علم در خدمت سياست
| محصولات «دستكاريشده ژنتيكي» كه در زبان فارسي برايشان از معادل «تراريخته» استفاده ميشود، موضوعي مناقشهبرانگيز است كه موافقان و مخالفان زيادي دارد.
۵۵آنلاین :
محصولات «دستكاريشده ژنتيكي» كه در زبان فارسي برايشان از معادل «تراريخته» استفاده ميشود، موضوعي مناقشهبرانگيز است كه موافقان و مخالفان زيادي دارد. در سالهاي اخير محققان زيادي سعي كردهاند با انجام آزمايشهاي علمي منصفانه به شناخت و معرفي جنبههاي مختلف آن بپردازند. گیاه تراریخته به گیاهی گفته میشود که یک یا چند ژن را از گونههای دیگر از طریق روشهای مهندسی ژنتیک دریافت کرده باشد. هدف از این کار، بهبود مقاومت گیاه در برابر برخی از آفات یا بیماریهای گیاهی، افزایش تحمل تنشهای محيطي نظیر شوری و کمآبی، بهبود کیفیت و بازارپسندی محصول، افزایش تولید و عملکرد گیاه، افزایش بهرهوری در کشاورزی و در نهایت، افزایش سطح سلامت جامعه از طریق کاهش مصرف انواع سموم و کودهای شیمیایی است. با وجود تلاشهای فراوان، تا به امروز نهفقط هیچ تضمینی برای رسیدن به اهداف فوق به دست نيامده؛ بلکه در مواردی محصولات تراریخته به علت کوتاهبودن فرایند بررسی سلامت، اثرات مخربی را بر سلامت انسانها داشتهاند. عمدهترين انتقادي كه به محصولات تراريخته وارد ميشود، انحصار تكنولوژي آن در دست چند دولت و شركت بزرگ چندمليتي و مخفيكردن عوارض ناشي از استفاده اين محصولات است. در ايران نيز بحث و جدلها درباره استفاده و توليد محصولات تراريخته فراوان است. کتاب «بذرهای نابودی» (برنامه مخفی دستکاری ژنتیکی) كه بهتازگي منتشر شده، مراحل پیدایش، رواج و خطرات مواد غذایی دستکاریشده ژنتیکی را توضيح ميدهد و از سیاستهای پنهان دراينباره پرده برمیدارد و گسترش و تکثیر تراریختهها را که اغلب از طریق سرکوب سیاسی، فشار دولتی، کلاهبرداری، دروغ و حتی قتل صورت گرفته، ردیابی میکند. این کتاب دنبالهای است بر مجلد دیگری با عنوان «صد سال جنگ: سیاستهای نفتی انگلیسـ آمریکا و نظم نوین جهانی». با توجه به اينكه كتاب حاضر در سال 2007 ميلادي نوشته شده و در 11 سال اخير مطالعات علمي مضاعفي درباره محصولات تراريخته انجام گرفته است، مترجم در مقدمهاي كه بر كتاب نوشته، به اختصار برخي از آزمايشهاي علمي و نتايجشان را برميشمارد تا خواننده بر مبناي آنها بتواند درباره مصرف اين نوع غذاها به قضاوتي نسبي دست پيدا كند. در كتاب حاضر، نويسنده، جهانی از دسیسههای سیاسی، فساد و سرکوب دولتی را برملا میکند که در آن از دستکاری ژنتیکی و ثبت انحصاری موجودات زنده برای بهدستگرفتن کنترل جهانی تولید غذا استفاده میشود. اين در حالي است كه زنجيره توليد غذاي صنعتي از دستکم 75 درصد منابع كشاورزي جهان استفاده ميكند و يكي از منابع اصلي انتشار گازهاي گلخانهاي است؛ ولي غذاي كمتر از 30 درصد مردم جهان را تأمين ميكند. هنري كیسينجر زماني گفته بود: «اگر نفت را كنترل كنيد، كشورها را كنترل خواهيد كرد؛ اگر غذا را كنترل كنيد، مردم را كنترل خواهيد كرد» (ص 361). نويسنده توضيح ميدهد كه چگونه موضوع بيوتكنولوژي و اصلاح ژنتيكي گياهان و ديگر موجودات زنده كه با عنوان بازدهي كشاورزي، كمك به محيط زيست و حل معضل گرسنگي جهاني صورت ميگيرد، اولين بار از آزمايشگاههاي تحقيقاتي ايالات متحده در اواخر دهه 1970 سر برآورد. در دهه 1980، دولت ريگان در بخشهاي كليدي سياست اقتصادي به شيوههايي عمل كرد كه سياستهاي افراطي متحد نزديك رئيسجمهور، مارگارت تاچر نخستوزير بريتانيا را منعكس ميكرد. اولين غذاي تراريخته كه فروش انبوهي داشت، شير حاوي نوعي هورمون رشد گاوي به نام «آربيجياچ» بود. اين دستكاري ژنتيكي را شركت آمريكايي «مونسانتو» ثبت انحصاري كرده بود كه روابط نزديكي با دولتمردان ايالات متحده دارد. پيش از آنكه اطلاعات حياتي درباره چگونگي تأثيرگذاري احتمالي شير اصلاحشده ژنتيكي بر سلامت انسان موجود باشد، سازمان غذا و دارو آن را براي مصرف انسانی سالم اعلام كرد. تا سالهاي آغازين قرن جديد روشن شده بود كه فقط چهار شركت شيميايي چندمليتي بزرگ در بازي كنترل حقوق انحصاري بر محصولات غذايي اصلي ظهور كردهاند؛ محصولاتي كه اكثر مردم جهان براي تغذيه روزانه خود به آنها وابستهاند- ذرت، سويا، برنج، گندم، حتي سبزيجات و ميوهها و پنبه- و همينطور نژادهاي جديدي از طيور مقاوم به بيماري كه اصلاح ژنتيكي شدهاند تا بنا بر ادعاها در برابر ويروس مرگبار آنفلوانزاي مرغي مقاومت كنند؛ يا حتي خوكها و گاوهاي تغيير ژن يافته. سه تا از اين چهار شركت خصوصي با تحقيقات پنتاگون درباره جنگافزارهاي شيمايي روابطي به قدمت چند دهه داشتند. کتاب حاضر «پروژهای» را توضيح ميدهد که عده اندکی از نخبگان اجتماعی و سیاسی عهدهدار انجامدادن آن شدهاند؛ نخبگانی که پس از جنگ جهانی دوم در واشنگتن تمرکز یافتهاند و بر منابع و اهرمهای قدرت تسلط یافتهاند و در انجام اين پروژه حتی علم نیز در خدمت آنها قرار گرفته است.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید