چالش تأمين غذا و دارو در آينده

۵۵آنلاین :

محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه، در جريان سفر به نيويورك براي شركت در مجمع عمومي سازمان ملل متحد، تحريم‌هاي جديد ايالات متحده آمريکا عليه بانک مرکزي ايران را عاملي براي ايجاد ممانعت در خريد غذا و دارو معرفي كرده بود. به دنبال اين اظهارات، عبدالناصر همتي، رئيس كل بانك مركزي، به گفته‌هاي ظريف واكنش نشان داده و مي‌گويد كه در تأمين غذا و دارو مشكلي نداريم. البته او بخشي از صحبت‌هاي ظريف را هم تأييد مي‌كند. اگرچه اين دو نقل‌قول از مقامات مسئول تقريبا در نقطه مقابل يكديگر قرار دارند، اما كارشناسان صنعت دارو صحبت‌هاي هر دو نفر را از وجوه مختلف درست مي‌دانند. فعالان اين حوزه بر اين باورند كه تحريم‌هاي جديد بانك مركزي تأثير چنداني روي قيمت داروها نخواهد داشت، اما بي‌تأثير هم نيست. با افزايش هزينه تأمين پول براي واردات مواد اوليه كه تحت‌تأثير تحريم‌ها رخ مي‌دهد، شاهد جهشي كوچك در بهاي تمام‌شده داروها خواهيم بود. فعالان صنعت دارو مرجع تصميم‌گيري در رابطه با تغيير قيمت‌ها را هم ستاد قيمت‌گذاري معرفي مي‌كنند. محمدجواد ظريف در جريان سفر به نيويورك تحريم‌هاي جديد بانك مركزي را عاملي براي ايجاد اخلال و محروميت در تأمين غذا و داروي مردم ايران معرفي و اقدامات آمريكا را خطرناك و غيرقابل‌قبول توصيف كرد. پس از اظهارات ظريف، عبدالناصر همتي، رئيس كل بانك مركزي، هم به اين سخنان در گفت‌وگو با تسنيم واكنش نشان داد. همتي تأكيد كرد كه در تأمين غذا و دارو مشكلي نداريم البته او تلويحا بخشي از صحبت‌هاي وزير امور خارجه را هم تأييد كرد. همتي گفت: در تحريم جديد از اين نظر که تگ SDGT لحاظ شده، مباحث آقاي ظريف درست بوده و دشمنان تلاش کردند که محدوديت ايجاد کنند. او با بيان اينکه تمهيداتي از سوي بانک مرکزي براي مقابله با اين اقدام در دستور کار قرار گرفته است، تأكيد كرد: واردات دارو و غذا از مسير بانک مرکزي انجام نمي‌شود و با تمهيدات صورت‌گرفته مشکلي در اين خصوص ايجاد نخواهد شد. افزايش هزينه تأمين مواد اوليه دو مقام مسئول دو سخن متضاد درباره تأمين غذا و داروي ايران اعلام كرده‌اند. اظهارات آنها اين ابهام را در ذهن مخاطب ايجاد مي‌كند كه آيا تحريم‌هاي جديد بانك مركزي بر تأمين دارو يا غذاي كشور تأثيرگذار هست يا خير و حرف كدام مقام مسئول درست است. جليل سعيدلو، عضو هيئت‌مديره انجمن داروسازان ايران، در گفت‌وگو با «شرق» دراين‌باره بيان مي‌كند: حرف هر دو نفر درست است. مواد اوليه دارويي به هر شكل تأمين مي‌شود، ولي با سختي اين كار انجام مي‌شود. مشكلات انتقال ارز وجود دارد و مواد اوليه هم به سختي وارد مي‌شود. او اضافه مي‌كند: چيزي كه وزير امور خارجه مي‌گويد مبني‌بر اينكه به مشكل برخواهيم