حتي زمان جنگ هم اينطور نبود
| گزارشی درباره تأثير تحريمها بر سلامت مردم
۵۵آنلاین : سميرا حسيني
كمبود دارو، تجهیزات پزشكي و تجهيزات اتاق عمل؛ اين برخي از مشكلاتي است كه پس از تحريمهاي دور جديد آمريكا به وجود آمده و سلامت مردم را به خطر انداخته است. مشكلات بيماران در ماههاي گذشته بهقدري نگرانكننده شده است كه بهتازگي رئيس کل سازمان نظام پزشکي در نامهاي خطاب به گزارشگر ويژه سازمان ملل نسبت به اثرات زيانآور تحريمهاي وضعشده بر سلامت مردم ايران هشدار داد. مقامات آمريكايي با وجود اعمال تحريمهاي يكجانبه و فهرست بلندبالاي آن، در ماههاي گذشته بارها اعلام كردهاند دارو و تجهيزات پزشكي و درماني شامل تحريمها نيست؛ اما از 13 آبان سال گذشته كه دور جديد تحريمها آغاز و روابط مالي و بانكي ايران با محدوديتهاي شديد روبهرو شده (ازجمله قطع سوييفت)، تأثيرات گسترده تحريمها بر صنعت دارو و تأمين داروهاي وارداتي نمايان شده و بيماران ايراني و خانوادههايشان را با چالشهايی جدي مواجه كرده است؛ بهویژه بيماران مبتلا به بيماريهاي خاص و صعبالعلاج كه بخش مهمي از داروها يا مواد اوليه مورد نياز براي ساخت داروهايشان در شركتهاي داروسازي داخلي، وارداتي است. تحريمهايي كه به ادعاي مقامات دولت ترامپ، عليه دولت و حکومت است و به مردم آسيبي نميرساند؛ اما تجربه تحريمهاي گذشته نشان ميدهند اين تحريمها نهتنها به دولت، بلكه به مردم نيز آسيبي جدي وارد ميكنند؛ بهويژه به بيماران خاص. محمدرضا ظفرقندي، رئيس کل سازمان نظام پزشکي، درباره تأثير تحريمها بر سلامت مردم به «شرق» ميگويد: «آمريكا بارها اعلام كرده تحريمي در حوزه سلامت اعمال نكرده است؛ اما پس از تحريمها، شركتهاي واردكننده دارو و تجهيزات پزشكي در زمينه تبادلات مالي دچار مشكلات و محدوديتهايي شدهاند كه در عمل، بيماران را تحت تأثير قرار داده و مشكلاتي براي آنها ايجاد كرده است. بهعنوان يك پزشك و حتي رئيس سازمان نظام پزشكي، هر روز با مشكلاتي دراينباره مواجه هستم. يكي از مشكلات مربوط به تجهیزات پزشكي، وابسته به ارز است. حتي امروز هم در اتاق عمل يكي از بيمارستانها با كمبود گرفت عروقي (رگ مصنوعي) مواجه شدم؛ مسئلهاي كه اين روزها بارها اتفاق ميافتد. اين در حالي است كه ما با بيماراني مواجه هستيم كه به صورت اورژانسی نياز به اين تجهيزات دارند؛ اما به دليل مشكلات تحريم، با كمبود شديد آن مواجهیم و این باعث میشود سلامت آنها به خطر بیفتد. يكي ديگر از مشكلاتي كه تحريم در حوزه سلامت ايجاد كرده، كمبود برخي مواد اوليه دارويي است كه كشور را با كمبودهایی مواجه كرده و خودش را با تواتر در داروهاي مختلف نشان ميدهد. درباره كيتهاي آزمايشگاهي نيز همينطور است؛ امری که براي آزمايشگاهها و تشخيص درمان نياز است، ولی دچار كمبود هستيم. كمبود در تجهيزات و قطعات لوازم پزشكي نيز وجود دارد؛ برای مثال هنگامي كه يكي از قطعات دستگاه، امآرآي، سيتياسكن، راديولوژي و انژيوگرافي دچار مشكل ميشود و از بين ميرود، تقريبا ديگر امكان تهيه مجدد آن قطعه نيست يا بسیار سخت میتوان آن را تهیه کرد. همه اين مسائل باعث شده است واقعا نگران وضعيت موجود باشيم». او دراينباره كه تحريمها بيشتر كدام گروه از بيماران را تحت تأثير قرار داده است، ميگويد: «بهطور دقيق نميتوان به اين سؤال پاسخ داد؛ به این دليل كه در دورهاي، برخي آنتيبيوتيكها دچار كمبود ميشوند؛ اين بيماران را دچار مشكلاتي ميكند و با زحمت زيادي اين كمبود تأمين ميشود؛ اما پس از آن برخي داروهاي ديگر مانند شيميدرماني دچار كمبود ميشود و بازهم بايد تلاش شود مشكلات و كمبود در اين بخش را حل كنيم. به همین خاطر نميتوانيم بهطور دقيق بگوييم تحريمها كدام دسته از بيماران را بيشتر تحت تأثير قرار داده است؛ چراکه كمبود دارو در هر گروه ثابت نيست و اين اتفاق در طول زمان و در بخشهاي مختلف تكرار ميشود. در بخش تجهيزات نيز شرايط به همين شكل است؛ وسایل مختلفي در اتاق عمل مورد نياز است كه بارها دچار كمبود ميشوند و دولت با پيگیري و تأمين ارز در آن زمينه و از راههاي مختلف، سعي ميكند تحريمها را دور بزند و وسایل را تهيه كند. حتي زمان جنگ هم اينطور نبود رئيس سازمان نظام پزشكي، تحريمهاي دور جديد را بسيار شديدتر از تحريمهاي قبل و همچنين زمان جنگ تحميلي ميداند و اظهار ميكند: «زمان جنگ من بهعنوان پزشك داوطلب در جبههها خدمت ميكردم، حتي در آن زمان نيز اينطور كمبود وسایل و تجهيزات نداشتيم. آن زمان جراح بودم و همراه با همكاران عمل مجروحان را انجام ميدادم؛ در حوزه وسایل جراحي، مواد مصرفی برای جراحي و نخهاي جراحي با اين ميزان كمبود كه درحالحاضر به دليل تحريمها ايجاد شده است، مواجه نبوديم. در دورههای قبل نیز تحريم وجود داشت؛ اما شدت آن در سالهاي اخير بسيار شديدتر شده و شركتهاي دارويي و تجهيزات پزشكي را تحت تأثير قرار داده است». ظفرقندي درباره نامه به سازمان ملل و تأثير تحريمها بر سلامت ايرانيان ميگويد: «تأكيد ما روي بحث حقوق بشر و مقرراتي است كه بايد در تحريمها و حتي جنگ نظامي در نظر گرفته شود تا سلامت مردم، كودكان و افراد مسن و بيماران به خطر نيفتد. پيشازاين نيز همراه دكتر فاضل نامهاي خطاب به آنتونيو گوترش، دبير کل سازمان ملل متحد نوشتيم و در آن نامه نسبت به عواقب تحريمهاي آمريکا بر نيازهاي دارويي و پزشکي ايران هشدار داديم. حالا نيز نامهاي براي ادريس جزايري، کارشناس شوراي حقوق بشر سازمان ملل و گزارشگر شوراي حقوق بشر سازمان ملل متحد نوشتيم و سعي ميكنيم از راههاي بينالمللي مشكلاتي را كه تحريم براي بیماران ايجاد كرده است، تاجاييكه ميتوانيم برطرف كنيم. يكي از راههايي كه ميتوان از طريق آن حقوق حداقلي بيماران و كودكان را تأمين کرد، اطلاعرساني و پيگيري توسط ارگانهاي مدني است. به اعتقاد من اين نوع پيگيريها، خارج از مسيري كه دولت طي ميكند، ميتواند كمككننده باشد. ميدانم وزارت بهداشت با تمام نيرويي كه دارد، پيگیر تأمين اين نيازهاست اما نهادهاي مدني بهويژه نظام پزشكي وظيفه دارد در اين شرايط با نهادهاي بينالمللي مانند WHO (سازمان جهاني بهداشت) مكاتبه كند و پيگير وضعيت بيماران ايراني باشد. کما اینکه تجربه نشان ميدهد اين نوع مكاتبهها تأثيرگذار است. در اين نامه نيز اعتراض ما به كانالهاي مالي و حملونقل وسایل حوزه پزشكي و سلامت است كه طبق همه قوانين حقوقبشري بايد براي بيماران تأمين شود». علاوه بر مشكلاتي كه در حوزه انتقال ارز براي شركتهای دارويي و تجهيزات پزشكي ايجاد شده است، سال گذشته دولت آمريکا شرکت پارسايزوتوپ را که تنها تأمينکننده داروهاي راديواکتيو مورد مصرف مراکز پزشکي هستهاي کشور بود، در فهرست تحريمها قرار داد؛ شركتي كه در حوزه پزشكي هستهاي و توليد راديوداروها فعال بود و بيش از يك ميليون بيمار بهصورت مستقيم از خدماتش بهره ميگرفتند. همچنين آسيبهايي که سال گذشته به بيماران هموفيلي وارد شد، بهقدری نگرانكننده بود كه كانون هموفيلي ايران تصميم گرفت به فدراسيون جهاني هموفيلي نامهاي بنويسد. برخي از بیماران هموفيلي پيشازاين به دليل تحريمها دچار معلوليتهاي بازگشتناپذير شده بودند. نامه رئیسکل سازمان نظام پزشکي به سازمان ملل رئیسکل سازمان نظام پزشکي در نامهاي خطاب به گزارشگر ويژه، با تأکید بر تأثيرات منفي اقدامات قهري يکجانبه بر بهرهمندي از حقوق بشر سازمان ملل، توجه او را به اثرات زيانآور تحريمهاي وضعشده بر سلامت مردم ايران جلب کرد. در متن نامه دکتر محمدرضا ظفرقندي خطاب به ادريس جزايري آمده است: «بهعنوان رئیسکل سازمان نظام پزشکي جمهوري اسلامي ايران که يکي از نهادهاي اصلي قانونگذار حوزه سلامت و مدافع حقوق بيماران است، ميخواهم توجه شما را به اثرات زيانآور تحريمهاي وضعشده بر سلامت مردم ايران جلب نمايم. تحريمهايي که در پي خروج يکجانبه ايالات متحده آمريکا از برنامه جامع اقدام مشترک در 8 می 2018 اعمال شده است. طبق ماده 25 اعلاميه جهاني حقوق بشر: 1) هر شخصي حق دارد که از سطح زندگي مناسب براي تأمين سلامتي و رفاه خود و خانوادهاش، بهويژه از حيث خوراک، پوشاک، مسکن، مراقبتهاي پزشکي و خدمات اجتماعي ضروري برخوردار شود. همچنين حق دارد که در مواقع بيکاري، بيماري، نقص عضو، بيوگي، پيري يا در تمام موارد ديگري که به عللي مستقل از اراده خويش، وسايل امر معاشش را از دست داده باشد، از تأمين اجتماعي بهرهمند گردد. 2) مادران و کودکان حق دارند که از کمک و مراقبت ويژه برخوردار شوند. همه کودکان، اعم از آنکه در پي ازدواج يا بيازدواج زاده شده باشند، حق دارند از حمايت اجتماعي يکسان بهرهمند شوند. محدوديتهاي فعلي در امور بانکي و حملونقل، بهطور قابلتوجهي واردات داروها و کالاهاي ضروري را متأثر ساخته و منجر به بحران جدي در حوزه سلامت مردم ايران گرديده است. دسترسي به فراوردههاي دارويي و پزشکي ضروري، حق اساسي مردم است و هرگونه تحريمي که اين حق را هدف قرار دهد، در تضاد با مفاد اعلاميه رسمي حقوق بشر و اصول اخلاقي پذيرفته شده است. لذا خواهشمند است براي نجات جان مردم و جلوگيري از فاجعه انساني، سازمان ملل کليه تدابير لازم را اتخاذ كند.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید