اين زنان به خشونت اعتراض نميکنند
| «استادان ميگويند زني که مهندسي ياد ميگيرد در نهايت بايد کهنه بچه بشويد براي همين با دستودلبازي بيشتري به برخي از زنان دانشجو نمره ميدهند».
۵۵آنلاین :
«استادان ميگويند زني که مهندسي ياد ميگيرد در نهايت بايد کهنه بچه بشويد براي همين با دستودلبازي بيشتري به برخي از زنان دانشجو نمره ميدهند». اين را دانشجويان دختر دانشکدههاي فني تعريف ميکنند؛ آنهايي که ديگر به دخالتهاي جزئي حراست در زندگي شخصيشان عادت کردهاند؛ آنهايي که از تجربه آزار کلامي در مسير رفتوآمد به خوابگاه خسته شدهاند؛ همانهايي که ميدانند هرچقدر هم که فعاليت جانبي داشته باشند، باز هم بهندرت دبيرکل انجمن ميشوند، چراکه حتي در فعاليت دانشجويي هم از سوي دانشجويان پسر با بايکوت اطلاعاتي روبهرو هستند. براي پاسخ به اين سؤال که خشونت جنسيتي در دانشگاه چه اشکالي دارد؟ چهار دانشجو از چهار نقطه کشور دور يک ميز نشستند و به سؤالهاي مشابهي جواب دادند. دو نفر از دانشگاه تهران و شريف بهصورت حضوري و دو نفر از دانشگاه زنجان و صنعتي اصفهان به صورت آنلاين؛ دانشجوهايي که در دانشگاهشان بلندگويي براي آگاهي جنسيتي همکلاسيهايشان دارند. سه نفر از آنها تبعيض مشترکي را در رسيدن به سمتهاي تشکيلاتي (حتي در انجمنهاي اصلاحطلب) تجربه کردهاند. در دانشگاه زنجان اعتراض بابت دخالت در زندگي شخصي زنان دانشجو هيچگاه پيگيري نميشود. در دانشگاه صنعتي اصفهان زنان حتي آزارهايي را که در مسير رفتوآمد به مرکز شهر تجربه ميکنند به مسئولان اطلاعرساني نميکنند. در دانشگاه شريف واکنش به محروميتهاي زنان سطحي و زودگذر است. در دانشگاه تهران هم تنها ١٣ درصد از افرادي که از سوي استادان يا کارمندان با خشونت کلامي روبهرو ميشوند براي شکايت به حراست دانشگاه مراجعه ميکنند.
در دانشگاهتان چه تريبون يا تريبونهايي در خدمت مسائل زنان داريد و از اين بلندگوها چه مسائلي را مطرح ميکنيد؟ مهتاب محمودي، ترم ٨ مهندسي برق، دانشگاه صنعتي شريف:ما در انجمن اسلامي دانشگاه شريف واحد مطالعات حقوق زنان داريم. زمينه فعاليت ما در برگزاري حلقههاي مطالعاتي، نشست، پخش فيلم و نمايشگاه عکس خلاصه ميشود. در نشريات دانشگاه در زمينه خشونت عليه زنان يا همچنين به مسئله آزار زنان در محل کار پرداختهايم. مشکلات زنان دانشجو يکي ديگر از دغدغههاي ما در نشرياتمان بوده و در برهه انتخابات مسئله رجل سياسي را دنبال ميکرديم. دغدغه نشريات ما صرفا درباره موضوعات صنفي و داخلي خود دانشگاهمان نبوده است؛ براي مثال ما به برخوردهاي سليقهاي و نامناسب انتظامات دانشگاه درباره پوشش دختران يا محدوديتهاي غيرمنطقي درباره ورود و خروج آنها به خوابگاه که زندگيشان را مختل کرده و واردشدن مسئولان دانشگاه به حريم زندگي شخصي زنان دانشجو نوشتهايم و از سوي ديگر به بازار کار مردانه صنعت هم پرداختهايم. ما در دانشگاهمان تفکيک جنسيتي نداريم، اما بهخاطر اين بازار کار مردانه که ناخواسته تعداد دختران در دانشگاه صنعتي شريف را کمتر از مردان کرده هم پرداختهايم. سعيده حسني، دانشگاه تهران، ورودي ۹۲ مهندسي شيمي دانشگاه تهران: ما در دانشگاه تهران بهصورت نهادمند چيزي براي زنان نداريم. ما نشريهاي با نام «زنبق» داريم، ولي مجوز برنامههايي را که برگزار ميکنيم از تشکلهاي ديگر ميگيريم؛ براي مثال يکبار پرفورمنس فوتبال بازيکردن دختران مقابل دانشکده فني را اجرا کرديم. در کنار آن کارگروههاي مقطعي را مانند شروط ضمن عقد برگزار ميکنيم. در نشريه زنبق موضوعات مختلفي را انتخاب کردهايم؛ براي مثال نشستن در تاکسي يا پيشنهاد نامناسب يک استاد به دانشجو و برخورد استادان با دانشجوهاي دختر در دانشکده فني از دغدغههاي پرداختهشده در «زنبق» بودهاند؛ مثلا استادي که روش حل مسئله در ديفرانسيل را توضيح ميدهد، ميگويد: زنها يکبار هم که آمدند در رياضي کاري بکنند گند زدند. دخترها معمولا ساکت هستند و معمولا به همين خاطر تحقير ميشوند يا استادي که به دخترها نمره خوب ميدهد با اين دليل که دخترها که نميخواهند وارد بازار کار شوند؛ بعضي از دخترها هم از اين اعمال خشونت امتياز ميگيرند. براي همين ما براي آنها تعريف کرديم که خشونت چيست. از طرفي به خشونت خانگي هم گريزي زديم، اما چون خيلي مربوط به ما نبود، زياد به آن وارد نشديم. از طرفي چون زنان دانشجو خيلي نگاه جدي به اشتغال نداشتند، بر خشونت اقتصادي متمرکز شديم. از سوي ديگر سعي ميکرديم گاهي تلنگري به تابوهاي جنسيتي؛ مثل حق بر بدن يا ناموستلقيکردن زنها يا افکار کليشهاي ديگري که در دانشگاه وجود داشت وارد کنيم. طناز عسگري، دانشگاه زنجان، ترم شش رشته معماري دانشگاه زنجان: انجمن فرهنگ و سياست دانشگاه ما يک کميته زنان و نشريه زنان دارد. در اينها جلسات هفتگي بههمراه جلسه معرفي فيلم و کتاب برگزار ميکنيم. به خاطر اينکه تابهحال خيلي از سخنرانيهايمان لغو شده، غالب کارمان مطالعهمحور بوده است. ما در مرحله اول سعي ميکرديم براي دانشجوها مسئله زنان درست کنيم و توجيهشان کنيم که نسبت به خشونتهايي که به آنها وارد ميشود واکنش نشان دهند. حتي دانشجوها نميدانستند که نسبت به حقوق خودشان چطور بايد واکنش نشان بدهند؛ براي مثال دو سال قبل در خوابگاه گازگرفتگي رخ داد و خيلي راحت توانستند بچهها را تهديد کنند. با اينکه تأمين ايمني خوابگاه هزينه زيادي نداشت، آنقدر حراست خوابگاه در زندگي دانشجوهاي دختر دخالت ميکرد که آنها به خود حق واکنش نميدادند. از طرفي ديگر ما سعي ميکرديم اخبار زنان را به گوش زنان برسانيم. خشونت در محل کار، خانه، خيابان، خشونت اقتصادي و تبعيض تحصيلي را مقابل چشمهاي دانشجوها ميگذاشتيم. مريم قلمکاري، دانشجوی ترم چهارم دانشگاه صنعتي اصفهان: انجمن اسلامی دانشگاه صنعتي اصفهان قرار است کميسيون زناني راهاندازي کند؛ اما در يک سال گذشته فقط فعاليتهاي مطالعاتي داشتيم و ميزگرد برگزار کرديم. يک نشريه مستقل هم به نام نشريه انسان با محور جنسيت فعاليت ميکند. در نشريه انسان که مستقل از انجمن اسلامي است، بيشتر بر نگاههاي جنسيتي، نهفقط در دانشگاه؛ بلکه در کل جامعه مانند محل کار و دانشگاه و خانه تمرکز کردهايم. در انجمن اسلامي دانشگاه حلقه مطالعاتي برگزار ميکنيم، در جلسات هفتگي اخباري را که در حوزه زنان وجود دارد، مطرح ميکنيم. گاهي نيز مانند هشتم مارس گذشته مراسمهايي برگزار کردهايم. تابهحال خانم مولاوردي، پروانه سلحشوري و فخري محتشميپور هم به دانشگاهمان آمدهاند. چه خشونتهایی واکنش زنان دانشگاهتان را برميانگيزاند؟ آيا اين مسائل بيشتر رفاهي هستند يا مسائلي هستند که به جنسيتشان ربط دارند؟ طناز، دانشگاه زنجان: به نظر من مهمترين مسئله زنان دانشجو در مدت اخير همين مسئله سرپرستي خوابگاهها بوده است. آنها اصلا رفتار مناسبي با دخترها ندارند و همه دختران خوابگاه يک بار هم شده، با مسئول خوابگاه حداقل يک بار بحث کردهاند. بحثي که معمولا يا مربوط به حجاب و ساعت ورود به خوابگاه ميشود. سرپرستي خوابگاهي ما کاري ندارد که ما شب را خانه فاميل باشيم يا خانوادهمان در جريان رفتوآمدمان باشند. درهرصورت اسممان را براي مقامات بالاتر ميفرستد. حراست هم معمولا با رفتارهاي توهينآميز با دانشجوهاي زن صحبت ميکند. من خيلي از شکايتها را پيگيري کردهام. دانشجوهاي ما در همان لحظه معمولا واکنش نشان ميدهند؛ اما پيگيري نميکنند. يک بار يکي از مأموران انتظامات به یکی از همکلاسيهاي من که حجاب معمولي داشت و در حال رفتن به نمازخانه بود، گفت: «تو ميفهمي خدا و قرآن چيست؟». اين دانشجو عصباني شد و دادوبيداد کرد؛ اما ديگر شکايت نکرد. برخوردهاي دانشجويان معمولا ادامه پيدا نميکند؛ مگر اينکه جزء فعالان زنان دانشگاه باشند. مهتاب، دانشگاه شريف: دختران ما در مسير خوابگاه به دانشگاه بارها دچار مزاحمتهاي خياباني شدهاند و به اشکال مختلف توهينهاي جنسي و زورگيري را تجربه کردهاند. شوراي صنفي و مسئولان خوابگاه از اين موضوع خبر دارند؛ اما عملا اتفاقي نيفتاده است. براي همين وقتي ميخواهيم به دانشگاه برگرديم، اگر سرويس يا همکلاسي پسرمان نباشد، احساس امنيت نميکنيم. در مقابل اينهمه مسئله زنان دانشگاه شريف چه واکنشي نشان دادهاند؟ مهتاب، دانشگاه شريف: هيچ. من هيچ وقت هيچ اتحادي بر سر اين منفعت جنسيتي نديدهام. شايد بچهها هميشه آنقدر درگير درس بودهاند که نتوانستهاند با هم بر سر منافع جنسيتيشان متحد شوند. سال اول دانشگاه يک مسابقه فوتبال بين پيشکسوتان دانشگاه شريف و دانشگاه تهران برگزار شده بود. يک سال قبل از آن دختران هم توانسته بودند اين بازي را از نزديک ببينند و در استاديوم حضور داشتند؛ اما آن سال زنان را راه ندادند، حراست وارد شد و زنان را متفرق کرد. ما با پسرها حرف ميزديم که به ما بپيوندند؛ اما اصلا اين موضوع مطرح نبود. به گمانم نشريه زنبق در دانشگاه تهران مطالعهاي درباره خشونت کلامي انجام داده است. با انتشار اين نتايج هيچ واکنش جمعيای از سوي دختران دانشجو سر نزد؟ سعيده، دانشگاه تهران: ما نظرسنجیای درباره آزار کلامي از طرف دانشجويان، استادان و کارمندان دانشگاه به زنان وارد ميکنند، انجام داديم. براساس اين نظرسنجي که سؤالهاي آن را دانشجويان جامعهشناسي دانشکده علوم اجتماعي طراحي کرده بودند، در يک پرسش از دانشجويان دختر دانشگاه تهران و علوم پزشکي تهران ٤٩,٦ درصد پاسخدهندگان گفته بودند که در دوره تحصيل در دانشگاه مورد خشونتهاي کلامي، اعم از شوخيها و متلکهاي جنسي، تحقير جنسيتي و... واقع شدهاند و بيش از ٧٠ درصد از اين خشونتها از سوي دیگر دانشجويان و استادان بوده است. ٥٢.٢ درصد از سوي ساير دانشجويان و ٢٢.٤ درصد از سوي استادان با خشونت کلامي روبهرو شده بودند. ١٣ درصد از اين افراد براي شکايت به حراست دانشگاه- يا مسئول مربوطه- مراجعه کردهاند و باقي افراد به بحث و مشاجره در صحنه يا يک نگاه معنادار بسنده کردهاند و ٢٨ درصد از اين افراد هم گفته بودند که بدون هيچ واکنشي صحنه را ترک کردهاند. از ميان اندک تعداد شکايتکنندگان، تنها ٥.٧٥ درصد کاملا از نتيجه شکايت و پيگيريشان راضي بودند. ٢١.١ درصد رضايت نسبي، ٥٢.٦ درصد خيلي کم رضايت داشتند، ١٦ درصد ناراضي بودند و ٥.٥٥ درصد هم شکايتشان را پيگيري نکردند. دانشگاه زنجان سابقهاي در برخورد با خشونت کلامي استادان و کارمندان نسبت به زنان دارد. آيا اين سابقه را شما توانستهايد حفظ کنيد؟ آيا گزارش خشونت کلامي به شما شده است؟ طناز، دانشگاه زنجان: بله. براي مثال همين اواخر يکي از استادان به دو خانم بيدليل توهين کرده و مجبورشان کرده بود که درسشان را حذف کنند. ما در کميته زنان يک کميته حقوقي داريم که از دانشجوهاي حقوق تشکيل شده و به شکايات دانشجوها رسیدگی میکند. يک بار هم يکي از مسئولان با من خيلي بد صحبت کرد و من اين را به گوش خانم مولاوردي رساندم؛ اگرچه کاري با آن مسئول انجام نشد؛ ولي انگار که از طريقي به گوش او رسيده بود که اين مسئله را پيگيري کردهام. مواردي نيز از سوي حراست بوده است؛ اما هيچوقت اين مسئله جدي نبوده است و کسي بازخواست نشده است. نهايتا انتظامات يا فرد مد نظر تذکر گرفته است. در دانشگاه تهران هيچوقت مسئله زنانهاي بوده که زنان را به واکنش وادارد؟ سعيده، دانشگاه تهران: مسئلهاي که جنسيتي باشد، نبوده؛ اما دختران خوابگاه چمران به خاطر مسائل رفاهي اعتراضهايي داشتهاند. تو قبلا تجربه تحصيل در دانشگاه اميرکبير را داشتهاي؛ درباره اين دانشگاه چه فکر ميکني؟ زنان دانشجو در دانشگاه اميرکبير در چه لحظههايي وارد يک کنش جمعي شدهاند؟ سعيده، دانشگاه تهران: بزرگترين کنشهاي جمعي اميرکبير اعتراضهاي صنفي بوده است. سال ٨٧ که آسانسور سقوط کرد و يک پسر پايش را از دست داد و بعد از آن که حادثه فوت آمنه زنگنه در خوابگاه رخ داد، در حادثه دوم چندين روز دانشگاه تعطيل بود و دختران در آن خيلي پررنگ ظاهر شدند. به نظرت چرا آنها بر سر مسائل رفاهي در مقايسه با خشونت فيزيکي يا کلامي، کنشهاي جمعي بيشتري از خود نشان ميدهند؟ سعيده، دانشگاه تهران: به نظر من چيزي که مهم است، عادت است. ما در دولت نهم و دهم هر هفته تعداد زيادي احضار بابت پوشش دختران داشتيم. اين در حالي بود که مقنعه اجباري بود و در همه وروديها، مسئولان حجاب اندازه مانتومان را قد ميگرفتند. اين ديگر بخشي از زندگي روزمره ما شده بود که در حضور دبير کميته انتظامي برانداز شويم. ما ديگر به متهمبودن عادت کرده بوديم و اعتراض نميکرديم؛ اما اگر دانشگاه تهران چنین مواردی باشد، قطعا تجمع رخ ميدهد. ما با مشکلاتي زندگي ميکنيم و آن را ميپذيريم. ما مشکلاتي را که به واسطه جنسيت برايمان رخ ميدهد، ديگر پذيرفتهايم.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید