معرفی کتاب؛
«ذهن‌های پراکنده»؛ نگاهی متفاوت به اختلال ADHD | گابور ماته از خاستگاه و راه التیام می‌گوید
| کتاب «ذهن‌های پراکنده» نوشته گابور ماته، با تکیه بر دانش و تجربه‌های نویسنده، رویکردی متفاوت به اختلال نقص توجه و بیش‌فعالی دارد و به بررسی خاستگاه‌ها و راه‌های التیام آن می‌پردازد.
کتاب ذهن‌های پراکنده اثری خواندنی برای جهان پرهیاهوی امروز است که گابور ماته آن را با تکیه بر دانش و تجربیاتش به نگارش درآورده است. او با رویکردی متفاوت به اختلال نقص توجه یا ای دی (اچ) دی نگاه می‌کند تا با کنار زدن کلیشه‌ها و بدفهمی‌های حول این اختلال، خاستگاه و دلایل بروز آن را بیابد و راه التیام و درمان را پیش روی افراد مبتلا قرار دهد.
درباره‌ی کتاب ذهن‌های پراکنده
در سال‌های اخیر بحث و گفتگو درباره‌ی اختلال نقص توجه یا ای دی (اچ) دی به موضوعی داغ میان افراد بدل شده است. از طرفی حجم عظیم اطلاعات پراکنده و اغلب ناقص و یا نادرست، فضایی مبهم را پیرامون این اختلال شکل داده و آن را به برچسبی رایج بدل کرده است که هر کس بدون دانش کافی از آن استفاده می‌کند. اما گابور ماته (Gabor Maté) در کتاب ذهن‌های پراکنده (Scattered Minds) سعی داشته با ارائه‌ی اطلاعاتی دقیق و صحیح، بر ماهیت، علائم و دلایل ADHD نور بتاباند و راه درمان و التیام را برای مبتلایان هموار سازد.
گابور ماته، پزشک کانادایی مجاری‌تبار به شکل اتفاقی طی صحبت با یکی از دوستانش که این اختلال در او تشخیص داده شده بود، تصمیم گرفت در ستون پزشکی روزنامه‌ی گلوب اند میل به این موضوع بپردازد. بی‌خبر از آنکه قرار است با حقیقتی مهم مواجه شود؛ اینکه خودش در تمام عمر با ای دی اچ دی دست به گریبان بوده است.
روشنگری گابور ماته درباره‌ی اختلال ADHD
با اینکه بسیاری افراد معتقدند اختلال کم‌توجهی ریشه در ژن‌های بد دارند و برخی دلیل آن را فرزندپروری نامناسب می‌دانند اما گابور ماته در کتاب ذهن‌های پراکنده بر این باور تأکید می‌کند که این اختلال ناشی از تأثیر ژن‌ها و شیوه‌ی فرزندپروری است. چراکه ترکیبی از وراثت زیستی، شرایط دوران جنینی و نوزادی، وضعیت هیجانی والدین و شیوه‌ی زندگی آن‌ها باعث شکل‌گیری مدارهای مغزی فرد می‌شود.
او در عین حال این نوید را نیز به خوانندگانش می‌دهد که اگر افراد بتوانند شرایط لازم برای رشد را فراهم آورند، می‌توانند تغییرات مثبت شگرفی را در ذهن کودکان و حتی بزرگسالان ایجاد کنند. برای همین است که ماته در کتاب ذهن‌های پراکنده تلاش می‌کند تا افراد مبتلا را به سوی این مسیر رهنمون سازد.
آرامش برای ذهن فروپاشیده؛ در هفت قدم
گابور ماته کتاب ذهن‌های پراکنده را در هفت بخش و سی‌ودو فصل تنظیم کرده است. او در این مسیر با پاسخ به پرسش پرتکرار ای دی اچ دی چیست؟ به بررسی ماهیت اختلال کم‌توجهی (ADHD) می‌پردازد و دلایل بروز آن را وامی‌کاود. همچنین بخش مفصلی را به بحث درباره‌ی کودکان مبتلا به ای دی اچ دی اختصاص می‌دهد. به این ترتیب علاوه‌بر راهنمایی والدین، به بزرگسالان مبتلا به ای دی اچ دی نیز کمک می‌کند تا با مرور گذشته‌ی خود درک بهتری از وضعیت کنونی‌شان پیدا کنند.
در کتاب ذهن‌های پراکنده نشر میلکان، گبور مته به جای آنکه با اصطلاحات علمی شما را سردرگم کند، مانند یک راهنمای دلسوز دستتان را می‌گیرد و با اذعان به اینکه خود نیز این رنج را زندگی و درک کرده است، به پشتوانه‌ی دانش و تجربه و شرح روایت‌های مراجعانش، به افراد مبتلا کمک می‌کند تا بار سنگین فشارهای روانی، حساسیت‌های نابجا و تفکرات غلط را زمین بگذارند و با شناخت خاستگاه اختلال به شکل بهتری راه التیام را بیایند.
به همین خاطر اغراق نیست اگر ادعا کنیم خرید کتاب ذهن‌های پراکنده دریچه‌ای از نور را می‌گشاید تا افراد مبتلا به اختلال ADHD و هر فردی که به شکلی با این اختلال درگیر است، با شناخت دقیق و درکی عمیق، برای بهبود خود یا اطرافیانش قدم بردارد. راهنمایی جامع، خواندنی و روشن‌گرانه که مهسا صباغی برای ترجمه‌ی آن کوشیده است.
نکوداشت‌های کتاب ذهن‌های پراکنده
- یکی از کتاب‌های جامع و ملموس درباره‌ی ای دی اچ دی که بسیاری از کلیشه‌های رایج و مقبول درباره‌ی این اختلال را به بوته‌ی نقد می‌گذارد. (پابلیشرز ویکلی)
- کتاب ذهن‌های پراکنده با اشاره به مشکلات اجتماعی ای دی اچ دی و تجربه‌های زیسته‌ی نویسنده درمورد این اختلال به اثری ارزشمند بدل شده است. (لایبرری ژورنال)
کتاب ذهن‌های پراکنده برای شما مناسب است اگر
- به اختلال ای دی اچ دی مبتلا هستید و در پی راهی برای درمان می‌گردید.
- به‌عنوان معلم یا مربی با دانش‌آموزان مبتلا به این اختلال در ارتباط هستید و قصد دارید بهترین روش رفتار با آن‌ها را بیابید.
- فرزندتان دچار اختلال کم‌توجهی است و در تلاشید بدانید که چطور می‌توانید به او کمک کنید.
- با حجمی از اطلاعات متناقض درباره‌ی اختلال ADHD سردرگم شده‌اید و می‌خواهید بدانید که آیا به این اختلال مبتلا هستید یا نه.
در بخشی از کتاب ذهن‌های پراکنده: خاستگاه‌ها و التیام ای دی (اچ) دی می‌خوانیم
یکی از انتقادهای رایجی که درباره‌ی کودک ای‌دی(اچ)دی مطرح می‌شود این است که «اون فقط دنبال جلب‌توجهه.» عبارتی که مکرراً از زبان والدین و معلمان کلافه شنیده می‌شود. من در جواب می‌گویم: «بله، کاملاً درسته. کودک دنبال جلب‌توجهه؛ اما ’فقط‘ دنبال توجه نیست.» توجه به شیوه‌ی درست، یکی از نیازهای اساسی کودک است و فقدان آن، به اضطرابی اساسی تبدیل می‌شود. درک این موضوع معنای «اختلال کم‌توجهی» را کاملاً دگرگون می‌کند. سیاست‌مداران وقتی قصد دارند بودجه‌ی خدمات عمومی همچون بهداشت و آموزش را کاهش دهند، مدام یادآوری می‌کنند که وقتی مخارج بیشتر از درآمد باشد، کسریِ بودجه ایجاد می‌شود. ما از کودک مبتلا به ای‌دی(اچ)دی انتظار داریم بیشتر از توجهی که دریافت کرده، توجه کند؛ دقیقاً به همین دلیل کودک دچار کسریِ توجه شده است.
همان‌گونه که بسیاری از والدین می‌گویند، کودک مبتلا به ای‌دی(اچ)دی چنان توجه والدین را در انحصار می‌گیرد که سایر فرزندان خانواده احساس می‌کنند به آن‌ها بی‌اعتنایی شده است. مشکل اینجاست که وقتی رفتارهای ناشی از ای‌دی(اچ)دی ظاهر می‌شوند، کودک بیشتر از آنکه توجه مثبت والدینش را برانگیزد، توجه منفی‌شان را برانگیخته می‌کند. با گذر زمان و بزرگ‌تر‌شدن کودک، این وضعیت بدتر می‌شود. شاید عجیب به نظر برسد؛ اما بسیاری از کودکان توجه منفی والدینشان را به بی‌توجهی کامل آن‌ها ترجیح می‌دهند؛ هرچند این کار را آگاهانه انجام نمی‌دهند. بخشی از رفتارهای اغراق‌آمیز کودک برای این است که توجه دریافت کند. بزرگسال با نگاه، رفتار یا عبارت تنبیه‌آمیزی واکنش نشان می‌دهد که در مغز کودک با عنوان رد‌شدن تعبیر می‌شود. آن‌گاه اضطرابش از قطع ارتباط با بزرگسال شدت می‌گیرد و بیشتر برای جلب‌توجه تلاش می‌کند. فقط بزرگسال می‌تواند این چرخه‌ی معیوب را بشکند. برای این کار باید به کودک توجهی را نشان بدهیم که به آن نیاز دارد و نه توجهی که مطالبه می‌کند.
دیدگاه تان را بنویسید