خورد معطوف به آينده است. به گفته سعيدلو، با وجود تمام مشكلات و تحريم‌ها تاكنون مواد اوليه دارو تأمين شده است و مردم نبايد نگراني‌ای در اين رابطه داشته باشند، اما اگر فشارها ادامه يابد، در آينده به مشكل برمي‌خوريم. او ادامه مي‌دهد: با تحريم بانك مركزي هزينه نقل‌وانتقال پول سخت‌تر مي‌شود و انتقال آن زمان مي‌برد. اين مسئله هزينه تمام‌شده مواد اوليه را افزايش مي‌دهد. چيزي كه وزير امور خارجه مي‌گويد اين است كه با تحريم‌‎هاي جديد، شرايط از آنچه هست سخت‌تر مي‌شود، اما تحت هر شرايطي تمام مسئولان، سازمان‌هاي مردم‌نهاد، شركت‌هاي توليدكننده و ديگر دست‌اندركاران از تمامي روش‌ها و ترفندها استفاده مي‌كنند كه داروي مردم در اختيارشان قرار گيرد. عضو هيئت‌مديره انجمن داروسازان مي‌گويد: افزايش هزينه نقل‌وانتقال پول روي همه بخش‌هاي اقتصادي و كالاها سايه مي‌اندازد. اگر نشود از مسير بانك پول را انتقال داد، تأمين‌كننده بايد پولش را دريافت كند تا كالا به كشور حمل شود. در موارد مختلف، واسطه‌هايي كه پول را انتقال مي‌دهند، اين وظيفه را برعهده مي‌گيرند و در مقابل اين كار اعداد متفاوت و گاهي درشت را مطالبه مي‌كنند. گاهي اين مسئله سبب مي‌شود بين 15 تا 16 درصد روي هزينه تأمين ماده اوليه تأثير بگذارد. او درباره تأثير افزايش قيمت تأمين ماده اوليه بر قيمت نهايي محصولات دارويي عنوان مي‌كند: قيمت نهايي در كميته قيمت و بر اساس قيمت مواد اوليه تعيين مي‌شود. البته سعي مي‌كنند كمترين هزينه را داشته باشد. اگر بيمه‌ها پوشش مناسب بدهند، جاي نگراني براي تأمين نياز مردم نخواهيم داشتيم. سعيدلو بيان مي‌كند: درحال‌حاضر نمي‌توانم عدد دقيقي را درباره افزايش قيمت به دليل تغيير هزينه تأمين پول اعلام كنم، زيرا افزايش قيمت‌ها در فرمول‌هاي خاص تعيين مي‌شود. 10 تا 20 درصد افزايش قيمت خواهيم داشت سيامک افضلي، توليدکننده دارو نيز درباره تأثير تحريم‌ها بر افزايش قيمت داروها در گفت‌وگو با «شرق» اعلام مي‌كند: افزايش قيمت داروها بيشتر تحت تأثير نرخ ارز، نرخ خدمات جانبي براي توليد دارو، نرخ بسته‌بندي و بهاي مواد جانبي است. او ادامه مي‌دهد: درحال‌حاضر نرخ ارزي كه براي مواد اوليه دارو داده مي‌شود، چهارهزارو 200 تومان است و تا زماني كه اين نرخ افزايش نيابد، افزايش نرخ دارو تقريبا بي‌معناست. با تحريم‌ها هزينه تأمين پول قطعا افزايش مي‌يابد، اما در حد 10 تا 20 درصد خواهد بود كه وزارت بهداشت هم اين رقم را در نرخ دارو اعمال مي‌كند. افضلي تأكيد مي‌كند: ما به‌واسطه تحريم نبايد جهش آن‌چناني در قيمت دارو داشته باشيم. فقط افزايش ناشي از دورزدن تحريم كه به توليدكنندگان يا واردكنندگان دارو هزينه اضافه وارد مي‌كند، وجود خواهد داشت كه آن‌هم روي نرخ دارو اعمال مي‌شود. به گفته او در يك سال گذشته عملا بانك مركزي تحريم بوده است و تحريم‌‎هاي جديد، اتفاق خاصي را رقم نزده است. تمام بانك‌هاي عامل براي نقل‌و‌انتقال پول دچار مشكل هستند؛ بنابراين تأمين‌كنندگان مواد اوليه مجبورند از مسيرهاي جايگزين استفاده كنند. اين مسيرهاي جايگزين هم هزينه‌هايي را به صنعت دارو تحميل كرده است. تحريم‌هاي جديد افزايش قيمت خفيفي براي دارو ايجاد مي‌كند. افضلي عنوان مي‌كند: هرچه دايره تحريم‌ها تنگ‌تر مي‌شود، هزينه تأمين داروهايي كه به‌صورت محصول نهايي وارد مي‌شوند، افزايش مي‌يابد و كشور بايد هزينه‌هاي بيشتري براي واردات اين داروها پرداخت كند. او ادامه مي‌دهد: تحريم‌هايي كه اتفاق افتاده، يك شرايط جنگي را ايجاد كرده است. اين شرايط جنگي شايد خيلي بدتر از جنگ واقعي باشد. در شرايط جنگ واقعي طبق كنوانسيون ژنو، غيرنظامي‌ها نبايد درگير مخاصمه بين طرفين باشند اما در‌حال‌حاضر ما مي‌بينيم كه هدف اصلي تحريم‌ها، مردم عادي هستند و بدتر اينكه هدف، مردم عادي بيمار هستند. اين تحريم‌ها لطمه بسيار زيادي به بيماران وارد مي‌كند. به گفته اين توليدكننده دارو حدود سه درصد از داروهايي كه به كشور وارد مي‌شود، به‌صورت آماده وارد مي‌شوند و اين داروها مربوط به بيماري‌هاي خاص هستند. بخشي از داروهايي كه به‌طور‌كامل وارد مي‌‎شوند هم شامل تركيبات جديد هستند. او مي‌گويد: تحريم‌ها سبب شده است كه كشورها براي همكاري با ايران ترس داشته باشند. شرايط مرتب سخت‌تر مي‌شود و تداوم همكاري براي كشورهاي مختلف با ايران دشوارتر مي‌شود. آنها مي‌ترسند كه دچار تحريم‌هاي آمريكا شوند. اما از سوي ديگر چه بخش دولتي و چه خصوصي در ايران تلاش مي‌كنند كه مثل يك جنگ واقعي با شرايط نامناسب مقابله كنند و داروي مردم را تهيه كنند. مردم نبايد نسبت به تأمين دارو نگراني داشته باشند. افضلي تأكيد مي‌كند: اين حركتي كه در حوزه دارو و تجهيزات پزشكي رخ مي‌دهد، يك عمل غيرانساني است. مخاصمه آمريكا منصفانه نيست. باوجود اينكه گفته مي‌شود دارو و غذا شامل تحريم‌ها نمي‌شود اما عملا هيچ‌كس در قالب همكاري‌هاي انسان‌دوستانه هم براي تأمين دارو و تجهيزات پزشكي به ايران كمك نمي‌كند و دچار مشكل هستيم. اين حركت آمريكا خارج از عرف قوانين بين‌الملل و عرف ديپلماتيك است. با تحريم نفت، ارزي كه بايد براي واردات دارو و تجهيزات پزشكي ايران تخصيص داده شود، با سختي بيشتري تأمين مي‌شود. ما در همه حوزه‌ها دچار چالش هستيم و حتي سيستم دارويي كشور دچار مشكل و مشقت شده است اما تلاش خود را مي‌كنيم. او اضافه مي‌كند: ما به خودكفايي در حوزه تأمين دارو و مواد اوليه دارويي دسترسي يافتيم و به‌واسطه خودكفايي قابل‌قبول است كه مردم داروها را به‌راحتي پيدا مي‌كنند. البته در اين جنگ، جاهايي هم طبيعي است مردم دچار مشقت شوند.