به هزاران سال پیش مربوط میشود. همچنین به نظر میرسد که تعداد این سنگها در ابتدا حدود ۶۰۰ عدد بوده است.
تنها جزيره ايراني درياي خزر
آشوراده تنها جزيره ايراني درياي مازندران در شرقيترين بخش جزيره ميانكاله چون جواهري ميدرخشد. آشوراده، دهی در مرکز شبه جزیره میانکاله در شهرستان بندرترکمن، استان گلستان است؛جزیرهاي که در سدههای گذشته درپی عملکرد و فعالیت گروههای انسانی با حفر کانال از توده اصلی خشکی خود (شبه جزیره میانکاله) جدا افتاده است. آشوراده در سال ۵۴ جزو نخستین مناطق زیست کره جهان معرفی و ثبت شد. در همین حال در کنوانسیون جهانی رامسر در زمره تالابهای مهم دنیا قرار گرفت و سومین اهمیت این منطقه عضویت آن در پناهگاه حیات وحش است که در تمام ایام سال میزبان انواع پرندگان است. ۴۰ درصد خاویار ایران در نزدیکی این جزیره به دست میآید. این جزیره در سال ۱۸۳۷ با وجود اعتراض ایران به دست نیروهای روسیه اشغال شد. پس از این اشغال، نیروهای روسی تا چندین دهه یک پاسگاه نظامی در آن داشتند.سیر تاریخی جزیره آشوراده مبین این واقعیت است که این جزیره در مقاطعی از گذشته مرکز مبادلات تجاری و فعالیتهای مختلف اقتصادی بوده است. در سال 1215 هجری شمسی برابر با 1836 میلادی جزیره به اشغال روسها درآمد و محل رقابت استعماری روسیه تزاری و بریتانیا بوده و از این جهت موقعیت حساسی داشته است. در زمان ناصرالدین شاه، میرزا تقی خان امیرکبیر درصدد پس گرفتن آشوراده برآمد و سرانجام پس از سقوط تزاریسم بهموجب عهدنامه مودت بین ایران و روسیه منعقده مورخ 26 فوریه 1921 در مسکو چنین مقرر شد؛ بهواسطه عدم تمایل دولت شوروی نسبت به استفاده از ثمره غاصبانه دولت تزاری از جزیره آشوراده و همچنین خرید فیروز آباد با اراضی آن مطابق قرارداد 28 مه 1892 از طرف ایران به روسیه انتقال داده شده بود به ایران مسترد شد.
جنگل ناهار خوران
در جنوب شهر گرگان، جنگلی با نام ناهارخوران وجود دارد که یک جنگل باستانی است و از جاذبههایاصلی شهر به شمار می رود. این جنگل حدود 300 هکتار وسعت دارد که 168 هکتار از آن از سال 1338 به منظور ایجاد تفرجگاهی برای اهالی گرگان، توسط سازمان جنگل ها و مراتع کشور در اختیار شهرداری گرگان قرار گرفت و امکانات رفاهی و گردشگری در آن به وجود آمد. چندین سال پیش و قبل از این اقدام شهرداری، اهالی برای بهره بردن از مناظر و مواهب جنگل به صورت خودجوش شروع به تجهیز پارک کرده بودند. به مرور زمان و با افزایش جمعیت و به تبع آن افزایش وسعت شهر گرگان، فاصله جنگل ناهارخوران با مرکز شهر کمتر شد. خیابانی هم که ناهارخوران را به شهر متصل میکرد، تبدیل به یک خیابان شلوغ و پر رفت و آمد شد؛ خیابانی که امروزه یکی از گذرگاه های اصلی شهر و یکی از جاذبه های این پارک جنگلی به حساب می آید و به عنوان بلوار ناهارخوران شناخته می شود.با توجه به موقعیت جغرافیایی این پارک جنگلی و قرارگیری آن در دامنه کوه، دره ها و آبریزهای فراوان هوش از سرتان می برد و طبیعت، فضایی دلنشین و زیبا را پیش چشمانتان به رخ می کشد.طبق پژوهش های انجام شده، قدمت ناهارخوران و منطقه جنگلی آن به ۴۰ میلیون سال پیش یعنی دوران ژوراسیک بازمی گردد. این جنگل قسمتی از مجموعه جنگلهای هیرکانی به شمار میآید.این جنگل که با نام های روستای ناهارخوران و پارک جنگلی ناهارخوران هم شناخته میشود، دیدنیهای بسیاری را در خود جای داده است و میتواند لحظات و خاطره های خوبی را برای شما رقم بزند.
روستاي زيارت گرگان
زیارت روستایی با ارتفاع هزار متر از سطح دریاست که در مسیر یکی از راههای قدیمی و محل اتصال شاهرود و فلات مرکزی ایران به دریای خزر واقع شده است؛ این مسیر که اکنون تنها برای کوهنوردی مورد استفاده قرار میگیرد، یکی از مسیرهای پرتردد درگذشته و مورد استفاده افراد محلی و مسافران بوده است.در شمال روستای زیارت منطقه نهارخوران شهر گرگان و ارتفاعات بندسر و خمام شهر و در جنوب آن آبشار زیارت و ارتفاعات پوشیده از جنگل و در اطراف آن ارتفاعات ادیم، مازوکش و کمرسر قرار دارند که با توجه به محل قرار گرفتن خود روستا که روی شیب کوه و در دره رود خاصه، رود بین دو دامنه کوهستانی و جنگلی واقع شده است، منظره زیبایی را پدید میآورد. زیارت نه نامی برگرفته از امامزاده عبدا... واقع در روستای زیارت در نزدیکی شهر گرگان بلکه به گواه آثار به دست آمده از شهر سوخته و روایات تاریخی به دلیل موقعیت مکانی این روستا و سفر بودايیان به این منطقه از گذشتههای دور برای زیارت و عبادت حاصل آمده است، زیارتی که پیروان این فرقه با پای پیاده از نقاط مختلف آسیا در گذشتهای به عمق هزاران سال برای انجام آن به این منطقه میآمدهاند. شاید عمده مسافران گرگان با نام روستای زیارت آشنایی چندانی نداشته باشند اما الحق که سفر به گرگان بدون دیدن روستای دنج و زیبای زیارت چیزی کم دارد، روستایی که خود برای سفری چندروزه جا برای دیدن و لذت بردن در فصول مختلف سال دارد. شاید با شنیدن نام روستای زیارت این تصور در ذهن بسیاری از مسافران شکل گیرد که با مکان زیارتی مواجه هستند؛ چنانكه وجود امامزاده عبدا... در قلب بافت روستای زیارت و در انتهای جاده آسفالته روستا و قدمت زیارتی این روستا برای بودايیان و وجه تسمیه نامگذاری آن همین ذهنیت را برای هر فردی که سفری به آن نداشته باشد، متبادر میکند اما باید دید و قضاوت کرد. زیارت جز خاصههای زیارتی دارای مکانهای بسیاری برای گردش و سیاحت است که خود سفری چند روزه را طلب میکند. در انتهای جاده ناهارخوران شهر گرگان، میدانی قرار دارد که پس از رسیدن به آن تنها دو راه برای ادامه مسیر وجود دارد؛ بازگشت و ورود به جاده ناهارخوران به طرف مرکز گرگان یا ورود به جاده روستای زیارت؛ جادهای جنگلی، زیبا و پیچ در پیچ كه به دلیل پیچهای تند و رو به بالاي آن به طول هفت کیلومتر کمی خطرناک بهنظر ميرسد. البته به دلیل وجود رستورانها، کافهها و کیوسکهای کنار جاده در دو طرف ضمن اینکه مسافت کمتر به نظر میآید، دور شدن از شهر و رسیدن به روستا نیز زیاد مشهود نیست؛ به شکلی که میتوان روستای زیارت را جزئی از حومه شهر در نظر گرفت با بافتی متفاوت، حتی چندی پیش نیز شورای شهر گرگان درخواست الحاق این روستا به بافت شهر را کرده بود که بنا به دلایلی مورد موافقت قرار نگرفته و تصویب نشد.
بندر تركمن
بندر ترکمن در ۴۰ کیلومتری گرگان قرار گرفته است. این بندر که یکی از زیباترین شهرهای استان گلستان است، هرچند در سال ۱۳۰۶ساخته شده و عمر چندانی ندارد اما مكانهاي دیدنی بسياری دارد. ترکمن، جایی است که صنایع دستیاش، هوای معتدل، اسبها و روسریاش بسیار در ایران زبانزد است. اگر دلتان میخواهد لباسها و مانتوهای رنگارنگ ترکمنی بخرید، نمد، پشتی و شالهای خوش رنگی که زنان ترکمن به سر میکنند، قالیچه و سوزن دوزیهایی که به عنوان گردنبند، دستبند و گوشواره سوغاتی مناسبي است، میتوانید همه را از کنار اسکله بندر ترکمن که بهترین جای این بندر است، بخرید. اگر هم دلتان خواست میتوانید سوار بر قایقهای پدالی به دریای بیکران بزنید.
اسکله در غرب بندر قرار گرفته است. برای دیدن گونههای نادر حیات وحش مثل روباه ترکمن و کوچکترین پستاندار ایران که حشره خوار کوتوله است، میتوان به منطقه شکار ممنوع صوفیکم رفت. اهمیت این تالاب به خاطر پرندههای در معرض خطری مثل اردک سرسفید و عقاب دریایی دمسفید است. زمستانها هم این منطقه پر از پرندگانی میشود که پس از سفرهای بسیار به این منطقه رسیدهاند. گونه های منحصربه فرد و نادری مثل عقاب دریایی دم سفید و اردک سرسفید از آفریقا و اروپا، هند و چین، ترکمنستان و چند فلات دیگر به ایران میآیند و زمستان را در این منطقه سر میکنند. تالاب صوفیکم زیستگاه ۱۳۰گونه پرنده ازجمله ۹ گونه پرنده مهاجر و ۱۲ گونه پرنده بومی است. بندر ترکمن، سرزمین اسبهای مسابقه است و هرساله در بهار گردشگران زیادی به قصد دیدن مسابقات اسب سواری و کورس بهاره بندر ترکمن، راهی آنجا میشوند. برای دیدن اسبهای اصیل ترکمن و دیدن مسابقات اسب دوانی باید به روستای قره قاشلی در ۱۰ کیلومتری شرق بندر ترکمن و در میانه جاده بندر ترکمن به گرگان رفت.
منبع : ارمان
دیدگاه تان را بنویسید