صداوسیمای گاندو یا صداوسیمای عصر جدید؟
| چند اتفاق مهم و زنجیروار در روزهای اخیر باعث شد تا مسئلهی ارتباط سیما و دولت بیش از پیش اهمیت پیدا کند، همهچیز از پخش سریال گاندو شروع شد، بعد از آن عدهی زیادی در شبکههای اجتماعی له یا علیه این سریال واکنش نشان دادند تا آنجا که این واکنشها به دولت نیز کشیده شد و زمزمههای تحریم صداوسیما به گوش رسید
۵۵آنلاین :
امیرحسین ودیعی| برای اثبات آنچه قصد دارم در این یادداشت به آن اشاره کنم، لازم است یک قدم به عقب برگردیم و جز «گاندو» نگاهی به چند برنامهی اخیر تلویزیون بیندازیم، برنامههایی همچون «عصر جدید»، «صاحبخانهی خوب»، «ستاره ساز» و برنامهی کمتر دیده شدهای مانند «یک کار خوب» که از شبکهی افق پخش میشد. آنچه نقطهی اشتراک تمامی این برنامههاست یک چیز است: خالی کردن شانهی دولت از وظایفش و سنگین کردن دوش مردم با آن.
# صاحبخانه _ خوبکنداکتور صدا و سیما امروزه و در این شرایط اقتصادی و سیاسی، بیش از هر زمانی پر شده از برنامههایی که همزمان با سایر نهادهای فرهنگی و تربیتی، مسائل سیاسی و کلان را به مسائل اخلاقی و شخصی فروکاستهاند، متاخرترین نمونهی این دفتر طولانی برنامهی «صاحبخانهی خوب» است که کمتر کسی دربارهی آن سخن گفته است. برنامهای که هدف اصلی آن حمایت و معرفی صاحبخانهی باانصاف و تشویق صاحبخانههای دیگر به مدارا با مستاجرین و حمایت مالی از مستاجرینشان در شرایط کنونیست. اگر نگاهی بیندازیم به قانون اساسی کشور، اصل 31 آن این چنین است:«داشتن مسکن متناسب با نیاز، حق هر فرد و خانوادهی ایرانی است. دولت موظف است با رعایت اولویت برای آنها که نیازمندتر اند به خصوص روستاییان و کارگران زمینهی اجرای این اصل را فراهم کند.» و همچنین ماده 73 منشور حقوق شهروندی میگوید:« حق شهروندان است که از مسکن ایمن و متناسب با نیاز خود و خانوادهشان بهرهمند شوند. دولت بر اساس نیاز و با رعایت اولویت و امکانات زمینهی استیفای این حق را فراهم مینماید.»
همانطور که به وضوح اشاره شده، دست دولت در زمینهی اسکان شهروندان به لحاظ قانونی کوتاه نشده و این وظیفه کاملاً بر روی دوش دولت است، اما در واقعیت چه شد؟ پروژهی مسکن مهر که گامی مثبت در جهت خانهدار کردن مستاجرین بود، به شکلی غیراستاندارد پیاده شد و در فقدان نظارت صحیح و کارآمد، به طرحی فسادزا تبدیل شد. همچنین در ماجرای تغییر دولت، بسیاری از این خانهها نیمهکاره و نصفه رها شدند. عدم وجود مالیاتهای مناسب موجب رشد خانههای خالی در تهران و دیگر کلانشهرها شد بطوریکه اخیراً افضل حسینی، عضو کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی از وجود سه میلیون و 500 هزار خانهی خالی در کشور خبر داد. همچنین فقدان سیستم قیمتگذاری درست، دست دلالان و صاحبخانهها را برای هرچه بیشتر خالی کردن جیب مستاجرین آزاد گذاشت. در چنین شرایطی وجود یک برنامه (و متعلقات آن در تلگرام و اینستاگرام) در یکی از بهترین شبکههای تلویزیون ملی، چیزی جز خوش خدمتی صدا و سیما به دولت برای تقلیل این وظیفهی سیاسی و اقتصادی دولت به مسئلهای اخلاقی و خیرخواهانه نیست.
عصر جدید، ستارهساز و یک کار خوبتمام آنچه دربارهی صاحبخانهی خوب و کمپین آن که توسط صدا و سیما راهاندازی و بال و پر داده شد، دربارهی برنامههای فوقالذکر نیز صادق است. عصر جدید و ستارهساز میکوشند تا با برجسته کردن کلیدواژههایی چون ستاره، استعداد، هوش، خلاقیت و ... موفقیت و سعادت اشخاص را به ناشی از ویژگیهای فردی بدانند و نگاه مردم را از قوانین، اجبارها و ساختارهای تبعیضآمیز و نابرابرساز دور کنند. دولتی که نمیتواند سازوکاری برای تربیت خواننده، بازیگر، ورزشکار و فوتبالیست ماهر و توانمند ترتیب دهد، مجبور است دست به دامن صدا و سیما (بزرگترین نهاد فرهنگی جامعه که به گفتهی رئیس این سازمان حدود 80% جمعیت کشور مخاطب آناند) شود تا سلبریتیهایی چون امین حیایی، احسان علیخانی و خداداد عزیزی، آگاهانه یا ناآگاهانه به مخاطبین این برنامهها بفهمانند: آنچه موجب پیشرفت نکردن تو شده، بیاستعدادی و بیعرضگی خودت بوده!
برنامهی یک کار خوب نیز که از همین دست برنامههاست، روایت نوجوانانی است که در یک مستند مسابقه میکوشند تا با ایدههای خلاقانهی فردیشان کسب درآمد کنند و بیکار نمانند. این برنامه نیز به وضوح در پی رساندن این پیام است که بیکاری نه به علت ضعف دولت و نهادهای مربوطه، بلکه بخاطر بیخلاقیتی و تنبلی بیکاران است!
دعوای زرگری دولت و تلویزیوندر یک نگاه کلیتر، دولت و تلویزیون دست در دست همدیگر در لحظات سختی و ناتوانی به داد همدیگر رسیدهاند و ضعفهای یکدیگر را پوشش دادهاند، بنابراین توییتهای پشت سر هم حسامالدین آشنا، بیانیهی تهیهکنندهی سریال گاندو، تحریم صدا و سیما توسط دولت و ... همگی انگار چیزی نیستند جز یارکشی و رقیبهراسی «گفتمان دولت» و «گفتمان گاندو» که در ایام نزدیک انتخابات 98 بیش از پیش مهم مینماید و یا اگر در خوشبینانهترین حالت، این بگیر و ببندها واقعیتر از آنچه ما میپنداریم است، دعوایی است که برای بیخانمانها، مستاجرین، بیکاران، کودکان کار و دیگر محرومان که دست و پایشان طعمهی گاندوهای واقعی است، چندان مهم نیست.
بهتر است دولت در چنین شرایط دشواری به فکر معیشت، سلامت و مسکن مردم باشد، وزرا «خودت بمال» گفتن را تمام کنند، صدا و سیما هزینههای میلیاردی را برای ساخت برنامههای باکیفیتتری - حداقل به لحاظ فنی و جلوههای ویژه- خرج کند، سازندگان این چنین فیلمهایی صدای خود را «صدای در گلو ماندهی مردم» جا نزنند و آقای کریمی قدوسی هم اگر چیزی راجع به رسوایی بزرگ قرن میدانند، مردم را غریبه ندانند.
دیدگاه تان را بنویسید