بازار کار در بهار امسال چه تغییراتی کرد؟
| نرخ بیکاری در بهار امسال بالاترین نرخ بیکاری در دوران فعالیت دولت حسن روحانی بوده است. اما این همه ویژگی بازار کار بهار امسال نیست.
۵۵آنلاین :
نرخ بیکاری در بهار امسال بالاترین نرخ بیکاری در دوران فعالیت دولت حسن روحانی بوده است. اما این همه ویژگی بازار کار بهار امسال نیست. ورود جمعیت کم سابقه به بازار کار، به شغل رسیدن 60 درصد تازه واردهای بازار کار طی یک سال اخیر، افزایش بیش از پیش سهم بخش خدمات در بازار کار، بهبود نرخ مشارکت اقتصادی زنان و در عین حال کاهش نرخ مشارکت اقتصادی مردان و در کنار اینها سریعتر شدن رشد بیکاری در گروه سنی جوانان 15 تا 29 سال چندین ویژگی خاص دیگر بازار کار ایران در بهار امسال بوده است.
اتفاقهایی که هر کدام معنا و تبعات خاصی را میتوانند برای اقتصاد ایران داشته باشند و شاید در آینده شرایط برای برنامهریزی در بازار کار را متفاوت کنند. اما آیا دولت یازدهم هم نقشی در این اتفاقها داشته و مرتکب اشتباهی در بازار کار شده یا ویژگی های مورد اشاره، باعث ظهور چهره جدید بازار کار ایران شده است؟
پیامهای جانبی افزایش نرخ بیکاری
بالاتر بودن نرخ بیکاری زنان نسبت به مردان، بالاتر بودن نرخ بیکاری در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی و فزونی نرخ بیکاری جوانان 15 تا 29 سال از دیگر گروههای سنی سه ویژگی تغییر نکرده بازار کار در دروان فعالیت دولت یازدهم است. ویژگی هایی که پیش از آن هم در بازار کار ایران وجود داشتند و بعید هم به نظر میرسد در سالهای آینده اتفاقی بتواند اینها را تغییر دهد. اما افزایش 6/1 درصد نرخ بیکاری در بهار سال 92 تا بهار امسال شاید یکی از ویژگیهای خاص این بازار طی این دوران باشد. اتفاقی که خیلی ها انتظار تغییر و بهبود آن را دارند. در بهار سال 92 یعنی پیش از شروع به کار فعالیت دولت یازدهم نرخ بیکاری 6/10 درصد بوده و در حالی که طبق برنامه توسعه انتظار میرفت این نرخ به سمت تک نرخی شدن پیش برود اما تا بهار امسال به 2/12 درص رسیده است.
اما آیا وضعیت بیکاری در فصل بهار هر سال این طور بوده است؟
مروری بر وضعیت بازار کار در سه سال اخیر نشان میدهد که نها در سال 92 بود که نرخ بیکاری بهار بیشتر از فصول دیگر سال بوده است، وگرنه در دو سال اخیر فصل بهار، بازار کار وضعیت بهترین نسبت به فصول دیگر داشته است.
اما این وضعیت صعودی شدن بیکاری در کدام گروهها بیشتر بوده است؟ مقایسه نرخ بیکاری مردان و زنان از بهار سال 92 تا بهار امسال نشان میدهد نه تنها هنوز هم بیکاری در زنان شدت بیشتری نسبت به این وضعیت در مردان دارد، بلکه سرعت رشد بیکاری در گروه زنان نیز بیشتر از مردان است. طی این مدت نرخ بیکاری مردان 5/1 درصد و نرخ بیکاری زنان 6/1 درصد افزایش داشته است. بر این اساس نرخ بیکاری مردان در بهار امسال 3/10 درصد نرخ بیکاری زنان 3/20 درصد بوده است. با این حال موضوع قابل توجه کاهش نسبت نرخ بیکاری زنان به مردان بوده که در این مدت فاصله این دو نرخ کمی کاهش یافته است.
پیام قابل توجهی که در صورت تکرار و استمرار آن شاید بتواند وضعیت بازار کار را حداقل از نظر جنسیتی کمی بهتر نشان دهد.
از نظر مناطق بیکاری، طی این دوره سه ساله نرخ بیکاری در مناطق شهری 5/1 درصد و در مناطق روستایی 7/1 درصد افزایش یافته است. سبقت میزان رشد بیکاری روستایی بر بیکاری شهری در حالی است که طی سالهای گذشته معمولا نرخ بیکاری روستایی وضعیت بهتری نسبت به بیکاری در مناطق شهری داشته است. با این حال هر چند که نرخ بیکاری روستایی در مناطق شهری 6/1 برابر این وضعیت در مناطق روستایی و معادل 7/13 درصد بوده اما این نسبت در بهار سال 92 بهبود یافته است.
در واقع با ادامه همین روند شاید در سالهای آینده وضعیت بیکاری در مناطق شهری و روستایی به هم نزدیکتر شوند.
در کنار این موارد، نکته قابل توجه دیگر در رشد نرخ بیکاری بهار امسال وضعیت قابل توجه نرخ بیکاری جوانان 15 تا 29 سال است. هر چند در آمارهای مرکز آمار اران نرخ بیکاری این رده سنی در بهار سال 92 مشاهده نمیشود و وضعیت این شاخص هنگام جابهجایی دولت منتشر نشد، اما میانگین این نرخ در سه فصل دیگر آن سال 6/21 درصد بوده است. حال در بهار امسال این نرخ به 9/24 درصد رسیده است. در واقع سرعت افزایش نرخ بیکاری در جوانان از اقشار زنان و مردان و نرخ بیکاری کل هم بیشتر به نظر میرسد. پیام هشدارآمیزی که شاید در سالهای آینده بیشتر خود را نشان دهد. این در حالی است که پیش از این مقاماتی چون علی طیبنیا، وزیر اقتصاد و مسعود نیلی، مشاور ارشد اقتصادی رئیس جمهور هشدار داده بودند که تا پایان سال 1400 قرار است بیش از هشت میلیون فارغ التحصیل دانشگاهها به بازار کار اضافه شوند. گروهی که احتمالا حجم عمده آنها در همین رده سنی 15 تا 29 سال باشند.
ورود 2/1 میلیون نفر به بازار کار
شاید مهمترین پیام بررسی نرخ مشارکت و جمعیت فعال در بازار کار بهار امسال ورود 2/1 میلیون نفر به این بازار، طی تنها یک سال باشد. البته اگر این وضعیت در مقایسه با سال آغازین دوران فعالیت دولت یازدهم بررسی شود رقم آن به بیش از 3/2 میلیون نفر میرسد. تعداد جمعت فعال در بهار امسال نسبت به میانگین این رقم در سه فصل دوم تا چهارم سال 92 بیش از دو میلیون و 300 هزار نفر رشد داشته است. با این حال نرخ مشارکت اقتصادی طی بهار امسال نسبت به هار سال 92 تنها 2/0 درصد رشد داشته است.
موضوع قابل توجه بهبود نرخ مشارکت اقتصادی زنان در این دوره و افت این وضعیت در گروه مردان است. این پیام در کنار آن بهبود نسبت نرخ بیکاری زنان به مردان در مجموع چشمانداز تقریبا بهتری را برای اشتغال زنان به وجود آورده است. در همین حال نرخ مشارکت اقتصادی در مناطق شهری و روستایی نیز طی سه سال اخیر بهبود یافته است.
اما در این دوران بهبود نرخ مشارکت اقتصادی، تازه واردان چه سرنوشتی پیدا کردهاند؟ از آن 2/1 میلیون نفر تازهواردان چه سرنوشیتی پیدا کردهاند؟ از آن 2/1 میلیون نفر تازه واردان یه جمعیت فعال کشور از بهار پارسال تا بهار امسال معادل 700 هزار نفر به جمعیت شاغلان و 500 هزار نفر به جمعیت بیکاران کشور اضافه شده است. در واقع به نظر میرسد معادل حدود 60 درصد تازهواردها به شغلی دست پیدا کردهاند اما آیا این میزان برای وره پرریسک ورود میلیونی تازه واردها به بازار کار کافی است؟ از سوی دیگر بررسی سهم بخش های مختلف از بازار کار نشان می دهد از بهار سال 92 تا بهار امسال در حالی که سهم کشاورزی و صنعت کاهش یافته اما سهم خدمات افزایش قابل توجهی یافته است. در واقع به نظر می رسد همزمان با ورود تازه واردها به بازار کار دایره مشاغل خدماتی رو به فزونی است، اما آیا می توان این را سیاست و برنامه دولت دانست یا ویژگی جدید بازار کار است و اگر ویژگی جدید بازار کار است دولت در برنامهریزیهایش چطور میتواند این مساله و آن ویژگیهای دیگر خاصض این بازار درمقطع فعلی را در نظر بگیرد؟
منبع : مجله تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید