مبادله زندانیان میز مذاکره یا ترفندی دیپلماتیک
| در کنار موضوع تحریم سپاه و اعلام پایان معافیت کشورهای خریدار نفت ایران، در روزهای اخیر موضوع تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا همچنان از اصول مطرح است در حالی که برخی آن را زمینه سازی برای میز مذاکره می دانند و عدهای آن را تاکتیک دیپلماتیک و البته برخی آن را رویکردی بشر دوستانه عنوان می کنند.
۵۵آنلاین :
در کنار موضوع تحریم سپاه و اعلام پایان معافیت کشورهای خریدار نفت ایران، در روزهای اخیر موضوع تبادل زندانیان میان ایران و آمریکا همچنان از اصول مطرح است در حالی که برخی آن را زمینه سازی برای میز مذاکره می دانند و عدهای آن را تاکتیک دیپلماتیک و البته برخی آن را رویکردی بشر دوستانه عنوان می کنند.
مسئله ایران و آمریکا همچنان از مباحث نظام بین الملل است که دامنه آن از تقابل لفظی گرفته تا درگیری غیر مستقیم در منطقه و بویژه در حوزه اقتصادی را در بر می گیرد و البته عدهای نیز از گزینه نظامی می گویند که چندان اعتباری در شرایط کنونی ندارد. در میان مجموع تحولات مربوطه، همزمان با اعلام طرح قرار گرفتن نام سپاه در لیست تروریستی آمریکا و سپس ادعای به صفر رساندن فروش نفت ایران، در صفر به نیویورک ظریف موضوعی را مطرح کرد که بعد جدیدی در مناقشات ایران و آمریکا شد.
ظریف در نشستی به میزبانی «انجمن جامعه آسیا» در نیویورک با اشاره به اینکه ایران پیش از این هم با آمریکا تبادل زندانی داشته است، گفت: «آنچه که من میتوانم به عنوان وزیر خارجه انجام دهم، این است که این پیشنهاد را علنا روی میز مذاکرات بگذارم. بیایید آنها را تبادل کنیم. تمام افرادی که در زندانها هستند، چه در آمریکا، چه در کشورهای دیگر و منتظر استرداد به آمریکا هستند، ما معتقدیم که اتهامات علیه آنها ساختگی است و در مقابل آمریکا نیز معتقد است که اتهامات علیه زندانیان در ایران ساختگی است.»
وی افزود: «بسیار خب، بیایید هیچ بحثی در این باره نداشته باشیم و به تبادل زندانیان اقدام کنیم. من آمادگی دارم تا این کار را انجام دهم و اختیار انجام این کار را نیز دارم. ما شش ماه پیش به دولت آمریکا اطلاع دادیم که آمادگی این کار را داریم و هنوز هیچ پاسخی دریافت نکردهایم. اگر آنها هر چیزی به جز این به شما بگویند، دروغ گفتهاند.»
این مواضع از سوی ظریف در حالی مطرح شد که در تکمیل این سخنان سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد مبادله زندانیان با آمریکا را «جدی» و «مسبوق به سابقه» خواند و گفت درخواست آزادی یکجانبه زندانیان آمریکایی نشاندهنده عدم درک واشنگتن از مفهوم مذاکره و توافق است.
سید «عباس موسوی» در این مورد گفت: «وزارت امور خارجه در چارچوب وظایف خود آمادگی دارد برای تبادل افرادی که توسط قوه قضائیه با اتهامات مشخص محکوم و در ایران زندانی شدهاند، در برابر آزادی تمامی ایرانیان زندانی در آمریکا به اتهامات غیرقانونی نقض تحریمها و نیز قرار منع تعقیب کسانی که با فشار ایالات متحده و یا به اتهام واهی نقض تحریمهای غیرقانونی آمریکا در کشورهای مختلف بازداشت شدهاند، اقدام کند.»
آمریکا چه کرد؟
اما واکنش آمریکا به این مواضع قابل توجه بوده چنانکه سخنگوی وزارت خارجه آمریکا بار دیگر به شرطگذاری روی آورد و اعلام کرد که ایران ابتدا باید به صورت یکجانبه تمام زندانیان آمریکایی را آزاد کند.
یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این مورد به پایگاه «المانیتور» گفته است: «رژیم ایران میتواند جدیت خود در خصوص مسائل کنسولی را با آزاد کردن فوری اشخاص بیگناه آمریکایی نشان دهد. این مسائل کنسولی، آن عده از ایرانیهایی که به دلیل نقض کیفری قوانین تحریمی آمریکا بازداشت یا محکوم شدهاند را نیز شامل میشود.» وی ادامه داد: «ما از ایران میخواهیم همه اشخاص آمریکایی که به طرز غیرمنصفانه بازداشت یا مفقود شدهاند از جمله ژیو وانگ، رابرت لوینسون، سیامک نمازی، نزار زاکا و دیگران را آزاد کنند.»
در این میان در مرحله دیگر از واکنش به پیشنهاد ظریف دیروز سخنگوی وزارت خارجه آمریکا با تکرار ادعاها درباره آنچه که «بازداشت ناعادلانه» تعدادی از اتباع آمریکایی در ایران خوانده، «آزادی فوری» آنها را خواستار شد.دولت آمریکا با انتشار بیانیهای مداخلهجویانه علیه ایران با تکرار لفاظیها درباره «زندانیان آمریکایی در ایران»، خواستار آزادی این افراد شده است. «مُرگان ارتاگوس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا درباره یکی از اتباع آمریکایی که دو سال قبل به اتهام جاسوسی بازداشت و سپس به همین اتهام به ۱۰ سال زندان محکوم شد، بیانیه صادر کرد. در این بیانیه بدون اشاره به روند قضایی طی شده درباره این تبعه آمریکایی آمده است: «در روز ۴ ماه می که مصادف با هزارمین روز بازداشت نادرست ژیو وانگ در ایران است، ما با اندوه به یاد او هستیم».
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا افزود: «ما از رژیم ایران میخواهیم که ژیو وانگ و کلیه زندانیان آمریکایی که به طور ناعادلانه در ایران زندانی یا مفقود هستند را فورا آزاد کند». این ادعا در حالی مطرح شده که سخنگوی قوه قضائیه ایران ۲۵ تیرماه ۱۳۹۶ گفته بود: یکی از عوامل نفوذی آمریکا که البته دو تابعیتی است با نفوذ خاصی وارد ایران شد، این فرد مستقیم از ناحیه آمریکاییها هدایت میشده است و شناسایی و دستگیر شد. حجت الاسلام والمسلمین محسنی اژهای همچنین خبر داده بود که این فرد (ژیو وانگ) بخاطر اقدامات غیرقانونی مزبور توسط دادگاه بدوی به ۱۰ سال زندان محکوم شد
ماهیگیری انگلیسی
اما در این میان یک اصل قابل توجه مشاهده میشود و آن موضع گیری انگلیسیها است که این طرح ظریف هیچ ارتباطی به انها نداشته و صرفا درباب ایران و آمریکا بود. یکی از سخنگویان وزارت خارجه انگلیس به پیشنهاد روز گذشته (چهارشنبه) محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره «تبادل زندانیان» واکنش نشان داد. یکی از سخنگویان وزارت خارجه انگلیس گفت: «رسیدگی به تمامی ایرانیان انگلیسی که در ایران بازداشت شدهاند، از جمله خانم زاغری-راتکلیف، برای دولت (انگلیس) یک اولویت است». وی ادامه داد: «ما در خصوص تمامی پروندههای کنسولی خود نگران هستیم و در هر سطح و هر فرصتی آنها (پرونده مربوط به این افراد) را مطرح میکنیم».
جان کلام طرح
حال این سوال مطرح میشود که چرا چنین طرحی از سوی ظریف مطرح شده است و آیا واکنش وزارت خارجه آمریکا به معنای طرح رد ظریف از سوی ترامپ است ؟
برخی این موضوع را مطرح می سازند که ظریف با این رویکرد به دنبال بازکردن دوباره راه مذاکره با آمریکا بوده که البته با واکنش منفی آمریکا همراه شده است. در این میان برخی با اشاره به این امر که در شرایط کنونی حتی طرفدارترین طرفداران مذاکره نمیتوانند رویکرد مذاکراتی به واشنگتن داشته باشند بر این عقیدهاند که رفتار ظریف یک اقدام دیپلماتیک برای ایجاد چالش پیش روی آمریکا و آشکارتر سازی رویکرد غیر منطقی واشنگتن است چرا که رد طرح ایران یعنی خودداری از پذیرش یک طرح انسان دانسته و این میتواند هزینههایی برای کاخ سفید به همراه داشته باشد. با تمام این تفاسیر در باب اقدام ایران چند نکته قابل توجه است. جمهوری اسلامی همواره ضمن تاکید بر قوانین داخلیاش در اجرای رفتارهای بشر دوستانه پیش گام است و لذا این طرح را اقدامی بشر دوستانه است که هدف آن آزادی زندانیان ایرانی است که بی گناه در زندانهای آمریکا هستند در حالی آمریکا از زندانیان که اتفاقا هرگز جرمشان اثبات نشده، به عنوان ابزار سیاسی و باج گیری استفاده میکند که مغایر با اصول بشر دوستانه است. در این میان روند تحولات نشان میدهد ایران به دنبال سنجش صداقت آمریکا برای مذاکره نیست و ایران هرگز با آمریکا بدون صداقت و غیر قابل اعتماد مذاکره نخواهد داشت . در همین حال باید توجه داشت که واکنش انگلیس به طرح ایران اقدامی غیر منطقی است چرا که پرونده دوتابعیتی های انگلیسی که پرونده جاسوسی دارند کاملا واضح است و انگلیس با طرح موضوع آنها زیاده خواهانه رفتار می کند. طرح ایران برای زندانیان ایرانی و آمریکایی بود و نه کشور ثالثی که انگلیس در قبال آن موضع گیری میکند و در این بین دستگاه قضایی ایران کاملا مستقل است و انگلیس نمیتواند برای آن تعیین تکلیف کند. انگلیس برآن است تا از آب گل آلود روابط تهران- واشنگتن ماهی خود را سید کند که ادعاها در باب زندانیان انگلیسی در ایران که اتهامشان نیز جاسوسی است در همین چارچوب قابل تعریف است.
منبع : 55آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید