شمشير داموکلس جدايي ري از تهران
| هر بار در آستانه انتخابات، ساز جدايي ري از تهران مطرح ميشود؛ اين بار نیز همچنين. ساز جدايي، ساز ناکوکي است؛ چيزي است شبيه طلاق که با جاريشدن صيغه، اموال به دو بخش تقسيم ميشوند و فرزندان مانند اموال محل مناقشه در کشاکش ميان آن دو سو، بلاتکليف ميمانند.
۵۵آنلاین :
هر بار در آستانه انتخابات، ساز جدايي ري از تهران مطرح ميشود؛ اين بار نیز همچنين. ساز جدايي، ساز ناکوکي است؛ چيزي است شبيه طلاق که با جاريشدن صيغه، اموال به دو بخش تقسيم ميشوند و فرزندان مانند اموال محل مناقشه در کشاکش ميان آن دو سو، بلاتکليف ميمانند.
مديران شهرستان ري، هر بار که به حيطه قلمروي خود نگاه ميکنند، شير بييال و دم و اشکمي ميبينند که مرکز اصلي شهرياش جزء تهران و منطقهاي از منطقههاي 22گانه (22گانه؟!) و عرصههايش حاوي بزرگترين و مهمترين فعاليتهاي صنعتي، کشاورزي و حملونقل در سطح کشور است، اما امکان دخالت در آنها را همچون فرماندار و شهردار ندارند؛ ازاينرو ميکوشند حيطه اقتدارشان را گسترش دهند. انگار تفاوتي هم ندارد چه کسي سر کار برود. روحي است که در دالانهاي اداري شهرري سرگردان است و هر بار در يکي از مديران ارشد حلول ميکند. او پس از حلول روح، چشمانش باز ميشود و به ثروت عظيمي که روي آن نشسته، نگاه کرده و تصور ميکند که اگر جدا شود، اگر خود را به استاندار ارتقا دهد، اگر ادارههاي شهرستان به سطح استان ارتقا يابند، اگر رديف بودجه و اعتبار خاص استاني را دريافت کند، اگر عوايد شهرکهاي صنعتي را خود دريافت کند، اگر بتواند خودش بر ساختوسازهاي اطراف و حريم نظارت داشته باشد، چه ميشود!در آن سوي ديگر، مديران شهر تهران نيز تصوري جز شير بييال و دم و اشکم نميبينند. از آن زمان که اعلام شد صنايع به شعاع 120کيلومتري بروند، تهران آغاز به تفويض اختيار کرد. صنايعي که دنبال استفاده از صرفههاي تجمع در تهران بودند، ناچار شدند با تلخکامي به شعاع 120کيلومتري بروند، اما همين جانمايي، سبب قدرتمندشدن منطقههايي مانند ساوه، اراک، قزوين و قم شد و با قدرتگرفتن آنها، ساز جدايي آنها بلند و بلندتر شد تا هنگامي که سرانجام هر دو طرف تن به جدايي دادند و از دل آن استانهاي مرکزي، قزوين و قم از استان مرکزي قديم و تهران کنوني جدا شدند. بسيار خب! تا اينجاي کار، با وجود تلخکامي، حاصل، پراکنش اقتصاد، قدرت و جمعيت بود و تهران را از ازدحام بيش از حد نجات داد. سپس نوبت به دوقلوي تهران، يعني کرج رسيد. کرج نيز که با تمرکز صنايع در اطراف خود روبهرو بود، نگاهي به خود و ثروت زير پايش کرد و پرسيد چرا من بايد خوابگاه شهر تهران باشم؟ گزارهاي که بارها از سوي شهرداران و فرمانداران کرج بيان شد. حاصل کار را هم ميدانيم؛ شکلگيري استاني با نام البرز و جداشدن از استان تهران. اکنون نوبت شعاعهاي نزديکتر است؛ ري، شهريار، اسلامشهر، ورامين و حتما بعدا لواسان، پرديس، بومهن، رودهن، دماوند و فيروزکوه. هرکدام از آنها خود را با استانهاي ريزودرشت کشور مقايسه ميکنند و ميگويند چه چيز ما از آنها کمتر است، چرا ما استان نشويم؟ دست آخر ميماند شهرستان تهران که عبارت است از منطقههاي 22گانه بهجز منطقه 20، به اضافه دهستان سياهرود؛ چيزي مثل برادران فروردين بهجز ناصر. حتي چهاردانگه و شهرقدس و مرتضيگرد را هم به او نميدهند. اين است تصوير آينده آن شير شرزه! هر دو سو، با لفاظيهايي از قبيل جمعيت، وسعت و تعداد افراد داراي نفوذ و سياستمداران و تعداد ورزشکاران و جز آنها کوشش ميکنند که خود را محق و مستدل کنند. توپخانه هر دو طرف پر است از اين گلولهها و مواد انفجاري و پرتابهها و همگان ميدانند که اين استدلالها چقدر چوبين است؛ چراکه توانايي اداره قلمرو و نفوس، ربطي به بزرگي و کوچکي ندارد؛ به بزرگي روح مديران بستگي دارد. اما پرسشها همچنان باقي است؛ آيا کرج از ابتدا خوابگاه بود يا نه؟ توهم ديداري و زمزمههاي شنيداري چنين ميگفتند: بزرگراه پرترافيک کرج، سيل خودروها، شاغلاني که کرج را به سمت شرق ترک ميکردند و بهويژه پراکندگي سکونتگاههايي که بعدا زير نام کرج بزرگ وحدت يافتند، در تشديد اين توهم نقش داشتند و شهرداران و فرمانداران احساس ميکردند بر نيمي از جمعيت و بخش بسيار بزرگتري از ثروت در گردش خود تسلط ندارند. بااینحال آمارها چيز ديگري ميگفتند: جمعيت روزانه و شبانه تهران کمتر از 500 هزار نفر برآورد ميشد که همه محورها در آن سهيم بودند، جمعيت گسيلشده به شرق کرج، صرفا به قصد تهران خارج نميشد، بلکه کارکنان صنايع بين تهران و کرج بودند و خيل عظيم خودروهاي بزرگراه فقط به کرج تعلق نداشتند، بزرگراه حامل ترافيک سطح ملي بود.
و پرسش ديگر حالا که طلاق گرفتيد؛ آيا بچهها يعني جمعيتي که بين دو شهر سرگردان بودند و آونگي جابهجا ميشدند، سر جاي خود آرام گرفتند؟ آيا پس از آنکه اعتبارات مستقل دريافت کرديد، تحولات چشمگيري در توسعه استان، بهجز افزايش تعداد کارمندان اداري مشاهده کرديد؟ پس از آنکه بر زمينها مسلط شديد و مهار ساختوساز را در دست گرفتيد، بهجز چند سال نخست که مجوز داديد و تراکم فروختيد، آيا باز هم توانستيد به فروش زمين و تراکم ادامه دهيد؟ همين پرسشها را ميتوان براي ري، شهريار، اسلامشهر، ورامين و... تکرار کرد. آيا با تسلط بر فرودگاه بينالمللي امام خميني، تعداد مسافران خاص شهرري افزايش خواهد يافت؟ و آيا از آن فرودگاه عايدي خاصي دريافت ميکنيد؟ شهرکهاي صنعتي شمسآباد و شورآباد براي شما چقدر عايدي خواهند داشت و آيا با فروش بيشتر زمينها اشتغال صنعتي را افزايش خواهيد داد؟ آيا محصولات کشاورزي شما سرشار خواهند شد؟ و سرانجام اينکه نبود اين مرزهاي قراردادي مانعي بر اين عايديها بودند؟اما هسته بسيار دروني اين طلاقها در ميل به استقلال و تسلط بر سرنوشت خويش است، اگرچه ممکن است اين استقلال با آن جدايي تأمين نشود. چراکه پيوندهاي اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در جغرافيايي به اين فشردگي، با کشيدن مرزهاي قراردادي و مصنوعي از يکديگر گسسته نميشوند. سخن بر سر استقلال تصميمگيري و استقلال سياسي است. سخن بر سر بهرسميتشناختن کثرت در عين وحدت و فرديت در برابر جامعيت است که اين شيوه جدايي، تأمينکننده اين ژرفترين خواسته دروني باشندگان فضاي کلانشهري تهران نيست. ميتوان اين پرسش را مطرح کرد که چرا نمايندگان شوراي اسلامي شهر تهران از ميان سياسيترين چهرهها انتخاب ميشوند، بدون ارائه وعدههاي رفاهي؛ در حالي که در ساير شهرستانها از ميان کساني که لزوما سياسي نيستند و با وعدههاي رفاهي؟ چرا ميزان مشارکت در شوراياري محلهها تا اين حد پايين است؟ در حالي که در شهرستانهاي با جمعيتي به مراتب کمتر از هر کدام از محلههاي تهران، مشارکت بسيار بالا و جدي است؟همين تناقض بايد ما را به اين نکته برساند که شيوه توزيع قدرت در تهران نسبت به ساير نقاط کشور بسيار ناعادلانه است. نمايندگان مجلس در شهرستانها هميشه در دسترساند و هر شهروندي اراده کند، ميتواند دستکم همان موقع بهصورت تلفني با نماينده خود صحبت کند، اما نمايندگان مجلس که هيچ! نمايندگان شوراي شهر تهران را هم نميتوان بهسادگي ملاقات کرد؟ اين تناقض گوياي آن است که با سياسيترشدن نمايندگان، دسترسپذيري آنها سختتر ميشود و برعکس. مطالعات ميداني نشان ميدهند که هرگاه نمايندگان شوراي شهر تهران به محله يا منطقهاي رفتهاند، با خيل عظيمي از همراهان فضاي پيرامونشان را بهشدت تحريکآميز و سياسي کردهاند و شهروندان تشنه از ناديدهانگاري و انباشته از حس رهاشدگي، خواستههاي خود را بهصورت انفجاري به سوي آنها پرتاب ميکنند. گرايش به جدايي، ناشي از ناديدهگرفتن هر دو طرف يا چند طرف است. توزيع واقعي قدرت و نزديکشدن رأس هرم به قاعده هرم، راهحل واقعي اين بحرانهاست. پرسهزني دائمي نمايندگان در محدوده قلمرو نمايندگي، تماس نزديک و ديدن و شنيدن آنچه در اين قلمروها ميگذرد، اگرچه راهحل مستقيمي براي مشکلات شهروندان نيست، اما حس ناديدهانگاري و رهاشدگي را کاهش ميدهد و به ترسيم چشمانداز و تقويت اميدواري کمک ميكند. براي غلبه بر اين جداييهاي بيسرانجام، تقويت جامعه مدني و توزيع گسترده قدرت تنها راهحل است.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید