سد آب | جنگ
سدهای ایران در تیررس روایتهای امنیتی | آیا زیرساختهای آبی کشور به اهداف احتمالی حمله تبدیل میشوند؟
| گزارش تازه نیویورکتایمز درباره احتمال ارتباط سدها و پروژههای انتقال آب ایران با زیرساختهای موشکی، نگرانیهای تازهای درباره امنیت زیرساختهای حیاتی کشور ایجاد کرده است. این گزارش در شرایطی منتشر شده که طی ماههای اخیر، تهدیدهای مختلفی درباره هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی و تأسیسات حیاتی ایران مطرح شده و اکنون نگرانیها از گسترش این تهدیدها به حوزه منابع آبی نیز افزایش یافته است.
گزارش تازه نیویورکتایمز درباره احتمال ارتباط سدها و پروژههای انتقال آب ایران با زیرساختهای موشکی، نگرانیهای تازهای درباره امنیت زیرساختهای حیاتی کشور ایجاد کرده است. این گزارش در شرایطی منتشر شده که طی ماههای اخیر، تهدیدهای مختلفی درباره هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی و تأسیسات حیاتی ایران مطرح شده و اکنون نگرانیها از گسترش این تهدیدها به حوزه منابع آبی نیز افزایش یافته است.
روزنامه نیویورکتایمز در گزارشی به قلم اریکا سولومون و صنم ماحوزی، این فرضیه را مطرح کرده که برخی سدها و پروژههای انتقال آب ایران ممکن است علاوه بر اهداف عمرانی و تأمین آب، در خدمت پشتیبانی از شهرهای موشکی کشور نیز باشند. نویسندگان برای طرح این ادعا به موقعیت جغرافیایی برخی سدها و نزدیکی آنها به مناطقی اشاره کردهاند که در حملات اخیر آمریکا و اسرائیل هدف قرار گرفتهاند.
در این گزارش، برای تقویت این فرضیه از دیدگاه کارشناسان نظامی، از جمله یک تحلیلگر سابق اطلاعات نظامی اسرائیل و پژوهشگری از مؤسسه واشنگتن، استفاده شده است. با این حال، نویسندگان نیز اذعان کردهاند که ارتباط میان سدهای مورد اشاره و فعالیتهای موشکی ایران بهطور قطعی اثبات نشده و شواهد ارائهشده برای تأیید چنین ادعایی کافی نیست.
با وجود این، طرح چنین فرضیهای در فضای پرتنش منطقه اهمیت ویژهای دارد؛ چراکه صرف مطرح شدن احتمال کارکرد نظامی برای زیرساختهای غیرنظامی میتواند زمینهساز شکلگیری روایتهای امنیتی و توجیه اقدامات نظامی علیه آنها شود.
نگرانی اصلی اینجاست که شباهتهای جغرافیایی و همجواری برخی تأسیسات عمرانی با مناطق نظامی، بدون ارائه شواهد مستند و قابل راستیآزمایی، بهعنوان مبنایی برای طرح ادعاهای امنیتی مورد استفاده قرار گیرد. چنین رویکردی میتواند مرز میان زیرساختهای غیرنظامی و اهداف نظامی را در روایتهای سیاسی و رسانهای کمرنگ کند.
اهمیت این گزارش را باید در چارچوب تحولات گستردهتر جنگ روانی و فشارهای نظامی علیه ایران بررسی کرد. طی ماههای گذشته، تهدیدهایی درباره هدف قرار دادن نیروگاهها، تأسیسات انرژی و دیگر زیرساختهای حیاتی کشور مطرح شده است. اکنون با انتشار گزارشهایی درباره احتمال ارتباط سدها و شبکههای انتقال آب با فعالیتهای موشکی، نگرانی از گسترش دامنه این تهدیدها به منابع آبی کشور نیز افزایش یافته است.
سدها و تأسیسات انتقال آب از مهمترین زیرساختهای غیرنظامی هر کشور محسوب میشوند و نقش مستقیمی در تأمین آب آشامیدنی، کشاورزی، مدیریت منابع آبی، کنترل سیلاب و حفظ امنیت غذایی دارند. هرگونه آسیب به این تأسیسات میتواند پیامدهایی فراتر از خسارتهای عمرانی و اقتصادی داشته باشد و زندگی روزمره میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار دهد.
از این منظر، معرفی احتمالی چنین زیرساختهایی بهعنوان تأسیسات دارای کارکرد نظامی، بدون ارائه مدارک معتبر، موضوعی نیست که بتوان بهسادگی از کنار آن عبور کرد. نگرانی این است که چنین ادعاهایی در آینده به ابزاری برای ایجاد توجیه سیاسی و رسانهای حمله به زیرساختهایی تبدیل شوند که جمعیت غیرنظامی به آنها وابستگی مستقیم دارند.
البته صرف انتشار یک گزارش یا طرح یک فرضیه به معنای تصمیم قطعی برای حمله به سدهای ایران نیست؛ اما در شرایطی که تهدید علیه زیرساختهای حیاتی مطرح شده، بررسی دقیق پیامدهای چنین روایتهایی ضرورت دارد.
در همین راستا، وزارت امور خارجه ایران میتواند با واکنشی روشن و مستند، ابعاد حقوقی و امنیتی این موضوع را پیگیری کند و نسبت به هرگونه تهدید علیه زیرساختهای غیرنظامی کشور هشدار دهد. همچنین لازم است متخصصان حوزه آب، مهندسان سدسازی، فعالان محیطزیست و نهادهای علمی با ارائه اطلاعات فنی و مستند، اجازه ندهند ادعاهای اثباتنشده جایگزین واقعیتهای کارشناسی شوند.
انتقاد از سیاستهای سدسازی، نحوه مدیریت منابع آب یا پیامدهای زیستمحیطی پروژههای عمرانی، موضوعی مستقل و قابل بحث است؛ اما این انتقادها نباید با توجیه هدف قرار گرفتن زیرساختهای آبی و به خطر افتادن امنیت زندگی مردم اشتباه گرفته شود.
آنچه اهمیت دارد، جلوگیری از عادیسازی تهدید علیه زیرساختهای حیاتی و حفظ امنیت تأسیساتی است که مستقیماً با زندگی و معیشت مردم ارتباط دارند. نباید اجازه داد چند نقشه جغرافیایی و فرضیههای اثباتنشده، به ابزاری برای مشروعیتبخشی به حمله علیه سدها و شبکههای انتقال آب ایران تبدیل شوند.
دیدگاه تان را بنویسید