ارسال به دیگران پرینت

فعالیت رسانه ای غیر معمول و تهاجمی سیاستگذار پولی نشان دهنده چیست؟

| بانک های مرکزی بی نیاز از سخن گفتن با افراد جامعه نیستند. همه آنها برای انجام وظایفی که بر عهده دارند مجبورند با جامعه تعامل داشته باشند؛ تعاملی سازنده که دستیابی به اهداف آنها را که خود از دل جامعه سر برآورده است تسهیل کند.

فعالیت رسانه ای غیر معمول و تهاجمی سیاستگذار پولی نشان دهنده چیست؟

۵۵آنلاین :

بانک های مرکزی بی نیاز از سخن گفتن با افراد جامعه نیستند. همه آنها برای انجام وظایفی که بر عهده دارند مجبورند با جامعه تعامل داشته باشند؛ تعاملی سازنده که دستیابی به اهداف آنها را که خود از دل جامعه سر برآورده است تسهیل کند. اهمیت این موضوع تا اندازه ای است که در کتاب های مرجع سیاستگذاری پولی بر لزوم ایجاد کانال ارتباطی مشخص و شفاف برای اطلاع رسانی تصمیمات سیاستگذار پولی تاکید شده است. بانک مرکزی ایران نیز در دهه اخیر تلاش کرده است کانال ارتباطی موثری را ایجاد کند. اما به نظر می رسد این کانال ارتباطی در ماه های اخیر از وظیفه اصلی خود دور شده است. مطالب کوتاه، متواتر، تکراری، همراه با اندرز و فاقد اطلاعات اقتصادی نمی تواند نیازهای جامعه را پاسخ دهد و ممکن است از طریق کاهش اعتبار بانک مرکزی در نگاه فعالان بازار به مشکلی برای آینده سیاستگذاری پولی تبدیل شود. از این رو لازم است با برگشت به اهداف اولیه اطلاع رسانی بانک مرکزی، هرچه زودتر از انحراف بیشتر این کانال جلوگیری شود.

در سال های دهه 50 که اغلب اقتصادهای دنیا با مشکل تورم مواجه بودند، اقتصاددانان اهمیت انتظارات فعالان اقتصادی و اثر گذاری آن بر عملکرد اقتصاد را درک کردند. قبل از این هم برخی اقتصاددانان بزرگ مانند فریدمن و فلپس بر اهمیت انتظارات تورمی تاکید کرده بودند. اما در دهه 50 بود که این ایده به طور گسترده میان اقتصاددانان رواج یافت که انتظارات فعالان اقتصادی خود افزاست. به عبارت دیگر، اگر فعالان اقتصادی انتظار پدیده ای را داشته باشند آن پدیده اتفاق خواهد افتاد و بهتر است سیاستگذار از مقابله با آن پدیده خودداری کند. مثال معروف در این زمینه تورم انتظاری است. اگر خانوارها و بنگاه های تولیدی انتظار داشته باشند که در سال آینده تورم افزایش می یابد، آنها برای اجتناب از قیمت های بالاتر شروع به خرید کالاها و خدمات می کنند و به این صورت تورم انتظاری موجب افزایش تورم در دوره جاری می شود. از این رو انتظارات فردی که منجر به اقدام جمعی هماهنگ شود می تواند بر عملکرد اقتصاد (در مثال قبل، تورم) تاثیر مستقیم و معنادار داشته باشد. اما اگر سیاستگذار بخواهد در مقابل انتظارات عاملان اقتصادی صف بندی کند و به مقابله مستقیم با آن بپردازد تا تورم را سرکوب کند، باید سیاستی انقباضی را در پیش گیرد که هزینه ای به صورت رکود اقتصادی بر جامعه تحمیل می کند.

از همین رو است که نظریات اقتصادی بر اهمیت نقش بانک های مرکزی به عنوان هدایتگر انتظارات تاکید می کنند. اگر انتظارات بر عملکرد اقتصاد تاثیر می گذارد پس نهادی مانند بانک مرکزی باید با دادن اطلاعات صحیح و به موقع در شکل گیری انتظارات نقش داشته باشد. بازخورد این دستاورد علمی و تجربی اکنون خود را به صورت نرخ های تورمی هدف از پیش اعلام شده نشان می دهد. بانک های مرکزی در کشورهای صنعتی نرخ تورم هدف را اعلام می کنند تا انتظارات فعالان اقتصادی بر اساس این نرخ تنظیم شود و به این صورت اقتصاد در مقابل دیگر انتظارات قیمتی زودگذر مصون بماند. البته بانک های مرکزی تلاش می کنند تا از طریق دستیابی به اهداف تورمی اعلام شده برای خود اعتبار حرفه ای انباشت کنند و از این طریق راستی سخن خود را در اقتصاد به اثبات رسانند.

به طور معمول کانال ارتباطی بانک مرکزی، بیانیه هایی است که منتشر می کند. بیانیه های بانک مرکزی خلاصه دیدگاه بانک در خصوص وضعیت فعلی و پیش بینی از شرایط آتی اقتصاد را شامل می شود و رویکرد بانک مرکزی در مدیریت بخش پولی برای دستیابی به اهداف تعیین شده را مشخص می کند. از این رو بیانیه های بانک مرکزی به دقت توسط فعالان بازار مالی بررسی می شود و کلیه کلمات و جملات این بیانیه ها مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. البته بانک های مرکزی نیز در تنظیم بیانیه ها تلاش می کنند تا حد ممکن صریح و شفاف باشند تا امکان برداشت های متفاوت محدود شود. شاید به همین دلیل است که زمان و تعداد بیانیه های بانک های مرکزی معتبر از پیش مشخص است و کمتر تعدی از چهارچوب های ارتباطی صورت می گیرد.

بانک مرکزی ایران نیز اهمیت اطلاع رسانی را درک کرده و سعی می کند از طریق انتشار بیانیه ها و اطلاعیه های به موقع در درگاه اینترنتی خود بر انتظارات جامعه تاثیر بگذارد. البته به دلیل فقدان یک سیاست پولی منسجم اطلاع رسانی بانک مرکزی نیز بیشتر موردی و معطوف به گذشته است. به گونه ای که کمتر بانک مرکزی پیش بینی های خود را نسبت به آینده منتشر می کند و عملاً اطلاع رسانی بانک محدود به اقداماتی است که انجام داده است یا می خواهد در آینده بسیار نزدیک انجام دهد. اما، حضور رئیس کل جدید در بانک مرکزی تا حدودی رویه گذشته را تغییر داده است. در رویه جدید دکتر همتی از کانال اینستاگرامی خود به عنوان کانال ارتباطی استفاده می کند و پس از انتشار پستی در کانال ایشان رسانه های دیگر به بازنشر آن می پردازند. این پست های اینستاگرامی خلاصه هستند و به طور متوسط هفته ای یکبار منتشر می شوند. پست هایی که سعی می کنند خط مشی کلی رئیس کل بانک مرکزی را در مواجهه با تحولات اقتصادی مشخص کنند. البته وزن اثرگذاری این پیام ها با تحولات بعدی اقتصاد ارتباط مستقیم دارد و در صورتی که تحولات بعدی اقتصاد تایید کننده پیام های قبلی نباشد از اثر گذاری آنها کاسته می شود.

پست های جدید رئیس کل بانک مرکزی اما از ماهیت اطلاع رسانی تهی شده اند و به جای شفاف سازی به ابزاری برای اعمال قدرت بر دیگران تبدیل شده است. به طور مثال در پست اینستاگرامی جدید رئیس کل بانک مرکزی صاحب نظران اقتصادی را به ارائه تحلیل های غیر واقعی در نتیجه نداشتن اطلاعات لازم متهم می کند و رواج این تحلیل ها را باعث ایجاد نگرانی در میان مردم می داند. اما در این پست هیچ گونه اطلاعاتی ارائه نمی شود که بر اساس آن بتوان ارزیابی از صحت و سقم نظر صاحب نظران اقتصادی ارائه کرد. مگر نه این است که بانک مرکزی از طریق انتشار آمار و اطلاعات مورد نیاز جامعه به آنها کمک می کند که تصمیمات اقتصادی درستی اتخاذ کنند.

اگر کمبود اطلاعات اقتصادی تا اندازه ای که صاحب نظران اقتصادی را نیز به اشتباه می اندازد چگونه می توان انتظار داشت که خانوارها و بنگاه های اقتصادی در فقدان این اطلاعات تصمیمات صحیح اتخاذ کنند. در نتیجه حتی ممکن است جامعه چنین برداشت کند که بانک مرکزی برخی اطلاعات حیاتی را در اختیار دارد و برای حفظ آرامش جامعه از انتشار آنها جلوگیری می کند. همین انتظار می تواند به نوسانات اقتصادی منجر شود و پیامدهایی به دنبال داشته باشد. بنابراین بانک مرکزی باید چه در انتشار اطلاعات و چه در نحوه مخاطب قرار دادن گروه های مرجع دقت داشته باشد و متوجه باشد که هر اقدامی از طرف بانک با تفسیری در جامعه همراه خواهد بود.

اطلاع رسانی بانک مرکزی باید مشروط باشد؛ مشروط به اطلاعاتی که در اختیار دارد. در صورتی که بانک مرکزی اطلاعات حیاتی در اختیار دارد باید جامعه را نیز در آن شریک کند. در صورتی که اطلاعاتی ندارد یا نسبت به صحت آن مطمئن نیست نباید آن را اعلام کند. به هر صورت، رودررو قرار گرفتن با جامعه باعث خسران بانک مرکزی خواهد شد؛ زیرا بانک مرکزی بیش از دیگر افراد جامعه نیازمند اعتبار میان فعالان اقتصادی است تا وظایف خود را انجام دهد.

بانک مرکزی باید توجه داشته باشد که گذر زمان به نفع کسانی است که صداقت را فدای اهداف کوتاه مدت نکرده اند. اگر در گذر زمان راستی بیانیه های بانک مرکزی تایید نشود، آنگاه رویکرد اطلاع رسانی بانک مرکزی از کارایی خواهد افتاد و اقتصاد در هرج و مرج ناشی از انتظارات افسار گسیخته گرفتار خواهد آمد. بنابراین قبل از اینکه انحراف در اطلاع رسانی بانک مرکزی تعمیق شود باید به رویکرد اصلی اطلاع رسانی بانک مرکزی بازگشت.

منبع : تجارت فردا
به این خبر امتیاز دهید:
بر اساس رای ۰ نفر از بازدیدکنندگان
با دوستان خود به اشتراک بگذارید:
کپی شد

پیشنهاد ویژه

    دیدگاه تان را بنویسید

     

    دیدگاه

    توسعه