انتصاب‌ سفارشي؟

۵۵آنلاین :

در‌حالي‌كه بر اساس قوانين كشور، براي تصدي پست‌هاي مختلف شرايط احراز تعريف شده است، رضا رحماني، وزير صنعت، معدن و تجارت، 11 آذر سال گذشته فردي را به‌عنوان معاون دفتر وزارتي خود برگزيده كه در حكم كارگزيني اين فرد، آخرين مدرك تحصيلي او راهنمايي درج شده است. نام‌برده با حدود 24 سال سابقه خدمت در سازمان صنعت، معدن و تجارت در آذربايجان شرقي مشغول به كار بوده و پس از انتقال به تهران از وزير صمت حكم دريافت مي‌كند. به گفته رمضانعلي سبحاني‌فر، عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي، احراز پست‌هاي سازماني نيازمند حداقل‌هايي است و چون اين پست جاي حساسي است، طبيعي است بايد اين حداقل‌ها براي فردي كه در اين پست قرار مي‌گيرد، رعايت شود. پيش‌تر نیز حميده زرآبادي از پست‌هاي سفارشي در وزارت صمت گله كرده و گفته بود بی‌توجهی به شايستگي افراد، زمينه بروز مشكلات متعددي براي كشور را فراهم كرده است.‌رضا رحماني، وزير صنعت، معدن و تجارت، 11 آذر سال 97 فردي را به سمت معاون دفتر وزارتي خود منصوب كرده كه به نظر مي‌رسد در اين انتصاب، قوانين رايج كشور رعايت نشده است. در حكم اين فرد آمده است: «انتظار مي‌رود از تخصص و تجارب ارزشمندتان در ارائه مشاوره مفيد و مؤثر بهره جسته و به‌طور شايسته وظايف محوله را با ايجاد روابط منسجم، هماهنگ و كارآمد با معاونين، مديران و رؤساي سازمان‌ها و شركت‌هاي وابسته به‌عنوان بازرس ويژه اين‌جانب به انجام رسانيد. اميد است با اتكال به خداوند متعال و انجام امور محوله با رعايت قانون‌مداري، اعتدال‌گرايي و منشور اخلاقي دولت تدبير و اميد موفق و سرافراز باشيد». در حكم كارگزيني «ج.ك»، معاون دفتر وزارتي كه تاريخ صدور آن مربوط به 6 ارديبهشت سال 95 است، سابقه كاري او 22 سال و 9 ماه ذكر شده و آخرين مدرك تحصيلي او، راهنمايي اعلام شده است. «ج.ك» متولد سال 47 است و با 22 سال سابقه كار، طبقه شغلي هشت و رتبه ارشد را در سازمان صمت استان آذربايجان شرقي به او اختصاص داده‌اند. اين در حالي است كه بر اساس قوانين موجود، شرايط احراز پست يك مسئول دفتر گواهينامه فوق‌ديپلم یا دانشنامه ليسانس در یکی از رشته‌های گروه امور اداری و مدیریت، علوم اجتماعی، روان‌شناسی و حصول تجارب مربوطه طبق جدول شرایط احراز اعلام شده است. همچنين بر اساس آيين‌نامه اجرائي قانون مديريت خدمات كشوري كه در سال 85 به تصويب مجلس رسيد، شرايط عمومي استخدام در دستگاه‌هاي دولتي داشتن مدرك تحصيلي دانشگاهي يا مدارك هم‌تراز (براي مشاغلي كه مدارك هم‌تراز در شرايط آنها پيش‌بيني شده است) بوده است. با‌ وجود اين، شخصي در وزارت صمت از سوي وزير حكم دريافت كرده است كه هيچ‌يك از شرايط درج شده در قوانين كشور را ندارد. ‌ نياز به تعريف دقيق شرايط احراز پست داريم انتصاب‌هاي نامناسب در وزارت صمت به‌عنوان يك وزارتخانه مهم در كشور، در گذشته هم از سوي نمايندگان ملت نقد شده بود و حتي برخي نمايندگان اعلام كرده‌اند از ابزارهاي قانوني براي كنترل عملكرد وزير صنعت استفاده خواهند كرد. با وجود اين و به‌رغم آنكه نيروهاي تحصيل‌كرده زيادي در بدنه وزارت صمت وجود دارند، وزير شخصي را كه تحصيلات دانشگاهي ندارد به‌عنوان معاون دفتر وزارتي خود انتخاب مي‌كند. سيدمهدي مقدسي، عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي، در گفت‌وگو با «شرق» از ضرورت اصلاح قوانين براي ايجاد شايسته‌‌سالاري در دستگاه‌هاي دولتي سخن مي‌گويد.او كه از سوابق معاون دفتر وزارتي وزارت صمت اطلاعاتي در دست ندارد، درباره اصلاح ساختار اين وزارتخانه عنوان مي‌كند: يكي از ضرورت‌هاي موجود در اصلاح نظام اداري و كارآمدشدن دولت اين است كه براي هر پست مديريتي، شرايط احراز مناسب تعيين و تصويب شود و انتصابات در چارچوب اين قانون قرار بگيرد.او ادامه مي‌دهد: براي پست‌هاي تخصصي معاونان وزير صمت، وزير تعاون، وزير اقتصاد يا هركس ديگري بايد شرايط احراز پست تعريف شود تا زمينه كارآمدي را فراهم كند.اگرچه در قوانين رايج كشور براي هر پست شرايط احراز تعريف شده است، اما مقدسي بر اين باور است كه شرايط احراز موجود در قوانين كشور براي كارآمدي افراد كفايت نمي‌كند و بايد شرايط احراز اصلاح شود تا زمينه استفاده از نيروهاي متعهد، متخصص، توانمند و كارآمد فراهم شود.او تأكيد مي‌كند: در شرايط احراز سمت‌هاي دولتي بايد بازنگري شود و شرايط سخت‌تري بگذاريم كه افراد كارآمد و متخصص در جايگاه خود بنشينند و فقط نيروهاي مرتبط با مسئولان ملي در اين پست‌ها قرار نگيرند، بلكه شايسته‌سالاري واقعي محقق شود.اين عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس بيان مي‌كند: مديران كشوري و وزرا بايد در انتخاب خود دقت كنند. شرايط احراز بايد به نحوي اصلاح شود كه زمينه استفاده از نيروهاي متخصص و توانمند فراهم شود. اين امر باعث مي‌شود كه به جاي انتخاب نيروهاي مرتبط با مديران، شايسته‌گزيني انجام شود. ‌ احتمال استفاده از ابزارهاي نظارتي شايسته‌گزيني در وزارت صمت، گويا به دست فراموشي سپرده شده زيرا سیده‌حمیده زرآبادی ديگر عضو كميسيون صنعت و معدن مجلس شوراي اسلامي نيز در گفت‌وگو با موج، نسبت به انتخاب افراد نامناسب در وزارت صمت، هشدار مي‌دهد. او مي‌گويد: متأسفانه انتصاب‌های مناسب و بر اساس شایستگی در وزارت صنعت صورت نگرفته و همین امر بر مشکلات افزوده است. زرآبادی تأكيد مي‌كند: انتصاب‌های سفارشی در وزارت صنعت تبدیل به بزرگ‌ترین معضل این وزارتخانه شده است.او مي‌گويد: مدت کوتاهی به وزیر صنعت زمان داده‌ایم تا از افراد کارآمد، خبره و مرتبط با سمت‌ها استفاده کند و در غیر این صورت، به‌طور قطع از ابزارهای نظارتی مجلس برای اصلاح امور در وزارت صمت استفاده خواهیم کرد. ‌ برخي پست‌ها نياز به مدرك ندارند با وجود او اولتيماتوم زرآبادي به وزير صمت و مفاد قوانين مربوط درباره احراز پست‌هاي دولتي، برخي نمايندگان مجلس نيز بر اين باورند كه به برخي پست‌ها مدرك منتسب نيست. سيدجواد حسيني‌كيا عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفت‌وگو با «شرق» اعلام مي‌كند: برخي سمت‌هاي دولتي شرط دارند كه حتما فرد بايد دكترا داشته باشد اما برخي‌ افراد تجربه بالايي دارند.او كه نمي‌داند پست معاون دفتر وزارتي نياز به تحصيلات دارد يا نه، تأكيد مي‌كند: بايد بررسي شود كه آيا اصلا سمت يادشده شرط داشتن مدرك تحصيلي دارد يا اينكه وزير آدم باتجربه‌اي نياز داشته است ولو اينكه فرد مدرك نداشته باشد.به گفته حسيني‌كيا حتي پست وزارت هم شرط مدرك ندارد و فقط رئيس‌جمهور يك نفر را معرفي مي‌كند و مجلس به او رأي مي‌‎دهد. او مثال مي‌زند: آقاي شريعتمداري فوق ديپلم است اما يكي از وزراي كابينه است.اين عضو هيئت‌رئيسه مجلس تأكيد مي‌كند: در برخي پست‌ها، مي‌گويند اين پست كارشناسي است و حتما فرد بايد مدرك كارشناسي داشته باشد ولي برخي ديگر از پست‌ها فقط پست است و مدرك به آن منتسب نيست. اين مسئله بايد بررسي شود. ‌ حساسيت پست معاون دفتر وزارتي با توجه به صحبت‌هاي حسيني‌كيا اين پرسش مطرح مي‌شود كه آيا براي پست معاونت دفتر وزارتي، تحصيلات دانشگاهي نياز نيست؟ رمضانعلي سبحاني‌فر عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با «شرق» عنوان مي‌كند: من درباره سوابق فرد يادشده اطلاعاتي در دست ندارم اما طبيعي است كه اين پست جاي حساسي است. معاون دفتر وزارتي بايد از توانايي، تحصيلات و روابط مناسبي برخوردار باشد. هر پستي شرايط احراز دارد و بايد كسي كه در اين پست قرار مي‌گيرد، حداقل شرايط احراز را داشته باشد. شرايط احراز براي هر پستي تعريف شده و بايد در انتصاب معاون دفتر وزارتي، كف شرايط احراز، رعايت شود.او درباره ديگر انتصاب‌هاي وزارت صمت مي‌گويد: به نحوه انتصاب‌ها در اين وزارتخانه انتقاد هست و مقداري درباره توانمندي افراد در برخي سمت‌ها سؤالاتي مطرح مي‌شود اما اخيرا چند انتصاب در وزارت صمت انجام شده است. سبحاني‌فر اضافه مي‌كند: مديرعامل مس، مدير باتجربه و توانمندي است. چند انتصاب خوب ديگر هم انجام شده است كه نشان مي‌دهد وزير صمت مقداري به سمت افراد توانمندتر با سوابق معقول‌تر حركت كرده و انتصاب‌ها نسبت به گذشته شرايط بهتري دارد.