ارسال به دیگران پرینت

فراموشی منافع مردم

| گسترش بی اعتمادی در جامعه ایران تبدیل به بیماری اجتماعی شده است که مردم و دولت هر دو از آن رنج می برند.

فراموشی منافع مردم

۵۵آنلاین :

سید محمد حسین کاظمی

پژوهشگر

اعتماد اساس بسیاری از تعاملات و کنش های روزمره در جوامع انسانی چه در زمینه ارتباطات میان فردی و چه در حوزه ارتباطات اجتماعی بین گروه ها است. در اکثر جوامع به علت مجموعه ای از عوامل نظیر از خود بیگانگی، فقدان سرمایه اجتماعی، وجود رسانه های انتقادی و به ویژه عدم پاسخگویی نهادها و سازمان های عمومی، میزان اعتماد به دولت و سازمان های تابعه کاهش یافته است.

اما از جمله مسائلی که می توان گفت جامعه کنونی ایران با آن درگیر است، نبود اعتماد اجتماعی است. به عبارت دیگر، گسترش بی اعتمادی در جامعه ایران تبدیل به بیماری اجتماعی شده است که مردم و دولت هر دو از آن رنج می برند.

به همین منوال وقتی درباره درجه سلامت سیاسی در ایران سخن می گوییم، می توانیم بگوییم که کیفیت اعتماد اجتماعی پدیده ای حائز اهمیت است. در حقیقت کلیت مسئله این است که ببینیم چگونه می توان در سیاست حال و آینده ایران نقش فعالی برای اعتماد اجتماعی قائل شد.

به طور مسلم، زمانی که افراد جامعه با حسن اعتماد به یکدیگر زندگی می کنند امکان رشد سیاسی و رشد شهروندی در چنین جامعه ای به مراتب بیشتر از جامعه ای می باشد که فاقد اعتماد است، بی اعتمادی افراد به نهاد‌ های دولتی و مفهوم قانون در حال افزایش می باشد. از این رو، در جوامعی که نهادهای سیاسی در ترویج و ترغیب اعتماد اجتماعی کوشا نیستند، سوءظن عمومی نسبت به مسئولین سیاسی و اقتصادی به تدریج تبدیل به بدگمانی و بی اعتمادی افقی میان شهروندان جامعه می شود. شاید به همین دلیل این گفته جرمی بنتام درست است که می گوید: دولت اعتماد است و هر شاخه ای از دولت نیز اعتماد است. به عبارتی، اعتماد اجتماعی نتیجه کنش آزاد و مسئولانه شهروندان یک جامعه و شفافیت و پاسخ گویی نهاد‌های منتخب آن هاست.

آنچه این روزها نگران کننده است،عدم اعتماد مردم به نهاد های دولتی است. عملکرد مسئولان در چهار دهه گذشته به گونه ای نبوده است که اعتماد مردم به نظام ارتقا پیدا کند بلکه متاسفانه بعضا شاهد کاهش این اعتماد هستیم.

مهمترین اصل در تقویت اعتماد مردم به یک نظام سیاسی صداقت مسئولان و همدلی آنان با مردم است. باید پذیرفت که شرایط فعلی کشور شرایط خوبی نیست و راه برون رفت از وضعیت فعلی باور و اعتقاد به ظرفیت های درونی و استفاده از ظرفیت جوانان و اصلاح اساسی در برخی روش‌ها و تصمیمات است.

برخی درصدد مسدود کردن راه اصلاح به خاطر منافع خود و یک جریان خاص هستند و از این نکته غافل اند که اقدام آنان در نهایت آسیب به پیکره نظام جمهوری اسلامی است.

بنابراین آن چیزی که مهم و قابل اعتنا است،بازسازی اعتماد عمومی نسبت به جریان و مسیری که اصلاح امور را در درون مرز‌های کشور و در دستان نخبگان و مدیران متعهد و دلسوز وطنی دنبال کند، زیرا مردم از یک سو به دلیل مشکلات اقتصادی و معیشتی که به کشور تحمیل شده روزگار خوشی را ندارند، از سوی دیگر روند امور و فعالیت مسئولان امید به اصلاح درونی آن ها را نشانه گرفته است. در این شرایط وی‍ژه تلاش برای بازسازی اعتماد عمومی و بازگرداندن امید به جامعه مهم ترین اقدامی است که دولت و مسئولین باید برای آن تدبیری بیاندیشند.

موضع جریان ها و نمایندگان آن ها قبل و بعد از حضور در مناصب قدرت، معیار مهمی در اعتماد و بی اعتمادی مردم نسبت به مسئولین است، افکار عمومی بر اساس شاخص های موجود در عرصه زندگی روزمره از جمله کنش و زیست سیاسی مسئولین، نسبت به شرایط موجود قضاوت می کنند. از مهمترین شاخص های مدنظر مردم می توان به شاخص های اجتماعی چون مردمی نگاه کردن یا ژنی نگاه کردن،‌ شاخص اقتصادی چون کارآمدی یا ناکارآمدی، شاخص فرهنگی چون روحیه توانایی یا ابراز ناتوانی، جهادی بودن یا منش اشرافی، شاخص سیاسی چون انقلابی بودن یا غیر انقلابی بودن و شاخص روانی چون نمایندگی مردم یا منت گزاری بر سر مردم اشاره کرد. بنابراین می توان گفت که علت اساسی ظهور بی اعتمادی مردم به جریان‌ها، فراموشی منافع مردم و اولویت قرار دادن منافع باندی و جریانی است.

این وضعیت، نقطه نامطلوبی است که نیاز به پمپاژ امید دارد. امیدی نه از جنس حرف و شعار ، بلکه از جنس واقعیت و اراده.

در واقع تا زمانی که رفتار دولت تغییر نکند، در نتیجه تغییری در اعتماد و نگرش مردم حاصل نخواهد شد و از آنجایی که تغییر در رفتار، منوط به تغییر در نگرش است هم اینک تغییر نگرش دولت می تواند نقطه عزیمتی برای حرکت به سمت اصلاح شرایط موجود باشد. نمی توان انتظار داشت که جا به جایی یک یا دو نفر در تیم اقتصادی دولت، نتیجه در خور توجهی را نصیب اقتصاد ایران کند. تغییر در نگرش دولت هنوز در صحنه اقتصاد کشور ملموس نیست، اگر چه این روزها در صحنه سیاست خارجی این تغییر نگرش به وضوح قابل رویت است.

برنامه های اقتصادی دولت برای حل مشکل اقتصاد، شکل خسته کننده ای به خود گرفته و راهبردهای اقتصادی به جای برون رفت به بن بست رسیده است. بن بستی که انتهایش در نهایت به بی اعتمادی سیاسی بدل شده است.

منبع : 55 آنلاین
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه