55آنلاین: ایران یک چهارم تعداد استاندارد و آن چیزی که در همه کشورهای دیگر وجود دارد، محیطبان دارد. تعداد محیطبانان کشور روز به روز کمتر می شود و هیچ سالی نبوده که محیطبانی در این آب و خاک شهید نشود.
به راستی چرا؟ چرا افرادی که تنها وظیفه و دغدغه شان نگهداری از همان آب و خاکی است که ما روی آن زندگی می کنیم باید این چنین مورد بی مهری و رفتار غیر انسانی قرار بگیرند یا به دلیل دفاع از خود مجازات شوند. با یک کارشناس و فعال محیطزیست در رابطه با دغدغهها و مشکلات بی شمار این شغل و بی توجهی هایی که صورت می گیرد به گفت و گو پرداخته ایم. محمد درویش می گوید: «بسیاری از دانش آموزان و حتی بزرگسالان در کشور ما هنوز هم نمی دانند شغلی به نام محیطبانی وجود دارد و بنابراین شناخت و پاسداشت این شغل باید وارد کتاب های درسی شود.»
در باره شغل محیطبانی و مخاطرات این شغل توضیح دهید و اینکه چرا در کشور ما این همه محیطبان شهید میشوند در حالی که در کشورهای دیگر اینگونه نیست؟
محیطبانان در ایران جمعیت ۲۷۰۰ نفره ای هستند که در مناطق چهارگانه تحت حفاظت محیطزیست به نگهداری از گونه های گیاهی و جانوری آن مناطق می پردازند. با توجه به قلمرو حدود ۱۷ میلیون هکتاری ایران، اگر بخواهیم استانداردها را در نظر بگیریم تعداد محیطبانان ما باید دستکم ۱۰ هزار نفر باشد و این نشاندهنده این است که هر محیطبان کشور در حال حاضر به جای چهار نفر انجام وظیفه میکند و این شرایط سختی را برای این افراد ایجاد می کند. در این شرایط یا باید به سمت افزایش این تعداد محیطبان برویم یا امکان پایش ماهواره ای مناطق حفاظتشده را فراهم کنیم و به عبارت دیگر به جای نیروی انسانی از تکنولوژی برای حفاظت از محیطزیست استفاده کنیم. رصد هوایی مناطق حفاظت شده از طریق تصاویر ماهوارهای در بسیاری از کشورهای توسعهیافته مرسوم است و با این روش هم می توانیم از برخورد نیروی انسانی با متخلفان جلوگیری کنیم و مرگ و میرهای این چنینی کاهش پیدا کند و همچنین امنیتی به وجود بیاید و سرمایه کمتری توسط دولت در این حوزه مصروف شود. محیطبانان همچنین وظیفه تعامل با جامعه محلی را دارند. محیطبانان وظیفه دارند به افراد مناطقی که تحت حفاظت آنها
هستند آموزشهایی در مورد اینکه چرا و از چه راهی باید بخشی از توانمان را صرف نگهداری و بهبود محیطزیست کنیم، ارائه دهند. اهمیت این شغل و جایگاه آن تا حدی است که بی اغراق میتوانیم ادعا کنیم اگر وضعیت محیطبانی ما وضعیت خوبی باشد وضعیت محیطزیست ما هم خوب خواهد بود. محیطبانی شغل مهمی است و باید حمایتهای راهبردی از این افراد صورت بگیرد. باید آموزشهای ضمن خدمت مستمری در مورد همه محیطبانان به کار بسته شود تا آنها بتوانند به راحتی امکان مسافرت به کشورهای دیگر را داشته باشند و از این راه تجربیات دیگر همتایان خود در کشورهای توسعه یافته را سرلوحه کار خود قرار داده و با فنون جدید آشنا شوند. در کنار همه اینها باید حمایتهای قضائی بهتری از محیطبانان صورت بگیرد و قوه محترم قضائیه باید شغل محیطبانی را با عنایت بیشتری مورد توجه قرار دهد و همچنین ما باید به سمت این برویم که منزلت بیشتری برای محیطبانان قائل شویم. در حال حاضر ۱۱۹ محیطبان شهید داریم و برخی از تندیس های شهری مان هم باید به این محیطبانان شهری اختصاص یابد. میتوان خیابان ها، آزادراهها، معابر و مراکز مختلف کشور مثل مدارس را به نام این شهدا نام گذاری
کرد تا منزلت اجتماعی این شغل افزایش پیدا کند.
منزلت محیطبانان مانند بسیاری از خدومان این کشور نادیده گرفته می شود و کمتر کسی به این افراد قدر و ارزش می نهد، دلیل این چیست؟
ما باید نسلی را پرورش بدهیم که خودش بتواند مانند یک محیطبان عمل کند و به همین دلیل فرهنگسازی برای آشنایی افراد با این شغل مهم است. باید ناجیان طبیعت مانند ناجیان انسان ها یعنی پزشکان و سایر متخصصان نگریسته شوند، زیرا نجات طبیعت نجات همه انسان هاست. در درجه اول آموزش و پرورش در این آشنایی و فرهنگسازی نقش مهمی ایفا می کند و باید فرهنگسازی در مورد آشنایی افراد با شغل محیطبانی وارد کتاب های درسی شود. بسیاری از دانش آموزان و حتی بزرگسالان در کشور ما هنوز هم نمیدانند شغلی به نام محیطبانی در کشور وجود دارد و بنابراین شناخت و پاسداشت این شغل باید وارد کتاب های درسی شود. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در کنار صدا و سیما و سازمان حفاظت محیطزیست نقش کلیدی در این زمینه دارند. شبکه های اجتماعی هم می توانند بسیار در این زمینه موفق عمل کنند و فرهنگسازی حفظ محیطزیست، مقابله با شکار و مسائلی از این دست در فضای مجازی هم به موازات فضای حقیقی می تواند وجود داشته باشد. حفظ محیطزیست و ممنوعیت شکار به ویژه باید به عنوان یک فرهنگ وارد کتاب های درسی شود. فضای مجازی در این زمینه به شدت می تواند موثر باشد و با کمپینهای
ممنوعیت شکار می توان از محیطبانان حمایت کرد. در کنار همه اینها دستگیری و مقابله با افرادی که هر چند وقت یک بار به دلیل سودجویی تصویری از خود منتشر کرده یا ردی به جای میگذارند از طریق فضای مجازی قابل پیگیری است .
چگونه و از چه راه هایی تجاوز به جان محیطبان متوقف می شود؟
فقر و نادانی باعث می شود بسیاری از افراد سود جو وارد عرصه های طبیعی کشور شده و آنجا را مورد دست اندازی و تصرف قرار دهند. بسیاری از این افراد سود جو در این جولانگاه با موانعی تحت عنوان محیطبانان مواجه می شوند و چون اسلحه به دست داشته و محیطبان حق استفاده از اسلحه خود را ندارد، آنها را از میان برمی دارند و به همین دلیل هر ساله تعدادی از محیطبانان ما شهید می شوند. اگر در باره این شغل و فعالیت این افراد برای حفظ محیطزیست آموزش داده شود جوامع محلی در کنار محیطبانان عمل می کنند و نمی گذارند این افراد به تنهایی در مقابل متجاوزان و افرادی که از قانون تخطی می کنند بایستند.
جوامع محلی می توانند خودشان بهترین حافظ محیطزیست و جانوران و گیاهان یک محدوده باشند و اجازه ندهند هیچ فرد متجاوزی به آنجا دست اندازی کند. این تنها بودن و کم بودن تعداد محیطبانان در کشور ما دست به دست هم داده تا بخش زیادی از نیروی انسانی خدوم و زحمتکش سازمان حفاظت محیطزیست در این عرصه ها تقدیم شود. حدود یک میلیون قبضه اسلحه مجاز و تعداد زیادی اسلحه غیرمجاز در کشور در دست مردم است و این خودش زنگ خطر نا امنی را به صدا در می آورد.
این مساله یک تهدید جدی است و اگر می خواهیم به سمت کشور بدون خشونت برویم یکی از کارها این است که به خلع سلاح بپردازیم و نیروی انسانی و ستاد کل قوا تمهیداتی را باید اعمال کند تا اسلحه های شکاری از دست مردم جمع شود. در حال حاضر ۹/۰ از اندوخته های جانوری خود را از دست داده ایم و تعداد کل، بز،قوچ، میش، آهو و گوزن در کشور ما به کمتر از ۱۱۰ هزار راس رسیده و جایی برای شکار در بسیاری از مناطق کشور ما باقی نمانده است. باید برای از بین بردن شکار یا کمتر کردن آن در کشور به سمت تقویت گروه های اقتصادی و مشارکت با مردم برویم تا از عرصه های طبیعی حفاظت کنیم و به مردم انگیزه بدهیم تا بیشتر به این مساله توجه کنند.
دیدگاه تان را بنویسید