آگهیهای مجازی و دروغهای واقعی
| انتشار آگهیهای سیاسی آمیخته با دروغ در فضای سیاسی آمریکا جنجال به پا کرده است
۵۵آنلاین :
مجتبی پارسا| طی روزهای اخیر مجادلات بر سر انتشار آگهیهای سیاسی در شبکههای اجتماعی فیسبوک و توییتر بسیار داغ شده است. اگرچه توییتر اعلام کرده انتشار این نوع آگهیها را متوقف خواهد کرد، اما فیسبوک از انجام این کار امتناع کرده است. رسانههای اجتماعی بزرگ دارای انحصار اخبار هستند، اما تمایلی به محافظت از دموکراسی ندارند. «مارک زاکربرگ»، موسس و مدیرعامل فیسبوک میگوید، او تبلیغات سیاسی را منتشر خواهد کرد، حتی اگر آن خبرها اشتباه باشند. «جک دورسی»، مدیر اجرایی توییتر میگوید که جلوی تبلیغات سیاسی را بهطور کامل خواهد گرفت. گرچه رویکرد دورسی درستتر است، اما اگر این پرده را کنار بزنیم، به سوال مهمی برمیخوریم: پس چه کسی قرار است از دموکراسی در برابر دروغهای بزرگ و خطرناک محافظت کند و در مقابل آن مسئولیتپذیر باشد؟ رابرت رایش، وزیر کار سابق ایالات متحده آمریکا و استاد سیاست عمومی در دانشگاه کالیفرنیا در روزنامه گاردین نوشته است، دونالد ترامپ به همان راحتی که مردم نفس میکشند، دروغ میگوید و هرچه در یک گوشه، بیشتر گیر میافتد، دروغهایش شرورانهتر و خطرناکتر میشود. او با دروغهایش تئوریهای توطئه را مطرح میکند، نفرتپراکنی میکند و واقعیتهای موجود را دروغ مینامد و دروغها را حقیقت. حفظ دموکراسی بدون آنکه فیسبوک، دروغهای ترامپ را منتشر کند هم بسیار دشوار است؛ چه برسد به اینکه فیسبوک که منبع اصلی خبر برای ٤٥درصد آمریکاییهاست، اجازه انتشار این دروغها را هم بدهد. توییتر هم این اخبار و دروغها را روزانه به ٦٦میلیون کاربر میرساند. یکی از اساسیترین خصوصیات اینترنت براساس تصور «عدم واسطهگری» است. به بیان سادهتر، این اصطلاح بدان معناست که فروشندهها بهطور مستقیم به مشتریها وصل میشوند و دیگر هیچ واسطهای در این میان نخواهد بود. سایت آمازون نیاز به خردهفروشان را از میان برده است. سرمایهگذاریهای آنلاین نیز دلالان سهام را از میان برداشته است. آژانسهای مسافرتی و املاکیها نیز منسوخ شدهاند. در واقع، مشتریان (اعم از مشتریان خرید خانه و ماشین و سهام و اطلاعات) با ضربه زدن به چند کلید روی کیبورد کامپیوتر یا موبایلشان، به هر اطلاعاتی که نیاز داشته باشند، دسترسی پیدا میکنند. اما در موضوع دموکراسی نمیتوان بحث حذف واسطهها را به میان آورد. در دموکراسی ما خریدار و فروشنده نداریم. ما شهروندانی هستیم که نیاز به دانستن چیزهایی داریم که در اطراف ما درحال اتفاق افتادن است. این دانستن، بهعنوان تمرینی است برای مواجهه با حقوق و مسئولیتهایمان در برابر دولت. اگر یک رئیسجمهوری و اطرافیانش درحال گفتن دروغهای شرورانه و خطرناک باشند، ما باید به واسطههایی که به ما کمک میکنند تا این دروغها را دریابیم، اعتماد کنیم. این کار، یعنی واسطهگری میان قدرت و مردم، زمانی برعهده خبرنگاران و ناشران بود که ذیل عنوان «رسانه» قرار میگرفت. این نقش، آنچنان برای دموکراسی حیاتی است که قانون اساسی، آن را در اصلاحیه اول، تحت عنوان تضمین آزادی رسانهها گرامی داشته است. این آزادی در کنار مسئولیت عمومی قرار میگیرد تا مانعی دربرابر دروغهای قدرتمند و دروغ قدرتمندان باشد. با این حال، رسانهها بهطور کامل چنین نقشی را ایفا نمیکنند. ما در قرن نوزدهم روزنامهنگاری زرد داشتیم و امروزه رسانههایی شبیه «فاکس نیوز» و «نشنال اِنکوایرر». اما، اوضاع آنقدرها هم در مورد ناشران و روزنامهنگاران بد نیست. اکثر آنها این وظیفه خطیر را درک کردهاند. از داستان «اسناد پنتاگون» و «واترگیت» گرفته تا همین چند هفته پیش که موضوع «اوکراینگیت» و باجخواهی ٤٠٠میلیون دلاری ترامپ از رئیس جمهوری اوکراین برای خراب کردن جو بایدن مطرح شد؛ همه آنها حاکی از درک وظیفه روزنامهنگاری است. اما، «زاکربرگ» موسس فیسبوک و «دورسی» مدیرعامل توییتر، هیچگاه نپذیرفتهاند که آنها هم نقش یک روزنامهنگار یا ناشر را برعهده دارند. آنها میگویند فیسبوک و توییتر صرفا «پلتفرم»ها یا بسترهایی هستند که هرچیزی را - اعم از واقعیت، دروغ، نظریههای توطئه و کینهتوزی- بدون در نظر گرفتن هیچنوع مسئولیت عمومی که باید همراه با رسانه باشد، منتشر میکنند. تز مزخرفی است. آنها نمیتوانند رسانهای باشند که در حالی که اکثر آمریکاییها از آنها برای باخبر شدن از اخبار استفاده میکنند، هیچ مسئولیتی در قبال این موضوع نپذیرند. مسأله، تبلیغات نیست. مهم نیست که ترامپ به فیسبوک یا توییتر پول بدهد تا تبلیغات غیرواقعی علیه جو بایدن و پسرشهانتر منتشر کنند، یا آنکه ترامپ و حامیانش همان دروغها را در توییتر و فیسبوک منتشر کنند؛ یا حتی اینکه روسیه و دیگر رقبای آمریکا همان دروغها را به شکل توطئهآمیزی، اینبار از زبان رئیس جمهوری آمریکا یا نزدیکانش مطرح کنند. مشکل اینجاست که ما رئیسجمهوری داریم که برای حفظ قدرتش، حاضر به گفتن هر چیزی است و در کنار او هم دو رسانه بزرگ وجود دارد که بدون توجه به واقعیت، آن دروغها را در سطحی جهانی بازنشر میکنند. ما تا روز انتخابات، یا روزی که ممکن است استیضاح شود، نمیتوانیم هیچ کاری بکنیم. اما ما میتوانیم و باید اقدامی علیه قدرت آن دو غول رسانهای منتشرکننده دروغ، انجام دهیم. اگر آنها تمایلی ندارند که از مردم در مقابل دروغهای بزرگ حفاظت کنند، نباید آنقدر قدرت داشته باشند که بتوانند این دروغها را منتشر کنند. اینکه ٤٥درصد آمریکاییها برای خبر به فیسبوک میروند و توییتهای ترامپ هم به دست ٦٦میلیون کاربر جهانی میرسد، به این دلیل است که این پلتفرمها، دارای انحصار هستند و بر بازار اطلاعاتی، مسلط. حتی هیچ تلویزیون، رسانه یا روزنامهای هم قدرت نزدیک شدن به آنها را ندارد. تماشاگران فاکسنیوز به ندرت به ٣میلیون نفر میرسند. روزنامه نیویورکتایمز، ٤,٧میلیون مشترک و کاربر دنبالکننده دارد. اما نکته بدِ ماجرا آنجاست که فیسبوک و توییتر نهتنها بازیگران بیرقیب عرصه انتشار اطلاعات شدهاند، بلکه به سرعت درحال تبدیل شدن به خودِ «بازار اطلاعات» هستند. قانون ضدانحصار برای کنترل کردن قدرت نهادهای بزرگ تجاری وضع شده است. این قوانین نهتنها برای پایین نگهداشتن هزینه مصرفکنندهها، بلکه برای حفاظت از دموکراسی هم وضع شده است. این قانون باید علیه فیسبوک و توییتر هم اِعمال شود. انحصار آنها باید شکسته شود تا بتوان از دموکراسی دفاع کرد.
منبع : شهروند
دیدگاه تان را بنویسید