پردرآمدها 5/5 برابر کمدرآمدها خرج ميکنند
| نابرابري هزينهاي؛ يعني اختلاف ميزان پولي که خانوارهاي پردرآمد و کمدرآمد در ماه براي خود خرج ميکنند، به 5.53 برابر رسيده است؛ يعني خانوارهاي پردرآمد 5.5 برابر خانوارهاي کمدرآمد در ماه براي خود هزينه ميکنند.اين نابرابري اگرچه در سال 1392، 3.1 برابر بوده اما در سال 1396 به 5.53 برابر افزايش پيدا کرده است.
۵۵آنلاین :
نابرابري هزينهاي؛ يعني اختلاف ميزان پولي که خانوارهاي پردرآمد و کمدرآمد در ماه براي خود خرج ميکنند، به 5.53 برابر رسيده است؛ يعني خانوارهاي پردرآمد 5.5 برابر خانوارهاي کمدرآمد در ماه براي خود هزينه ميکنند.اين نابرابري اگرچه در سال 1392، 3.1 برابر بوده اما در سال 1396 به 5.53 برابر افزايش پيدا کرده است.پارامترهاي زيادي براي محاسبه نابرابري درآمدي يا هزينهاي در اقتصاد وجود دارد که مشهورترين آن را با نام ضريب جيني ميشناسيم. اما در اين گزارش به جاي ضريب جيني، نسبت مجموع هزينه سه گروه پردرآمد به سه گروه کمدرآمد به عنوان نابرابري درآمدي (هزينهاي) محاسبه شده است.براي محاسبه نابرابري هزينهاي، ميزان هزينه خوراکي و غيرخوراکي سه دهک پردرآمد جمع شده و اين کار براي سه دهک کمدرآمد هم انجام شده و در نهايت اين دو عدد تقسيم شده است. در واقع با اين شاخص نشان داده ميشود که به طور متوسط هر فرد در سه گروه بالاي هزينهاي چند برابر هر فرد در سه گروه پايين هزينهاي در سالهاي مختلف هزينه داشته است.سيفاله اسلامي کارشناس اقتصاد دانشگاه شهيد بهشتي در بررسي پنج دهه نابرابري هزينهاي ميگويد: تا پيش از شوک نفتي در سال 1353 حداکثر شکاف درآمدي ميان افراد سه گروه بالاي درآمدي با افراد سه گروه پايين درآمدي، حدود شش برابر است. اما به دليل ساختار اقتصادي اشتباه حاکم در چند سال، اين شکاف عميقتر ميشود به طوري که در سال 1356 يعني اوج شکوفايي اقتصاد پيش از انقلاب، نابرابري هزينهاي به حدود 15 برابر ميرسد و پس از آن به صورت نوساني روند نابرابري هزينهاي کاهش يافته و در دورههاي برنامههاي توسعهاي اول تا چهارم به حدود پنج برابر بالغ ميشود که حتي کمتر از نابرابري هزينهاي در دوره پيش از شوک نفتي سال 1353 است.وي در ادامه به نابرابري در دوره اجراي هدفمندي يارانهها اشاره کرده و ميافزايد: نابرابري هزينهاي در پنج سال اول اجراي قانون هدفمندکردن يارانهها به دليل اعطاي ماهانه يک مبلغ ثابت به عنوان يارانه نقدي به تمام گروههاي درآمدي جامعه به طور محسوسي کاهش يافت. اما بايد دو نکته در اين خصوص را مد نظر قرار داد. آثار کمکهاي يارانه نقدي تخليه شد اسلامي اظهار ميکند: اول آنکه بخشي از کاهش نابرابري درآمدي ناشي از توزيع يارانههاي نقدي در اثر اجراي قانون هدفمندکردن يارانهها بوده است. از لحاظ آماري چنانچه مبلغ ثابتي به درآمد تمام افراد جامعه اضافه شود؛ نتيجه آن کمترشدن فاصله بين افراد آن جامعه خواهد بود اما بايد اين موضوع را نيز مدنظر قرار داد که چنانچه اجراي اين سياست در ديگر عوامل اقتصادي موجب افزايش نرخ تورم شود، با توجه به ميزان تورم ايجادشده، آثار کمکهاي فوق در چند سال تخليه شده و مجددا نابرابري هزينهاي افزايش مييابد.اين کارشناس اقتصاد تأکيد ميکند: در سالهاي 1393 تا 1396 نيز همين اتفاق ميافتد و پس از تخليه آثار کمکهاي فوق به دليل عوامل مختلف اقتصادي و غيراقتصادي، نابرابري هزينهاي به حدود 5.5 برابر افزايش يافته است.وي درخصوص نکته دوم ميگويد: با توجه به همجهتبودن نابرابريها و نرخ رشد اقتصادي در بسياري از کشورهايي که در سطوح پاييني از توليد قرار دارند؛ از آنجا که نرخ رشد اقتصادي در سال 1390 نسبت به سال 1389 حدود 2.8 درصد کاهش يافته و در سال 1391 با کاهش شديد به منفي 6.8 درصد رسيده است بنابراين بخشي از کاهش نابرابري در چند سال مزبور ميتواند نتيجه تحولات توليد ناخالص داخلي در دوره مزبور تلقي شود.بايد اين نکته را يادآوري کرد که نابرابري هزينهاي تنها شامل نابرابري هزينههاست و عواملي نظير انواع ثروت و داراييها به دليل نبود آمار و اطلاعات در کشور در اين زمينه مد نظر قرار نگرفته است. ناتواني توليد ناخالص داخلي براي کمک به گروههاي کمدرآمد اسلامي به نتايج ديگري هم اشاره کرده و خاطرنشان ميکند: بررسيها نشان ميدهد افزايش توليد در کشور يا رشد اقتصادي نه تنها نتوانسته مجموع هزينه سرانه سه گروه بالاي درآمدي را نسبت به مجموع هزينه سه گروه پايين درآمدي کاهش دهد بلکه موجب افزايش نابرابري بيشتر هم شده است.به عبارت ديگر اين فرض که رشد اقتصادي به تنهايي ميتواند نابرابري درآمدي را در کشور کاهش دهد، رد شده است. به هر حال، سياستهاي اعمالشده در جهت افزايش رشد توليد ناخالص داخلي سرانه نتوانسته است موجب کاهش اختلاف بين گروههاي بالاي درآمدي با گروههاي پايين درآمدي شود. يک درصد تورم، 1/3 درصد نابرابري او متذکر ميشود: به اين نکته مهم نيز بايد اشاره کرد که افزايش يک درصد در نرخ تورم به طور متوسط شکاف هزينهاي را به شرط ثابتبودن ساير عوامل، حدود 1.3 درصد افزايش خواهد داد.اسلامي همچنين عنوان ميکند: افزايش نرخ بيكاري نيز از عوامل افزايشدهنده سطح نابرابري هزينهاي در جامعه است به طوري که يک درصد افزايش نرخ بيكاري در جامعه به طور متوسط موجب افزايش حدود 1.2 درصد در نابرابري هزينهاي شده است. از سوي ديگر افزايش يک درصد در ماليات ثروت سرانه به قيمت ثابت سال 1395 به طور متوسط نابرابري هزينهاي را حدود 3.7 درصد کاهش داده است.اين کارشناس اقتصادي در مطالعهاي بررسي کرده است که با ايجاد برخي محدوديتها و مشکلات در سال 1397، نرخ رشد اقتصادي تغيير جهت داد و به سمت منفيشدن حرکت کرد. بنابراين انتظار ميرود که نابرابري از طريق عامل نرخ رشد اقتصادي در سال جاري و آينده کاهش يابد.وي پيشنهاد ميدهد که براي رفع مشکلات کاهش نرخ رشد اقتصادي، در تدوين استراتژيها جهت افزايش نرخ رشد توليد ناخالص داخلي سرانه به مقوله نابرابري هزينهاي توجه شود. به عبارت ديگر با استفاده از تکنولوژيهاي کاربر به جاي سرمايهبر و همچنين اعمال سياستهاي مناسب پولي و مالي براي کنترل و کاهش نرخ تورم، ميتوان روند نابرابري هزينهاي را تا حدودي کنترل کرد.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید