ایران سرزمین شعر
| در پاسخ به این پرسش که چرا ایران را دوست دارم، می توانم بگویم چون ایران دوستداشتنی است!
۵۵آنلاین :
در پاسخ به این پرسش که چرا ایران را دوست دارم، می توانم بگویم چون ایران دوستداشتنی است! حالا اگر بپرسید چرا دوستداشتنی است، پاسخ این است که چون ایران منحصربهفرد است. ایران بهعلت تاریخ طولانیای که داشته این فرصت را یافته است که به کیفیتی دست پیدا کند که هم سرزمین شعرا شود و هم شعر سرزمینها. در این سرزمین همهچیز شاعرانه است؛ معماری، باغ، فرش، خوراکها و خلاصه همهچیز. همین است که ایران را دوستداشتنی میکند. البته مقصودم این نیست که سرزمینهای دیگر دوستداشتنی نیستند، بیشتر منظورم این است که هر سرزمین و اهالیاش از جهتی منحصربهفرد است؛ خصوصا برخی سرزمینها توانستهاند بنا بر تلاش و کوشش بر این انحصار و امتیاز تمرکز و تأکید کنند. اما آن چیزی که بر غنای ایران افزوده و آن را ممتاز کرده ورای اراده و حتی آگاهی ماست؛ مختصات جغرافیایی ایران و تاریخی بس طولانی و پرفرازونشیبی که بر این سرزمین گذشته است، به آن موجودیتی خاص بخشیده است.
عموما وقتی از ایران میگوییم، از آن شرایط فعلی ایران یا به سخن دیگر «احوال» ایران را مراد میکنیم. در حالی که احوال سرزمین ایران هم مثل مردمانش، بسته به اوضاع زمانه، گاهی خوش و گاهی ناخوش است. اما آن چیزی که به زعم بنده ایران را دوستداشتنی میکند، فارغ از احوال ایران و ایرانیان، «کجایی ایران» و «کیستی ایرانیان» است. این مختصاتی است که خوشی و ناخوشی درباره آن صادق نیست. مشکلات و گرفتاری و حال ناخوش برای هر سرزمینی ممکن است پیش بياید. حتی فردوسی نیز لابد گاهی سرما میخورده و حالش برای روزهایی خوش نبوده. اما همین که از سرماخوردگی بیرون میآمد و حالش بهبود مییافت، بنا بر قریحه شاعری، دوباره شعر میسرود. این قریحه شاعری منحصر به کلام نیست؛ ایرانیان بنا بر طبع فرهنگی شاعرند و این تقدیری است که زیستن در این پاره از جهان برایشان رقم زده است. به سخن دیگر ایرانیان برای زیستن در محیط مستعدی چون ایران که در آن همه چیز محجوب و بالقوه است چارهای جز شاعری در همه عرصهها نداشتهاند. شاعر در معنی کسی که موفق میشود قوهها را تشخیص دهد و معانی نادیده را ببیند و آن را به نحوی مؤثر به بیان آورد. این همان تجربه عام مردمان این سرزمین است که در همه چیز به نحوی به ظهور آمده است؛ از اهلیکردن گیاه و حیوان تا کشف فلز و حتی دستاوردهای صناعی و فنی چون قنات یا فرش. از نگاه شاعر شأن مادی و عملکردی هر چیز میتواند حجاب آن شود و اجازه ندهد ما به عصاره آن راه ببریم. از این روست که شاعران هرچند عملکرد را به رسمیت میشناسند ولی به آن اکتفا نمیکنند. فرش حاصل چنین ارادهای است؛ چیزی که نخواسته در حصار تنگ و تاریک عملکرد کفپوش بماند بلکه کفپوشبودن را بهانهای برای ساختن گلستانی کرده است. در تمام سرزمینهای اسلامی مسجد وجود دارد، اما ما در ایران شعر مسجد را گفتهایم که حاصلش مسجد شیخ لطفالله و جامع عباسی در اصفهان است. در تمام دنیا پل بسیار است اما پل خواجو را میتوان شعر پل دانست. پل خواجو مفهوم پل را دگرگون کرده؛ یعنی معبر را به مقصد تبدیل کرده است. در همه جا حمام محلی است برای شستن تن، اما در ایران حمام گنجعلیخان شستن تن را بهانهای قرار میدهد برای ایجاد فضایی که روح را مصفا کند. همین شاعرانگی وقتی کلمات را دستمایه قرار میدهد، ایران را مخزن شاعران پارسیگوی فراوانی میکند. ایبسا که تعداد شاعران یک شهر یا روستای ایران از جمعیت شاعران یک سرزمین بیشتر باشد. شاعری در این معنی خیالبافی نیست. شاعر کسی است که هرچند سرش بالای ابرهاست اما پایش بر زمین واقعیت استوار است. توجه به زمین تا آسمان هر چیز است که به آن صبغهای شاعرانه میبخشد. ایرانیان با شعر به دنیا میآیند، زندگی میکنند و میمیرند. شعر شعرا در کتابهای آنها نمیماند بلکه به خاطر سپرده میشود و در زندگی روزمره منشأ اثر واقع میشود. جایی میخواندم که بیش از ۴۰۰ بیت از کلیات سعدی در زبان فارسی تمثیل و مثل شده است. این یعنی حکمتهای گذشتگان توانسته به کیفیتی عصّاری شود که از تطاول التهابات زمانه برهد. به سخن دیگر تاریخ طولانی و موقعیت جغرافیایی و فرازونشیبهای زمانه دست به دست داده و سبب شده فرهنگ ایرانی به چنان کیفیت شاعرانهای دست يابد که بر هر اندیشه و فعل ما اثر دارد. همین است که ایران را دوستداشتنی کرده است.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید