معرفی کتاب شش کلاه تفکر | تصمیم‌گیری راحت‌تر و بهتر

تمام کسانی که در تلاشند تا به تفکر خود انسجام بدهند، راه‌حل‌های خلاقانه بیابند و راحت‌تر و بهتر تصمیم‌گیری کنند، می‌توانند از مطالب این کتاب به بهترین نحو استفاده کنند.

کتاب شش کلاه تفکر به قلم ادوارد دوبونو ، راهکارهایی را در اختیار شما قرار می‌دهد که به کمک آن می‌توانید روش درست اندیشیدن را یاد بگیرید. در این راهکارها با استفاده از شش سبک فکری گوناگون به مطالعه و بررسی بر روی مسئله مورد نظر پرداخته می‌شود.

به هر کدام از سبک‌های فکری ارائه شده در کتاب شش کلاه تفکر (Six Thinking Hats)، کلاه و رنگ مخصوص به خود اختصاص داده شده است که نشان دهنده‌ی طرز تفکر و نگرش افراد گوناگون است. نویسنده در این کتاب سعی می‌کند تا به شما بیاموزد تفکر تک‌بعدی را رها کرده و به اندیشه‌تان وسعت دهید.

تنها با این کار می‌توانید راه‌حل‌های خلاقانه را به ذهن خود راه دهید و در تصمیم‌گیری‌ها از آن استفاده کنید. اگر شما هر یک از این کلاه‌ها را بر سر بگذارید، قادر خواهید بود سبک فکری خود را بر همان اساس تغییر دهید.

ممکن است در نگاه اول تمام راهکارها و نکته‌هایی که ادوارد دوبونو بیان نموده بدیهی و واضح به نظر برسد. در حقیقیت نیز راز و رمز بخصوصی در آن‌ها نیست. با استفاده از روش شش کلاه در مدت کوتاهی به فواید آن پی می‌برید. این روش‌ها و گفت و گوها را به کار بگیرید تا هر چه سریع‌تر به نتیجه دلخواهتان دست پیدا کنید.

این کتاب به شما نشان می‌دهد که چگونه می‌توانید هم‌زمان به تمام روش‌های ممکن فکر کنید و در نهایت تصمیم درست را بگیرید. نخستین هدفی که این کتاب دنبال می‌کند، نقش بازی کردن است. به این معنا که برای مثال اگر شما از کسی درخواست کنید ادای یک دیوانه را دربیاورد قطعا از شما ناراحت خواهد شد، اما اگر از او بخواهید نقش دیوانه را بازی کند، نه تنها ناراحت نخواهد شد بلکه از این کار استقبال هم می‌کند.

کتاب شش کلاه تفکر مناسب چه کسانی است؟

تمام کسانی که در تلاشند تا به تفکر خود انسجام بدهند، راه‌حل‌های خلاقانه بیابند و راحت‌تر و بهتر تصمیم‌گیری کنند، می‌توانند از مطالب این کتاب به بهترین نحو استفاده کنند.

در بخشی از کتاب شش کلاه تفکر می‌خوانیم:

در عالم نوازندگى نوعى موسیقى وجود دارد که به آن بداهه‌نوازى مى‌گویند و در آن، نوازنده برحسب احساس خود در آن لحظه و تحت تأثیر محیطى که در آن قرار گرفته، به‌ طور آزادانه‌اى به نواختن ساز مى‌پردازد. در مقابل آن، نوعى موسیقى هم وجود دارد که طبق برنامه‌ى از قبل‌ تعیین‌ شده به‌ طور منظم جلو مى‌رود.

شیوه‌ى تفکر با شش کلاه را نیز مى‌توان به همین دو صورت به‌کار برد. به‌عبارت دیگر، کلاه آبى مى‌تواند برحسب نیاز و ضرورت، تفکر با کلاه خاصى را اعلام کند و چند لحظه بعد نیز آن را تغییر دهد. همچنین مى‌تواند به پیروى از برنامه‌اى خاص و از قبل‌ تعیین‌ شده، به‌ ترتیب تفکر با کلاه‌هاى مختلف را اعلام کند. مى‌خواهم در این بخش انجام وظیفه‌ى کلاه آبى بر طبق برنامه را بررسى کنم؛ اما در همین‌جا باید تأکید کنم که این روش استفاده از شش کلاه را نباید در همه‌جا و براى هر موضوعى به کار ببرید.

این برنامه برحسب شرایط و موقیعتى که در آن قرار مى‌گیرید، تغییر مى‌کند؛ یعنى برنامه‌اى که براى حل یک مسأله به‌ کار مى‌برید با برنامه‌اى که براى طراحى یک قایق مورد استفاده قرار مى‌دهید، فرق مى‌کند.

برنامه‌اى که براى گفتگو و مذاکره بر سر موضوعى طرح‌ریزى مى‌کنید، همان برنامه‌اى نیست که براى تصمیم‌گیرى حول موضوعى تدوین مى‌کنید؛ حتى در حیطه‌ى تصمیم‌گیرى، ممکن است برنامه‌اى که براى یک تصمیم به‌ کار مى‌برید با برنامه‌ى دیگر به‌ کلى فرق داشته باشد. فردى که کلاه آبى بر سر مى‌گذارد، برنامه‌ى تفکر با شش کلاه را برحسب موقعیت تنظیم مى‌کند، به‌طور دقیقى مثل نجارى که مى‌خواهد طرح صندلى یا کابینت را بریزد.

اگر افراد حاضر در جلسه درمورد موضوع مورد بحث احساس‌هاى قوى داشته باشند؛ بنابراین منطقى است که در برنامه‌ى خود، کلاه قرمز را در ابتدا قرار دهیم.