زیستن در تهرانِ این روزگار
| از حامد حبیبی تاکنون داستان کوتاه خوانده بودیم و «کیلومتر ١١ جادهی قدیم ارومیه به سلماس» که اخیرا در نشر چشمه منتشر شده، اولین رمان اوست.
۵۵آنلاین :
از حامد حبیبی تاکنون داستان کوتاه خوانده بودیم و «کیلومتر ١١ جادهی قدیم ارومیه به سلماس» که اخیرا در نشر چشمه منتشر شده، اولین رمان اوست. راوی این رمان شخصیتی است که به جهان پیرامون خود نگاهی طنزآلود دارد؛ نگاهی طنزآلود و البته تلخ، که این تلخی و طنزآلود بودن نگاه در لحن و طرز روایت راوی بهخوبی مشهود است. در توضیح پشت جلد کتاب در معرفی این رمان چنین آمده است: «اولین کار بلند حامد حبیبی، کیلومتر ١١ جادهی قدیم ارومیه به سلماس، روایتی است بیوقفه از زمانی ازدسترفته. حبیبی که با داستانهای کوتاهش بین مخاطبانِ ادبیاتِ ایران شناخته شده است، در این داستان نیز استراتژی فکری و فلسفی آثارِ قبلش را پیگیری میکند. در این روایت با نویسندهای جوان روبهروییم که به پدیدهها و تاریخ و آدمهای پیرامونش حساسیت دارد. او مدام این چهرهها و زمانها را احضار میکند تا فضای شهری را بسازد که انگار در حالِ انهدام است؛ انهدامِ زیبایی و جوانی. داستانِ بلندِ حبیبی با تأکید بر اهمیت جوانی در معرضِ زمان قرار گرفتهشده، نثری موجز و صحنههایی قابگرفتهشده، مخاطب خود را به خیال و مکث وامیدارد. متن مملو از وجوهِ متفاوت زیستن است در تهرانِ این روزگار و آدمهایی که بخشهای مهمی از هویتشان در نزدیکی یا تناقض با شهر و زمانهشان ساخته شده است. کیلومتر ١١ جادهی قدیمِ ارومیه به سلماس دربارهی برخورد با واقعیتِ نامهربانِ جهانِ بیرون است و جوانیای که تلاش میکند مقاومت کند مقابلِ این هجمهی تاریخی. حبیبی که پیش از این در کتابهایی چون پلکِ ماهی و بودای رستوران گردباد از وجودهای متزلزل نوشته بود، باز هم سراغ قلبِ بودن میرود وسطِ شهری بزرگ...» ماه و مس و جایی که پنچرگیریها تمام میشود از دیگر آثار داستانی حامد حبیبی است. از او همچنین دو مجموعه شعر به نامهای پرسه و مرگی به اندازه به چاپ رسیده و آثاری نیز در حوزه کودک و نوجوان که از میان آنها میتوان به نمیخوام قد دراز شم، بوقی که خروسک گرفته بود و کرمی که میخواست عکاس شود اشاره کرد. حبیبی برای مجموعه داستان «جایی که پنچرگیریها تمام میشود» جایزه هوشنگ گلشیری و برای مجموعه «بودای رستوران گردباد» جایزه هفت اقلیم را دریافت کرده است. آنچه در ادامه میخوانید سطرهایی است از رمان کیلومتر ١١ جادهی قدیم ارومیه به سلماس: «من اینجا چهکار میکنم؟ تا کِی میتوانم اینجا بمانم؟ یک ساعت؟ دو ساعت؟ تا صبح؟ تا کِی میخواهم از حقیقت و کثافت فرار کنم؟ مدتهاست از سوالپیچ کردن خودم دست برداشتهام، ولی انگار باز دارد شروع میشود. انگار از یک جایی دارد همهی پرسشها، همهی خاک بر سرت کنندها جوانه میزند، ریشه میدواند تا غدهای شود درست مثل سیبزمینی. مطمئن نیستم ولی انگار سیبزمینی بود که فقط یکبار میکاشتند و تا چندسال محصولش را برمیداشتند. این را جایی خواندهام؛ شاید در روزنامهای که کف یک آبمیوهفروشی پهن کرده بودند تا خیسی زمین را به خود بگیرد یا در مجلهای افتاده روی میزی شیشهای وسط اتاق انتظارِ مطب دکتر فلان...»
وجدانهای ناآرام «هَرَس»، دومین رمان نسیم مرعشی است که در نشر چشمه منتشر شده است. از نسیم مرعشی پیش از این رمان «پاییز فصل آخر سال است» منتشر شده بود. رمانی که بهعنوان رمان برتر اولین دوره جایزه داستان تهران انتخاب شد و این جایزه را از آن خود کرد. دومین رمان مرعشی، گویا رمانی متفاوت با کارِ قبلی اوست. «هرس» رمانی است که وقایع آن به دوران جنگ ایران و عراق پیوند خورده و این وقایع بخشی از پیرنگ رمان را برساختهاند. در معرفی پشت جلد این رمان درباره آن آمده است: «دومین رمانِ نسیم مرعشی تجربهای است متفاوت از رمان نخستش. اگر پاییز فصل آخر سال است روایت بلاتکلیفی و تردیدهای یک نسلِ آرمانخواه بود و سرگشتگیشان، هَرَس رازهایی را روایت میکند که سرنوشتِ پسران و مادرانی را رقم زد که در لایههای تاریخی غلیظ گم شدند... هَرَس روایتی است برآمده از دلِ تاریخِ جنگِ طولانی ایران و عراق. داستان مردی که سالها بعدِ پایانِ جنگ پیِ همسرِ گمشدهاش میگردد و او را در مکانی عجیب پیدا میکند. زنی که در گذشتهاش پیِ آن بوده تا پسر بزاید و برای این کار دست به رفتاری عجیب میزند که شاید نفرینِ او میشود... مرعشی با استفاده از فضاهای متعددِ روایی سرنوشتِ این خانواده را در دورهی زمانیِ طولانیای روایت میکند. قصهی آدمهایی که برای گذر از خاطراتی دور یا نزدیک ناچار شدهاند به بازخوانیِ آنها. بههمینخاطر هَرَس رمانی است قصهگو با چندین روایتِ فرعی مهم که مخاطبش را در عینِ تماشای شهر به دلِ طبیعتِ مرموزِ خوزستان هم میبرد. رمانی برای روایت وجدانهای ناآرام...» آنچه در ادامه میخوانید سطرهایی است از این رمان: «شش سال پیش از این اگر کسی عصرهای بهار، حوالی ساعت چهار و نیم، آخر کوت عبدالله کنار جادهی اهواز - آبادان میایستاد، رسول را میدید که بلند و کشیده و کتوشلوار براق آبینفتیبهتن، کیف چرمی انگلیسی با آرم شرکت نفتش را بسته بود پشت موتور و در آن گرما میراند تا آبادان. وقتی میرسید شانهای از جیبش بیرون میآورد، موی مشکیاش را از راست به چپ شانه میزد، کتوشلوارش را میتکاند و سرش را خم میکرد تا از چهارچوب در رد شود. اما حالا رسول با شانههای خمیده، شکم آویزان، جای سه دندان خالی روی فک بالا، پیرهن چرک خاکستری خیس از عرق، با مویی که انگار بهعمد اینطور رقتانگیز از پسِ سرش ریخته بود، سوار رنوِ اسقاط زردش هفتاد کیلومتر داشت تا آبادان. ساعت چهار و نیم بود. سیاهیِ ساعد چپ رسول در این یک ساعت و نیم سیاهتر شده بود از زور آفتاب داغ عصر بهار و لابد اگر ساعت طلایی را که در کویت هدیه گرفته بود از دست باز میکرد، جایش سفید بود، فقط کمی سفید، آنقدر که پوست سیاهِ آفتابنخوردهی رسول بود...»
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید