تنافضات رفتاری آمریکا در عرصه انرژی جهان: فروشنده نفت داعش به تحریم نفت ایران میپردازد
| دولت «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه (دوم اردیبهشتماه) اعلام کرد معافیتها از تحریمهای نفت را برای خریداران نفتی ایران تمدید نخواهد کرد. واشنگتن گفته هدف از این اقدام به صفر رساندن صادرات نفت ایران است. مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا نیز در یک کنفرانس خبری در ساختمان وزارت خارجه آمریکا مدعی شد که واشنگتن با لغو این معافیتها قصد دارد صادرات نفت ایران را به صفر رسانده و این کشور را از درآمد اصلی خود محروم کند.
۵۵آنلاین :
دولت «دونالد ترامپ»، رئیسجمهور آمریکا روز دوشنبه (دوم اردیبهشتماه) اعلام کرد معافیتها از تحریمهای نفت را برای خریداران نفتی ایران تمدید نخواهد کرد. واشنگتن گفته هدف از این اقدام به صفر رساندن صادرات نفت ایران است. مایک پومپئو، وزیر خارجه آمریکا نیز در یک کنفرانس خبری در ساختمان وزارت خارجه آمریکا مدعی شد که واشنگتن با لغو این معافیتها قصد دارد صادرات نفت ایران را به صفر رسانده و این کشور را از درآمد اصلی خود محروم کند.
وی همچنین با بیان اینکه ایالات متحده نهایت تلاش خود را به کار گرفته است تا فقدان نفت ایران تاثیری بر قیمتها در بازار نگذارد، اعلام کرد عربستان و امارات تضمین دادهاند که پس از لغو معافیتهای تحریمی مشتریان نفتی ایران، تولید نفت خود را افزایش دهند تا اختلالی در بازار نفت ایجاد نشود.
همچنین هوک رئیس گروه اقدام علیه ایران در وزارت خارجه آمریکا در واکنش به عدم تمدید معافیتهای نفتی گفت که هدف از تصمیم ما این است که مانع استفاده ایران از درآمد نفتیاش در راستای تأمین مالی سیاست خارجی خود در فعالیتهای منطقهای و توسعه برنامه موشکی شویم.
برایان هوک در گفت وگو با شبکه الحره گفت که هدف از تصمیم ما این است که مانع استفاده ایران از درآمد نفتیاش در راستای تأمین مالی سیاست خارجی خود در آن چه تجاوزهای منطقهای و توسعه برنامه موشکی میخواند، است.
نکته قابل توجه آنکه این نخستین باری نیست که آمریکا وعده به صفر رساندن صادرات نفتی ایران را مطرح میکند. دولت ترامپ پس از خروج یکجانبه از برجام هم وعده داده بود که صادرات نفت ایران را تا پیش از اجرایی شدن تحریمها به صفر برساند اما آبانماه گذشته همزمان با بازگشت تحریمهای نفتی کشورمان در یک عقبنشینی آشکار مجبور شد برای جلوگیری از تلاطم بازار نفت و افزایش قیمتها، هشت کشور چین، هند، ژاپن، کره جنوبی، تایوان، ترکیه، ایتالیا و یونان را به مدت ۶ ماه از تحریمهای نفتی علیه ایران معاف کند.
در حالی که این کشورها پس از خروج آمریکا از برجام و پیش از بازگشت تحریمهای نفتی از یک فرصت شش ماهه (۱۲ اردیبهشت تا ۱۲ آبان) برای توقف خرید نفت از ایران برخوردار شده بودند، اما هیچیک با وجود تهدیدات قلدرمآبانه ترامپ نتوانستند خرید نفت از ایران را متوقف کنند و از همین رو، دولت آمریکا بر خلاف اظهارات اولیه خود به ناچار برای آنها معافیت شش ماهه صادر کرد.
واکنش ها به اقدام آمریکا
همزمان با اعلام لغو ممنوعیت معافیت تحریمی، رژیم صهیونیستی اولین حامی این طرح بود و نتانیاهو رسما از آن استقبال کرد. پس از آن مقامات سعودی، بحرین و امارات حمایت خود را از اقدام آمریکا اعلام و ادعا کردند که حاضر به جبران کسری نفت جهان هستند. به جز این معدود حامیان اقدام آمریکا، بسیاری از کشورها و حتی افراد و جریانهایی از درون آمریکا با طرح ترامپ مخالفت و بر شکست آن تاکید کردند.
چین و ترکیه رسما به این تصمیم اعتراض کردهاند و هند و کره جنوبی هم هیأتهایی را برای رایزنی در این رابطه به واشنگتن اعزام کردهاند. چناچنه وزیر امور خارجه ترکیه با انتقاد از تصمیم آمریکا برای عدمتمدید معافیت از تحریم خرید نفت ایران گفت زمانی که آمریکا به دیگر کشورها میگوید از کجا نفت بخرند رفتارش همانند شیطان است. مولود چاووشاوغلو گفت: پیشنهاد خرید نفت از کشور دیگری بهجای ایران، گندهگویی است. وزیر امور خارجه ترکیه پیشتر و طی پیامی در توئیتر تأکید کرده بود که تصمیم دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا برای عدم تمدید تعدادی از کشورها از تحریمها بهمنظور خرید نفت از ایران، در صلح و ثبات در منطقه تأثیر مثبت نخواهد گذاشت؛ علاوه بر آن، به مردم ایران آسیب میرساند.
از سوی دیگر وزارت خارجه چین نیز ضمن تکرار مخالفت این کشور با اقدامات ضد ایرانی آمریکا هشدار داد که لغو ممنوعیت معافیت برای خریداران نفتی ایران تنشها را تشدید خواهد کرد. گنگ شوانگ اعلام کرد که آمریکا با تحریمها و اقدامات یکجانبه آمریکا درباره نفت ایران، خارج از حوزه صلاحیت قانونی خود عمل میکند.
عراق نیز در واکنش به ان اقدام شیطانی آمریکا تاکید کرد: اگر آمریکا بر مواضع خود در خصوص لغو معافیتها برای خرید نفت ایران اصرار کند، بحران بزرگی در منطقه ایجاد میشود و ممکن است منطقه دچار جنگهای نیابتی شود.
از سویی دیگر وزارت خارجه هند در واکنش به اعلام توقف صدور معافیتهای آمریکا برای خریداران نفت ایران اعلام کرد که دهلی نو برای این وضعیت آماده شده و به رایزنیها در این باره ادامه میدهد. یک روزنامه هندی در گزارشی نوشت که واشنگتن بدون درنظر گرفتن اینکه دهلی نو، همپیمان راهبردی این کشور است، با لغو معافیت نفتی ایران، هند را برای تأمین انرژی به دردسر انداخته است.
از حرف تا عمل
حال این سوال مطرح میشود که آیا واقعا طرح تحریم کامل نفت ایران امکان پذیر است؟
هندیها تا ۲۰ سال آینده نمیتوانند برای نفت ایران جایگزین پیدا کنند. از سویی دیگر شنیدههای پیشین حکایت دارد کرهایها برای شش ماه دیگر از آمریکا برای واردات نفت از ایران معافیت تحریمی گرفتهاند. وضعیت ترکیه نیز با توجه به عزم تهران و آنکارا برای بسط مناسبات تجاری با ارزهای ملی مشخص است.
خبرگزاری رویترز نیز حدود یک ماه پیش به نقل از منابعی در دولت آمریکا گزارش داده بود که آمریکا با تمدید معافیت چند کشور از تحریم نفتی ایران به شرط کاهش واردات نفت موافقت خواهد کرد. بنابراین تصمیم اخیر ترامپ و دارو دستهاش در منع همه کشورها از خرید نفت ایران و اصطلاحاً به صفر رساندن صادرات نفت ایران، بیش از آنکه به واقعیت نزدیک باشد، عملی در راستای جنگ روانی آمریکا علیه مردم ایران است. جنگ روانیای که مکمل تروریسم اقتصادی آنها است.
البته در این جنگ نیز دست ایران بسته نیست؛ روز دوشنبه ۲ اردیبهشت همزمان با لافزنی ترامپ و پمپئو مبنی بر به صفر رساندن صادرات نفت ایران، دریادار تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در مصاحبه با شبکه العالم، اعلام کرد: اگر استفاده از تنگه هرمز برای ایران محدود شود، آن را خواهیم بست. حسن روحانی رئیس جمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی کشورمان نیز در تیرماه سال گذشته مشابه این وعده را داده بود. حسن روحانی نیز در ۱۳ آذر ۹۷ در جمع مردم شاهرود، با تأکید بر اینکه آمریکا بداند نفتمان را میفروشیم و آنها قادر نیستند و نمیتوانند جلوی فروش نفت ایران را بگیرند، گفت: اگر آمریکا بخواهد روزی جلوی فروش نفت ایران را بگیرد، نفتی از خلیج فارس صادر نمیشود.
ترامپ به دنبال چیست؟
با تمام این تفاسیر این سوال مطرح میشود که آمریکا با این اقدام به دنبال چیست و چه اهدافی را دنبال می کند؟
بخشی از سیاست آمریکا که سابقهای طولانی دارد را در اجرای سیاست ایجاد اخلال در اقتصاد و البته به سکون کشاندن و شرطیسازی اقتصاد ایران تشکیل میدهد. بر این اساس این اقدام آمریکا جوسازی تبلیغاتی برای فشار روانی بر اقتصاد کشور است چنانکه همزمان ادعاهای رسانهای در باب قحطی در ایران مطرح میشود.
در همین حال اقدام ادعایی آمریکا در باب نفت اقدامی برای سرپوش نهادن بر اقدام ضد بشری آن در تحریم نهادهای امدادرسان در سیل اخیر است. اقدام به تحریم نفت ایران در شرایطی که سیل خسارتهای بسیاری به مردم وارد کرده نشان میدهد هدف آمریکا ملت ایران است و نه صرفا نظام. در این میان اهداف داخلی ترامپ نیز را نیز باید در نظر داشت چنانکه ترامپ با این اقدام به دنبال فرار از استیضاح داخلی است و رفتاری شخصی دارد که برگرفته از بحرانهای شدید وی در داخل و خارج آمریکاست.
بخش دیگری از اقدام آمریکا در اهداف آنها در غرب آسیا میتوان جستوجو کرد. آمریکا با تحریم سپاه و ادعای عدم تمدید معافیت نفتی به دنبال پنهانسازی جنایات خود در منطقه و شکست در برابر ایران است در همین حال اقدام ترامپ خوش خدمتی به نتانیاهویی است که به رغم رای شکننده در انتخابات از وضعیت مناسبی در داخل برخوردار نیست و احتمال ناتوانی وی در تشکیل کابینه وجود دارد.
از سوی دیگر اقدام آمریکا علیه ایران ادامه طراحی علیه جبهه مقاومت و حمایت از تروریسم است چنانکه دولت آمریکا اعلام کرد به کسانی که درباره ۳ عضو حزبالله لبنان اطلاعاتی ارائه دهند تا ۱۰ میلیون دلار پاداش میدهد. این نکته را نیز نباید فراموش کرد که تحریم ادعایی آمریکا برگرفته از خشم آمریکا از توسعه مناسبات منطقهای ایران است که پس از سفر مقامات عراق و پاکستان به ایران صورت گرفته است آمریکا سعی دارد تا چنان القا سازد که روابط منطقهای نیز نمیتواند کمکی به اقتصاد ایران داشته باشد تا به زعم خود دیپلماسی منطقهای ایران را ناکارآمد و شکست خورده نشان دهند.
بخش دیگری از اقدام آمریکا را در صحنه جهانی میتوان مشاهده کرد آنجا که رویکرد جهانی به دوری از دلار و اقتصاد آمریکا میچرخد. تحریم نفت ایران تحریم اقتصاد جهانی و اقدامی برای سلطه اقتصادی آمریکا و باجخواهی از جهان است .آمریکا با تحریم نفت ایران به دنبال تحریم قدرتهای نوظهور همچون چین، هند، ترکیه و... است.
نکته قابل توجه آنکه در سیاست آمریکا باجگیری دوجانبهای پیگیری میشود. از یکسو آمریکا میداند که تحریم نفت ایران امکانپذیر نیست و کشورهای بسیاری نیازمند روابط نفتی با ایران هستند. بر این اساس آمریکا با ادعای تحریم نفتی به دنبال باجگیری از این کشورها به بهانه عدم تحریمشان است. از سوی دیگر آمریکا همزمان باج گیری از ایران و فشار جهانی برای این اقدام را در پیش گرفته است چنانکه برایان هوک نماینده آمریکا در میز تحریم ایران، ادعای خواست کاخ سفید از کنگره برای نوشتن متن توافق جدید با تهران را مطرح کرده است. این ادعا نشان میدهد که آمریکا با سیاست چماق و هویج به دنبال سوق دادن ایران و البته فشار جهانی به ایران به مذاکره تحمیلی با آمریکا به بهانه لغو تحریم نفتی است. برخی این سناریو را مطرح میسازند که آمریکا با این قدام و با بالابردن هزینههای نفتی جهان به دنبال اجماعی جهانی برای اقدام نظامی علیه ایران است هر چند آمریکا ادعا دارد که گزینه نظامی را روی میز دارد اما جهانیان اذعان دارند که آمریکا از یک سو جرات اقدام نظامی در قبال ایران را ندارد و از سوی دیگر جهان دیگر مانند گذشته حاضر به همراهی با جنگ افروزی آمریکا نیست چنانکه در جنگ سوریه عملا آمریکا را تنها گذاشتند. لذا ادعای گزینه نظامی صرفا یک لاف برای ایجاد فضای وحشت در جهان برای وادار ساختن ایران برای آمدن پای میز مذاکره با پیش شرطهای آمریکایی است نه اقدامی عملی.
از صادرات نفت داعش تا اقدام علیه ایران
اقدام آمریکا علیه نفت ایران در حالی صورت میگیرد که هنوز مدت زیادی از انتشار اخباری مبنی بر فروش نفت توسط داعش نمیگذرد. تولید روزانه 125 هزار بشکه نفت دنیا در اختیار تروریستهای داعش است؛ 80 هزار بشکه در عراق و 35 هزار بشکه در سوریه. از قرائن قابل فهم است که داعش روزانه حدود 200 تانکر نفت ارزان به ترکیه میبرد و به واسطهها میفروشد. روزی 3 تا 5 میلیون دلار درآمد نفتی به دست میآورد. این اخبار در حالی منتشر شده که آمریکا ادعای ایجاد ائتلاف ضد داعش را سر داده است. با این شرایط دو سناریو مطرح است. یا آمریکاییها توان مقابله با صادرات نفت توسط داعش را ندارند که در این صورت به صراحت میتوان گفت که آمریکا با چنین ناتوانی قطعا نمی تواند مانع صادرات نفت ایران شود. ایران که کشوری مستقل با ارتباطات رسمی و قانونی و جهانی است و لذا ادعای آمریکا یک لاف و ادعای واهی است. سناریو دیگر همدستی آمریکا با داعش در فروش نفت است. اگر این سناریو مطرح باشد پس به صراحت می توان گفت که اقدام علیه نفت ایران با ادعای کمک به امنیت منطقه یک ادعای واهی و نوعی راهزنی اقتصادی است که برگرفته از حمایت آمریکا از تروریسم در منطقه است. آمریکا به تحریم نفتی کشوری میپردازد که در صف اول مبارزه با تروریسم است در حالی که آمریکا همزمان برای فروش نفت تروریستها اقدام میکند. این یعنی تروریسم دولتی که مغایر با قوانین جهانی و امنیت بین الملل است لذا با همین استناد ساده میتوان گفت که جهان به جای همراهی با امریکا علیه ایران باید در برابر آمریکا قرار گیرد . آمریکایی که رسما به حمایت تروریستها در ایعاد مختلف حتی به فروش نفت آنها مبادرت می ورزد.
راهکار مقابله با اقدام آمریکا
برخی بر این نظرند که باید به سمت مذاکره با آمریکا و یا حداقل اروپا پیش رفت و به قولی بهانه را از آمریکا گرفت. آنها بر این استدلالند که با تصویب اف.ای.تی.اف و پالرمو و سی. اف.تی، میتوان جهان را با خود همراه و آمریکا را حاشیه راند.
این سخنان در حالی مطرح میشود چند سوال اساسی مطرح است و آن اینکه کدام مذاکره با آمریکا تاکنون نتیجه مثبت داشته است اصلا آمریکا به کدام تعهد و امضا خود پایبند بوده که به توافق جدید احتمالی پایبند باشند؟ اروپا چه زمانی با ایران همراهی کرده که بار دیگر آن را تکرار کند و اصلا اروپایی که میگوید در به زانو درآوردن ایران با آمریکا همراهیم چگونه میتواند طرف مذاکره باشد؟ در شرایطی که کنوانسیونهای جهانی همچون اف.ای.تی.اف، پالرمون و سی.اف.تی، تحت سلطه آمریکا هستند چگونه با پیوستن به آنها میتوان جلوی تحریم و اقدام آمریکا را گرفت؟
پاسخ به این پرسشها یک اصل را روشن میسازد و آن اینکه نه مذاکره و نه تصویب چنین کنوانسیونهایی نمیتواند حلال مشکلات و مقابله با اقدامات دشمنان باشد. حال این سوال مطرح میشود پس راهکار چیست؟ قطعا پیگیری اقدامات خصمانه آمریکا در مجامع جهانی حق ایران است و در کنار آن نیز باید دیپلماسی فعالی در عرصه منطقهای و جهانی برای رسیدن به اهداف اقتصادی و سیاسی و دور زدن تحریمها اجرا کرد اما در کنار این اقدامات مهمترین اصل تکیه بر داشتههای درون است. هر چند کاستیهای اقتصادی کشور، امری انکارناپذیر است اما سیل اخیر و اقدامات صورت گرفته در قبال آن نشان داد که ظرفیتهای عظیمی در کشور وجود دارد که با هماهنگی و آوردن همه آن پای کار، میتوان بر تمام مشکلات پیروز شد. لذا باج دادنهایی همچون رفتن پای میز مذاکره با آمریکا، دلبستن به وعدههای اروپا و یا تصویب کنوانسیونهایی همچون اف.ای.تی.اف و پالرمو و سی.اف.تی، نمیتواند راهکار مقابله با باجخواهی آمریکا و البته اروپا باشد و تنها راه بستن کمر همت و استمرار همدلیها و همکاریهای سراسری است که ملت و مسئولین در امدادرسانی و مقابله با سیلهای اخیر آن را به رخ جهانیان کشیدند.
در این میان یک اصل مهم وجود دارد و آن اینکه مسلما سکوت اروپا در برابر اقدام ترامپ نشانه همدستی آنها با آمریکا و نقض تعهدات برجامی آنهاست اروپا نمیتواند ادعای پایبندی به برجام داشته باشد و در برابر اقدام آمریکا اقدامی صورت ندهد. سکوت یعنی همراهی و اروپا نمیتواند پشت دیوار این سکوت پنهان و فریاد تعامل با ایران سر دهد و خواستار پاینبدی ایران به برجام باشد.
قاسم غفوری
منبع : 55آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید