نقد هنرمندان و نویسندگان معروف به برنامه کتابخانهگردی
| قرار است ۱۷ اسفندماه همزمان با سالروز تاسیس نهاد کتابخانههای عمومی، برنامه کتابخانهگردی اجرا شود.
۵۵آنلاین :
در این راستا چند دست اندرکار حوزه کتاب و فرهنگ در این زمینه اظهار نظرهایی را بیان کردند.
فضای مجازی تیر خلاص را به کتابخوانی زده است
محمدکاظم مزینانی نویسنده ادبیات داستانی انقلاب اسلامی درباره طرح کتابخانهگردی مسئولان و اصحاب کتاب و ادبیات که از سوی نهاد کتابخانههای عمومی برنامه ریزی شده است، گفت: اینکه چنین طرحی جنبه رسمی داشته باشد را نمیتوانم نظر دهم چون در تخصصم نیست اما باید به گونهای باشد که جنبههای ادبی و صمیمی کار را کمرنگ نکند.
وی افزود: من قبلتر به کتابخانههای عمومی کم و بیش سر زدهام اما اینکه مشتری دائم آنها باشم خیر اینطور نبوده است در برنامههای نهاد کتابخانهها هم مشارکت کردهام اما در قالب میهمان حضور داشتم امیدوارم که این طرح در این وانفسای کتابخوانی بتواند تأثیرگذار باشد.
به گزارش ایران آنلاین ،مزینانی با بیان اینکه طرح کتابگردی میتواند تبلیغ خوبی برای مطالعه مردم باشد، گفت: اینکه از نویسندگان و دوستداران کتاب هم در این طرح استفاده شود قضیه را جدی تر میکند حتی برنامهای با هدایایی به مردم دادن نیز میتواند مؤثر باشد. ضمن اینکه برپایی مسابقات کتباخوانی با حضور نویسندگان هم در این طرح مؤثر است. وی با اشاره به اینکه برای پربار کردن این طرح میبایست برنامههایی ریخت، افزود: به طور مثال مسابقه گذاشتن با حضور یک نویسنده و مدیر کتابخانه و نهاد کتابخانهها میتواند بازخورد بهتری داشته باشد. مزینانی با اشاره به کتاب نخوان بودن مردم ایران گفت: یکی از دغدغههایی هر نویسندهای زمانی که کتابی را مینویسند همین بحران کتابخوانی و پیدا کردن مخاطبان کار است، مخاطب چیز کمی نیست کتاب میبایست در جامعه نقش یک کالا را یافا کند و متأسفانه کتاب از حالت انتزاعی در جامعه ما خارج نشده و تبدیل به کالا نشده است. وی با تأکید بر تأثیرات منفی فضای مجازی بر کتابخوانی مردم گفت: با صراحت باید بگویم که فضای مجازی تیر خلاص را به کتابخوانی ما زده است به نظرم جای کار دارد که حداقل مخاطبین خاص تر را میتوان ردیابی و دراین زمینه گمانه زنی کرد ، هر چند مخاطبین شعر و زمان و سایر عرصهها هم جزئی شدهاند اما باز هم طیف گستردهای از کتابخوان ها داریم که میتواند وضعیت را ازاین حالت خارج کند. وی با بیان اینکه هر چیزی که بتواند مردم را از فضای مجازی دور کرده و به سمت کتاب بیاورد تأثیر گذار خواهد بود، گفت: کتابخوانی هم مثل رانندگی است که اگر در سن و سال مناسب خود صورت بگیرد تبدیل به عادت خوبی میشود در هر رشتهای این اتفاق میتواند بیافتد و مهارت کتابخوانی بین مردم ترویج شود در نهایت کتابخانه گردی و کتابخوانی در هر مسیری میتواند بازخوردهای خوبی داشته باشد به شرط اینکه زیرساختهای مناسب را تعبیه کنیم.
هر فعالیتی برای افزایش کتابخوانی مثمرثمر است نویسنده کتب ادبیات کودک و نوجوان عنوان کرد:درصورتی که برنامههای مسئولان برای افزایش فرهنگ مطالعه بین مردم مداوم باشد از کتابخانه گردی تا دیگر کارها میتواند مثمرثمر باشد.
جعفر ابراهیمی نویسنده کتب ادبیات کودک و نوجوان درباره طرح نهاد کتابخانههای عمومی مبنی بر کتابخانه گردی مسئولین و شخصیتها در کتابخانهها در گفتوگویی عنوان کرد: هر اقدامی در کوتاه و بلند مدت در عرصه کتاب میتواند مثمر ثمر باشد به شرطی که مسئولان فرهنگی به دنبال این برنامهها باشند نه اینکه تنها حالت نمایشی داشته باشد و شعارگونه باشد. وی با اشاره به اینکه این طرح اگر با حساب و کتاب جلو برود میتواند در عرصه کتابخوانی تأثیرگذار شود، گفت: دست اندرکاران فرهنگ و ادبیات در این عرصه نیاز به مشورت دارند تا یک برنامهریزی صحیح صورت گیرد دراین صورت طبیعی است که تأثیرگذار خواهد بود. ابراهیمی با بیان اینکه یکی از مشکلات ما درعرصه کتابخوانی این است که تمام برنامهها را برای کتابخوانها میگذاریم، توضیح داد: باید برنامه داشته باشیم تا کسانی را جذب کتابخوانی کنیم که کتابخوان نیستند این برنامهها حالت تشویقی داشته باشند اینها را با جوایز و مسابقاتی به این مراسمها دعوت کنیم و به آنها هدایایی هم ارائه کنیم. وی در ادامه افزود: وظیفه اصلی ما بر همین کسانی است که کتاب نمیخوانند اگر این افراد را جذب کنیم کار بزرگی کردهایم تا انیکه صد نفر اهل کتاب را بیاوریم و برایشان سخنرانی کنیم و عکس بگیریم، اینها خود به خود اهل کتاب هستند حتی اگر ما جلویشان هم کتابخوانی کنیم باز هم خودشان کتابخوان هستند. وی با بیان اینکه در سیستم آموزشی ما آزادی عمل برای انتخاب کتاب وجود ندارد، گفت: در مدارس اینطور نیست که خیلی کتابها به سلیقه دانش آموزان خوانده شود بیشتر کتابهای کتابخانهها هم مذهبی و تاریخی است و از کتب ادبیات و شعر و داستان و علوم انسانی کمتر سراغی میبینیم. ابراهیمی یادآور شد: مربیان تربیتی نمیبایست سلیقههای خود را در تربیت بچهها لحاظ کنند و تنها بچهها را به سمت کتب درسی سوق دهند، بچهها باید برای انتخاب کتاب آزادی عمل داشته باشند تا آثاری را مطالعه کنند که از آنها هم لذت برده و هم بار دانششان بالا رود. من اعتقاد دارم که نخست خود مربیان و مسئولان مدراس میبایست کتابخوان باشند تا به بچهها برسد در سایر بخشهای فرهنگی نیز چنین چیزی حاکم است. وی درباره طرح کتابخانه گردی گفت: به نظرم در زمینه کتاب هر کاری انجام شود حتی اگر معمولی و تشریفاتی هم باشد باز هم خوب است به شرطی که مداوم باشد یک بار برای همیشه نباشد بلکه ماهی یک بار انجام میشود کسانی که در محل هستند و از مناطق خبر دارند میبایست در مناطق اطلاع رسانی کنند و مردم را به سمت و سوی کتاب و کتابخانه سوق دهند چون ارزش کتابخوانی این روزها کم شده و مردم خیلی اشتیاقی ندارند و خانوادهها هم با سوق دادن بچهها به سمت کتب درسی این آزادی عمل را از بچهها می گیرند. این داستان نویس ادبیات کودک با اشاره به نگاه اقتصادی و مادی جامعه گفت: قیمت کتاب بالا رفته است و شمارگان کتابها در دههای قبل اینطور نبوده و خیلی بیشتر از الانی بوده که جمعیت به این زیادی در ایران وجود دارد مسئولان با همین طرحها تلاش کنند مردم را به سمت و سوی کتابخوانی سوق دهند تا در سال های بعد شرایط بدتر از الان نشود.
نادر قدیانی مدیر انتشارات قدیانی با تأکید بر اثرات مثبت کتابخانهگردی اظهار داشت: این اتفاق میتواند سپاسگزاری باشد برای آنها که دغدغه فرهنگی دارند و سالهاست بیمنت در کتابخانهها به مخاطبان سرویس میدهند.
این ناشر ادامه داد: هر حرکت ملی نیازمند مطالعات قبلی است و در مواردی که بناست اثرگذاری فرهنگی اتفاقی را به دل مردم ببریم نیز این مطالعات باید بیشتر باشد. یادم میآید چند سال قبل برخی اعضای شورای شهر و از جمله احمد مسجدجامعی هم کتابگردی را با حضور در کتابفروشیها عملیاتی کرد و البته بازخورد رسانهای خاص خود را هم داشت اما حین و بعد از آن اتفاق نکته ای هویدا شد و آن هم اینکه بهتر است کتاب گردی یا کتابخانه گردی به صورت پلکانی اجرا شود.
مدیر انتشارات قدیانی در توصیف «کتابخانه گردی پلکانی» بیان داشت: به نظرم همان قدر که کتابخانهگردی خوب است و منجر میشود به توجه مخاطبان به سمت کتاب و کتابخانهها اگر به جای اینکه این حرکت سالی یک بار و در موعدی خاص باشد به کل سال تعمیم یابد و هر بار با برنامههایی متفاوتتر و حضور چهرههایی بیشتر اجرا شود، قطعا اثرگذاری بیشتری خواهد داشت.
نادر قدیانی خاطرنشان ساخت: کتابخانهگردی نباید محدود شود به یک برهه زمانی خاص از سال و با حضور آدمهایی خاص؛ به جایش بهتر است در روندی پلکانی و با افزایش آدمها و ارگانهای درگیر ماجرا، کاری کنیم که عموم مردم با این حرکت فرهنگی درگیر شوند. کتابخانهگردی باید یک پل ارتباطی باشد میان مردم و مسئولان یعنی همان طور که از مسئولان دعوت میشود برای حضور در این آیین از آن سو طبقات مختلف مردم هم در مراسم حضور داشته باشند تا در قالب یک آیین کاملا فرهنگی دغدغهها و درددل ها درباره مشکلات حوزه کتاب طرح شود.
قدیانی که سالهاست در حیطه نشر فعالیت دارد با اعلام این مطلب که مبادا کتابخانهگردی محدود شود به بازخوردهای رسانهای موسمی گفت: یکی از آفات فعالیتهای فرهنگی این است که محدودیت پیدا میکند به بازخوردهای رسانهای محدود و برگزارکنندگان به دنبال این نیستند که اثرات فرهنگی را در کنار آگاهیسازی رسانهای پیش ببرند. امیدوارم کتابخانهگردی که خوشبختانه شکلی سراسری هم دارد از این آفت مبرا باشد و به اندازه کارکرد رسانهای بر کارکرد فرهنگی آن در آشنایی بیشتر مخاطبان با فعالیتهای کتابخانه ها و فعالان حیطه کتابداری اثرگذار باشد.
کتابخانه گردی عزم ملی با همراهی رسانههای ملی را میطلبد کارگردان وبازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون عنوان کرد: حرکت کتابخانه گردی شخصیتها، هنرمندان و سیاستمداران بسیار عالی است به شرطی که همراهی رسانههای مختلف ملی را داشته باشد.
مسعود دلخواه بازیگر و کارگردان تئاتر، سینما و تلویزیون درواکنش به راه اندازی طرح کتابخانه گردی مسئولان و شخصیتها در سطح شهر در گفتوگویی عنوان کرد: کم کتابخوانی یک معضل ملی در کشور شده است و جوانان ما متأسفانه کمتر کتاب میخوانند. وی در ادامه افزود: متأسفانه مسئله فضای مجازی و شرایطی که ایجاد کرده باعث شده جمعیت نسل جوان به سمت چکیده خوانی روی آوردهاند. اما حقیقتا برای ایجاد یک موج کتابخوانی نیاز به همت ملی داریم من فکر میکنم این حرکت میتواند تا حدی تأثیر گذار باشد اما نه اینکه به طور کامل باعث کتابخوانی و تشویق مردم به کتابخوانی شود. دلخواه همچنین گفت:اینکه بگویند مثلا فلان هنرمند یا ورزشکار میخواهد به کتابخانهای بیاید خیلی خوب است و باعث تشویق مردم میشود اما اگر ریشهای بررسی کنیم میبایست از آموزش و پرورش شروع کنیم. مسئله کتابخوانی ما از بچگی شروع میشود در کشورهای زیادی نود درصد مردم را در فضاهای عمومی همراه با کتاب میبینیم حتی الان که شرایط استفاده از مبایل زیاد است باز هم در کشورهای پیشرفته کتاب را قالب می بینیم. این کارگردان و بازیگر توضیح داد: فرهنگ کتابخوانی در کشور میبایست از مدارس و خانوادهها شروع شود بچهها از کودکی در کنار اسباب بازی با کتاب هم همراه شوند کتابهای قصه و خواندن آن برای بچهها خیلی تأثیرگذار است. وی با اشاره به دغدغههای اقتصادی مردم گفت: در کنار همه اینها باید گفت که فرهنگ کتابخوانی تنها از عهده یک نهاد برنمیآید ، آموزش و پرورش، نهاد کتابخانهها، آموزش و پرورش و ... دراین زمینه دخیل هستند. بنابراین من طرح کتابخانه گردی مسئولان و هنرمندان و شخصیتها را تأیید میکنم و به نظرم ایده خوبی است و میبایست از رسانههای ملی هم پخش شود و تنها در چارچوب حرکت محدود باقی نماند. دلخواه یادآور شد: اگر که چند کتابخانه چند هنرمند و سیاستمدار بروند و از قبل هم اعلام شود که چه کسانی به چه کتابخانههایی میروند و این حرکت در رسانه ها منعکس شود تأثیرش چند برابر میشود که چیزی به اسم کتابخانه هم وجود دارد خیلی جوانان اصلا خبر ندارند که در شهرشان کتابخانه هم وجود دارد پس این یک عزم ملی میخواهد و این حرکت که قرار است اتفاق بیافتد کار خوبی است به شرطی که بازتاب خوب و فراگیری در رسانهها داشته باشد. وی با اشاره به ناقص بودن سیستم آموزشی در ایران گفت: ما در همه مقاطع تحصیلی با مشکلاتی روبه رو هستیم که میبایست دلسوزانه و با علم و آگاهی بازنگری شود. نکته دیگر نیز احساس امنیت اجتماعی و اقتصادی است که اگر ما در شغلمان احساس امنیت کنیم راحتتر میتوانیم به کتاب و کتابخانه بپردازیم اما وقتی مشکلات اقتصادی زیادی داریم سعی میکنیم چند ساعت وقت آزادمان هم به فکر پولسازی کنیم. دلخواه در ادامه گفت: ما دانش آموزانی داریم که دبیرستان را تمام میکنند اما کل عمرشان یک تئاتر هم ندیده اند چنین اتفاقی در کشورهای پیشرفته رخ نمیدهد دراین کشورها بچهها از مهدهای کودک با گالری و سالنهای تئاتر آشنا میشوند ما هنوز بعد سالها رشته تئاتر کودک و نوجوان نداریم چون متخصص کودک و نوجوان هم نداریم آنهایی هم تخصص یافتند خودجوش بودند. وی با بیان اینکه شهرداری میتواند برنامههای تفریحاتی زیادی بگذارد، توضیح داد: ما درس هنر را در مدارس شاهد حذفش هستیم ما اگر این دروس را حذف کنیم و سالی چند فضای نمایشی نداشته باشیم و بچهها را از سنین پایین به گالری و کتابخانه و تئاتر نبریم فرهنگ درجا میزند و حتی عقب گرد میکند بنابراین همه اینها عوامل مختلفی هستند که باعث میشود کشوری درصد کتابخوانیاش بالا یا پایین باشد. وی در ادامه گفت: من خارج از ایران کلاسی درس میدادم یک دختر نوزده ساله روس بود که من متوجه شدم این خانم همه آثار شکسپیر را با این سن و سال کم خواندهاند من از او پرسیدم و او پاسخ داد که دبیرستان اکثر تراژدیها و کمدیهای شکسپیر را میبایست بخوانند پس در کشوری که این اندازه فرهنگ کتابخوانی دارند و تازه شکسپیر که خوانش آن بسیار دشوار است با برنامه ریزی خارج از توان یک نهاد میخواهد. من فکر میکنم سیاستهای موازی در دستگاهها وجود دارد شورای انقلاب فرهنگی برنامههای خوب تصویب کرده اما آیا همه نهادها به آنها عمل میکنند؟ تصور نمیکنم بنابراین یکپارچگی در سیاست آموزشی و فرهنگی به برنامهریزی دراز مدت ما خیلی کمک میکند.
منبع : ایران آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید