شايستهسالاري موضوعي است که در ساليان اخير، ورزش ايران را تحتالشعاع خود قرار داده است
| شايستهسالاري موضوعي است که در ساليان اخير، ورزش ايران را تحتالشعاع خود قرار داده است.
۵۵آنلاین :
بسياري عقيده دارند اغلب مديران ورزشی با توجه به رابطه و ضابطهاي که دارند به پستهاي بالا ميرسند. در ورزش ايران، بهويژه در فوتبالش اما مدل ديگري از «ژن خوب» تعريف شده که بسياري از ورزشکاران به واسطه ارتباط فاميلي که با افراد مشهور در حوزه مربوطه دارند پيشرفت قابلملاحظهاي کردند. هرچند بسياري هستند که تلاش کردند از زير سايه شهرت پدر يا برادر خود خارج شوند و با تلاش خود، جايگاه واقعي و مطلوب را به دست بياورند. اين گزارش چند نفر از ژنهاي خوب ورزش ايران را زير ذرهبين قرار داده که آيا جايگاهي که دارند با استفاده از تلاش خود بوده يا صرفا به واسطه شهرت خانواده يا نسبت فاميلي به دست آمده است. موارد ذکرشده در اين مطلب از اين هم ميتوانست بيشتر باشد، ولي تلاش شده مطرحترين اين ژنها معرفي شوند. محمد پروين، پدر را سربلند نکرد؟ علي پروين کسي است که خيليها عقيده دارند اگر او نبود، پرسپوليسي هم ساخته نميشد و البته برعکس! ارتباط پرسپوليس و پروين طوري است که هر دو با هم رشد کردند. پروين در بين پرسپوليسيها معروف به «سلطان» است که توانسته بيش از 20 جام قهرماني را به تالار افتخارات باشگاه اضافه کند، هرچند بسياري از فوتباليها نيز معتقدند علي پروين هرچه دارد از صدقهسر پرسپوليس است و اين يک بازي دو سر برد براي هر دو بوده است. پروين سالها کاپيتان تيم ملي ايران و پرسپوليس بود؛ آنقدر عشق فوتبالي بود که يکبار بعد از خداحافظي، به فوتبال برگشت و تا دو سال هم بازي کرد، پس انتظار هوادارانش اين بود که پسر پروين هم مثل سلطان از هافبکهاي خلاق دنياي فوتبال شود. محمد اما آنطور که بايد نتوانست افتخارات پدر را کسب کند و اصلا جزء ستارههاي درجه يک فوتبال ايران لقب نگرفت. محمد در سال 84 عضو تيم پرسپوليس شد و تا دو سال براي اين تيم بازي ميکرد، اما سنگيني نام پدر اجازه نميداد تواناييهاي او شکوفا شود. با هر دريبل يا پاسي که ميداد، ذهن ناخودآگاه مخاطب به سمت علي پروين ميرفت. او طي سه فصل حضور در پرسپوليس فقط 14 بار پيراهن اين تيم را پوشيد و دو پاس گل هم داد، اما بعد تصميم گرفت به تيمي برود که باز هم سايه پدر در آنجا حضور داشت؛ «استيلآذين»، تيمي متمول با حسين هدايتي که قصد آغاز پادشاهي در فوتبال ايران را داشت. محمد پروين بهجرئت بهترين فصل فوتبالي خود را در اين تيم و در ليگ دسته يک آزادگان سپري کرد و با زدن 15 گل جزء گلزنان برتر اين ليگ لقب گرفت، اما در گام آخر با شکست مقابل سپاهان نوين از صعود به ليگ برتر بازماند تا پروژه صعود محمد ناکام بماند. او فصل بعد تصميم گرفت به تيم ليگبرتري سايپا ملحق شود. در اين تيم هم فقط 13 مسابقه دوام آورد و ترجيح داد براي اولينبار و در 21 سالگي لژيونرشدن را در ليگ اسلواکي تجربه کند؛ او به تيم دونايسکا استرادا پيوست و باز هم طي 13 مسابقه توانست دو گل براي تيمش بزند و يك پاس گل بدهد تا عملکردش نسبت به تيمهاي قبلياش با 13 مسابقه بهتر باشد. او اما در اين تيم هم نتوانست قراردادش را تمديد کند و بار ديگر به پرسپوليس پيوست و تا سال 1390 براي سرخپوشان بازي کرد، اما باز هم عدد «13» براي او انگار شوم بود و روي همين تعداد بازي پرونده حضور دوسالهاش در پرسپوليس بسته شد؛ بدون گل زده و دادن پاس گل. تيمهاي بعدي او در ليگ برتر پيکان و گلگهر سيرجان بودند که مجموعا 27 مسابقه براي اين دو تيم به ميدان رفت و 3 بار گلزني کرد. آخرين تيم او در 25 سالگي «پارسه تهران» بود که در ليگ يک حضور داشت. محمد پروين سه مسابقه براي اين تيم به ميدان رفت و به دليل مصدوميت و دلزدگي از فوتبال، کفشها را آويخت و براي هميشه از اين رشته ورزشي کنار رفت. فوتباليستي که ممکن بود يکي از بهترينها باشد، اما «سايه سلطان» اجازه نداد او «خودش» باشد... سيدرضا افتخاري استقلال تهران در سالهاي اخير اسير حواشيای شده که مديران اين تيم برايش ايجاد کردهاند. هر مديري ميآيد ميگويد مدير قبلي مقصر است، اما حکايت سيدرضا افتخاري کمي متفاوتتر از قبليهاست. افتخاري که سالها بهعنوان رئیس کميته فوتسال فعاليت ميکرد، در سال 95 بهعنوان مديرعامل استقلال تهران منصوب شد و کارش را با اين تيم آغاز کرد. او چالش عجيبي با عليرضا منصوريان داشت و بارها بازيکنان قديمي اين تيم مانند سيدمهدي رحمتي با سرمربي درگير ميشدند، اما مديريت کاري از دستش برنميآمد. سرانجام تحت فشار تماشاگران او را از سمت مربيگري تيم برکنار کرد و با وينفرد شفر قراردادي دوساله به امضا رساند. شفر که از هفته هشتم سکان هدايت استقلال را برعهده گرفته بود، با کسب نتايج قابلقبول قرارداد مشروطش نيز تمديد شد و براي فصل هفدهم نيز با استقلال کارش را ادامه داد. شفر اما ترجيح داد بهجاي دوران آمادهسازي تيمش به سوئيس سفر کرده و مفسر يکي از شبکههاي سوئيسي براي جام جهاني شود. افتخاري بهعنوان مديرعامل نيز دراينباره سکوت کرد تا اولين گاف مديريتي او داده شود. استقلال با او بحرانهاي عجيب مالي را تجربه کرد و در فصل هفدهم و هجدهم اين تيم مشکلات عديده مالي داشت تا جايي که بازيکنان بارها اعتصاب کردند و او نميتوانست از پس چنين مسائلي بربيايد. در يکي ديگر از تاريخيترين برنامههاي «نود» که با حضور افتخاري در حال اجرا بود، فردوسيپور از افتخاري سؤالي کرد که باعث شد زندگي او در رسانهها مرور شود؛ عادل از افتخاري درخصوص اينکه آيا ژن خوب است يا خير سؤال کرد که افتخاري پاسخ داد اگر من ژن خوب بودم يا ارتباطي با آقازادهها داشتم که وضع استقلال اين نبود! بااينحال عنوان ميشود حضور افتخاري در فوتبال و مديرعاملي استقلال بيارتباط با رابطهها نيست؛ افتخاري يکي از آشنايان نماينده اسبق مردم قزوين در مجلس شوراي اسلامي است. بااينحال سرنوشت افتخاري اما آنطور که خودش تصور ميکرد پايان خوبي نداشت و کميته اخلاق فدراسيون فوتبال پس از بررسي پرونده جنجالي جعل و تخلف در آکادمي فوتبال باشگاه استقلال تهران در نهايت مديرعامل وقت و مسئول آکادمي اين باشگاه (صادق ورمرزيار) را جمعا به ۱۵ سال محروميت از فعاليتهاي فوتبالي و به پرداخت جريمه نقدي يک ميلياردريالي محکوم کرد. امير عابدزاده؛ فرزند خلف عقاب آن سالهايي که بچهدبستانيهاي دهه 70 عاشق بازي «کارتبرگردان» بودند، کارتي که احمدرضا عابدزاده پسرش را با يک دست بلند کرده بود از کارتهاي محبوب آن دوران بود. عابدزاده بيشک در کنار ناصر حجازي محبوبترين دروازهبان فوتبال ايران است که اگر آن اتفاق ناگوار سال 81 براي او رخ نميداد چهبسا ميتوانست رکورد بازيهاي ملي را در تيم ملي بشکند، اما او بعد از جام جهاني 98 به دليل مسائلي که برايش پيش آمد از فوتبال کنار رفت. امير عابدزاده اما از همان ابتدا نشان داد که ميخواهد نامش را از زير سايه پدر جدا کند. او در 16سالگي با حمايت پدر راهي جوانان ديناموزاگرب شد و بعد از يک فصل به جوانان تاتنهام پيوست تا پايه فوتبالياش خارج از ايران شکل بگيرد. در سال 2010 به لسآنجلسبلوز آمريکا رفت و يک سال براي اين تيم دروازهباني کرد تا اينکه طبق عرف با پرسپوليس قراردادي دوساله امضا کرد؛ اما هرگز نتوانست حتي يک مسابقه رسمي براي اين تيم در ورزشگاه آزادي داشته باشد تا محکی جدي بخورد. امير در سال 2015 راهي راهآهن شد و 9 بار در دروازه اين تيم قرار گرفت تا سرانجام در 22سالگي تجربه حضور در ليگ برتر ايران را کسب کند. عابدزاده کوچک اما بازهم تصميم گرفت ترانسفر شود و به همين دليل پيش از جام جهاني 2018 راهي مارتيمو پرتغال شد. يک فصل کامل نيمکتنشيني او را دلسرد نکرد تا اينکه در فصل جديد (2019) موفق شد 23 مسابقه براي تيمش درون دروازه بايستد و مقابل پورتو يکي از درخشانترين مسابقات خود را پشت سر بگذارد. او حالا در انديشه حضور در تيمهاي بزرگتر پرتغال است و با توجه به اينکه سه بازي ملي در بزرگسالان در کارنامه خود دارد، ميتواند به روزهاي آتي اميدوار باشد. اردلان آشتياني؛ کمنامونشان برعکس پدر ابراهيم آشتياني دفاع راست قدرتمند دهه 50 پرسپوليس بود که پيشتر براي شاهين نيز به ميدان رفت. او از قديميهاي شاهين بود که بعدها با تأسيس پرسپوليس به اين تيم ملحق شد و شش فصل براي سرخپوشان توپ زد. ابراهيم آشتياني دو مقام قهرماني جام ملتهاي آسياي 1968 و 1972 و صعود به المپيک 72 مونيخ را با تيم ملي ايران در کارنامه خود دارد؛ اما اردلان، فرزند او، آنطور که بايد نتوانست راه پدر را طي کند و بهجز دو فصلي که براي پرسپوليس آنهم فقط 13 مسابقه به ميدان رفت، نتوانست کارنامه خود را پربارتر کند. اردلان آشتياني مدتي را بهعنوان مربي تيمهاي پايه پرسپوليس گذراند و بعد مربي تيم ملي نونهالان ايران شد. آتيلا حجازي؛ اسطوره استقلال نشد بالاتر عنوان شد که احمدرضا عابدزاده و ناصر حجازي دو اسطوره دروازهباني تاريخ فوتبال ايران هستند که هرکدام در عصر خود با مهارتي که داشتند، دروازه ايران و باشگاه خودشان را بيمه کرده بودند. ناصر حجازي سنگربان شماره يک تيم ملي ايران در جام جهاني 1978 آرژانتين، با وجود دريافت هشت گل در سه مسابقه، عملکردی پذیرفتنی از خود به جاي گذاشت و اگر پنالتيهاي پي در پي نبود، شايد کمتر دروازه خود را بازشده ميديد. آتيلا فرزند ارشد او اما هميشه سعي کرد کنار پدر قرار بگيرد. بهترين دوران فوتبالي حجازي پسر، مربوط به حضور دوساله در استقلال ( 1376-78) بود. آتيلا در اين دو سال هر وقت در زمين حضور داشت، پنالتيزن اول تيمش بود؛ اما با رفتن پدر به ذوبآهن و استقلال رشت، او هم تصميم گرفت با ناصر حجازي به اين دو تيم برود و فوتبالش را در اصفهان و رشت ادامه دهد. آتيلا بعد از خداحافظي از فوتبال، به مربيگري روي آورد و در تيمهاي استقلال تهران و گسترش فولاد نيز سابقه مربيگري دارد. آتيلا سالهاي اخير ترجيح داد به ترکيه مهاجرت کند تا طبق گفته خودش آکادمي «ناصر حجازي» را در اين کشور راهاندازی کند؛ پسري که نتوانست راه پدر را ادامه دهد. محمد دايي؛ يار و ياور شهريار علي دايي نيمکت ثابتي براي تيمهايي دارد که در آن مربيگري ميکند. شهريار فوتبال ايران که دوره مربيگري خود را همزمان با بازيگري خود در سايپا آغاز کرد، از سال بعد از قهرماني در ليگ برتر با توجه به اعتمادي که به محمد دايي داشت، او را برای کادر فني خود وارد ميکرد. محمد دايي به واسطه حضور علي، در پرسپوليس، سايپا و... سابقه مربيگري دارد و يکي از انتقاداتي که هميشه از سوي منتقدان به کادر فني شهريار ميشود، اين است که عيار فني و دانش لازم محمد دايي در حدي نيست که او در تمام تيمها همراه کاپيتان سابق تيم ملي ايران است. در هر صورت، محمد دايي که طبق گفته برادرش مدرک مربيگري آسيا را دارد، اگر برادر علي دايي نبود، شايد کمتر کسي شناختي از او در حوزه فوتبال داشت. مريم ايراندوست، ژن خوب قدرشناس فوتبال انزلي را با «ايراندوست»ها ميشناسند که هم در فوتبال مردان و هم فوتبال زنان خوش درخشيدند.نصرت ايراندوست که سالها مربي و بازيکن تيم ملوان بوده و افتخارات زيادي را با اين تيم کسب کرده است، ميتواند به داشتن دختر فوتبالي خود افتخار کند. مريم ايراندوست که سالها به عنوان مربي و بازيکن براي تيم زنان فوتبال ملوان کار کرد، قهرمانيهاي زيادي را با اين تيم به ارمغان آورد و ميتوان گفت از معدود کساني است که در کنار پدر توانست اسم و رسمي براي خود دستوپا کند. پگاه نوري، خواهري که پابهپاي پژمان آمد پژمان نوري از بازيکناني است که در هر دو تيم استقلال تهران و پرسپوليس بازي کرده و در تيم ملي ايران هم دوران کوتاه اما پرفروغي را پشت سر گذاشته است. پژمان که سالها براي ملوان به ميدان رفت، براي يک سال به عضويت تيم پگاه گيلان درآمد؛ اما بازهم به ملوان برگشت و در همين تيم نيز از فوتبال خداحافظي کرد. پگاه، خواهر پژمان، همتراز با برادرش فوتبالش را از ملوان آغاز کرد و از همين تيم نيز به تيم ملي فوتبال زنان رسيد و دوران درخشاني را بيش از يک دهه سپري کرد. احسان کفاشيان، دووميدانيکار اما نه به اندازه پدر شايد اين يکي زياد ارتباطي با فوتبال نداشته باشد، ولي از آنجا که فرزند علي کفاشيان، رئيس سابق فدراسيون فوتبال است، ميتواند در اين دسته گنجانده شود. کفاشيان پدر، بهطور قطع يکي از جنجاليترين چهرههاي فدراسيون فوتبال در يک دهه اخير است؛ مردي که تقريبا هميشه در قبال مسائل واکنشي يکسان و البته از روي زيرکي داشت؛ «لبخند»! بعد از اينکه از رياست فدراسيون کنار رفت، به سبک تئوري مدودف و پوتين بهعنوان نايبرئيس مهدي تاج کارش را ادامه داد تا اينکه با فشار مقامات بر اساس منع قانون بهکارگيري بازنشستگان، استعفا داد. علي کفاشيان هيچوقت نسبت به اعضاي خانوادهاش سانسور نداشته و با اشتياق زياد درباره فرزندانش صحبت کرده است و بارها گفته چيز مخفي در زندگي ندارد که از آن بترسد. احسان، فرزند علي کفاشيان، مانند پدر وارد رشته دووميداني شد و در سال 1382 عضو ذخيره تيم ملي دووميداني داخل سالن ايران در بازيهاي آسيايي بود که با کسب مقام قهرماني از سربازي معاف شد. او بعدها به واسطه همين مقام، در وزارت نفت استخدام شد. او تجربه هدايت تيم نونهالان دووميداني نفت را در کارنامه ورزشي خود دارد؛ اما براي رسيدن به افتخارات ورزشي پدر، راهی طولاني در پيش دارد!
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید