شیخ نمر، قربانی سیاست های ضد شیعه
| عامل دیگر، رقابت تنگاتنگ عربستان با دیگر کشورهای عربی و اسلامی سنی برای رهبری سیاسی و روحی اهل سنت می باشد.
۵۵آنلاین :
معین حافظی زاده
دانشجو و پژوهشگر علوم سیاسی
شیخ باقر النمر یک فقیه شیعه عربستانی بود که در پی اعتراضات شیعیان عربستان در سال ۲۰۱۲ بازداشت شد و در روز چهارشنبه ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ دادگاه جنایی عربستان سعودی به دلیل اقدام علیه امنیت ملی و محاربه، به «اعدام با شمشیر و به صلیب کشیده شدن در انظار عمومی» محکوم و در ۲ ژانویه ۲۰۱۶ اعدام شد.اعدام او سبب واکنش گستردهٔ منفی در منطقه و سازمانهای مستقل بینالمللی شد.
شیخ باقر از معروفترین مدرسان علوم مذهبی و دینی در حوزههای علمیه است که در حوزههای علمیه ایران و سوریه به تدریس کتابهایی همچون کتاب «اللمعة الدمشقیة» و کتاب «جامع المدارک» و «مستمسک عروة الوثقی» و «الحلقات» سید محمدباقر صدر پرداختهاست.
وی پس از بازگشت به عربستان، مرکز مذهبی «الإمام القائم» را در شهر العوامیه تأسیس کرد که سنگبنای «مرکز اسلامی» در سال ۱۴۲۲هجری قمری مصادف با ۲۰۱۱ میلادی بود.
شیخ نمر النمر که در شرق عربستان زندگی میکرد در سخنرانی خود در فوریهٔ سال ۲۰۰۹ به مقامات سعودی هشدار داد که اگر شأن و حیثیت ما به ما بازگردانده نشود، من شیعیان را به جدایی از عربستان فرا میخوانم. کرامت ما مهمتر از تمامیت کشور است.
«شیخ نمر باقر النمر» در تابستان ۲۰۰۷ میلادی طرح دادخواست عزت و کرامت برای احقاق منصفانه حقوق شهروندان عربستان سعودی ارائه کرده بود.
نخستین بازداشت شیخ نمر در مهٔ ۲۰۰۶ میلادی رخ داد. وی در بازگشت از بحرین و به دلیل مشارکت در همایشی بینالمللی دربارهٔ قرآن کریم از سوی نیروهای امنیتی رژیم سعودی بازداشت شد.
در اتهام شیخ چنین آمده بود: «وی از حکومت عربستان خواسته است به وضعیت قبرستان بقیع رسیدگی کرده، مذهب تشیع را به رسمیت شناخته و شیوههای آموزشی و درسی کنونی حاکم بر عربستان را تغییر داده یا لغو کند.»
بازداشت دوم، در ۲۳ اوت ۲۰۰۸ میلادی رخ داد.
شیخ نمر آل نمر در ۱۱ ژوئیه ۲۰۱۳ در اثر حملهٔ مسلحانهٔ نیروهای امنیتی دستگیر و به مکان نامعلومی انتقال داده شد.در نوامبر ۲۰۱۴، حکم اعدام نمر از جانب دادگاه ویژهٔ جزایی عربستان سعودی اعلام شد و وی، محکوم به مرگ از طریق گردن زدن با شمشیر شد.
محمدرضا نقدی در واکنش به این حکم اعلام کردهاست: «اگر نمر اعدام شود، عربستان را به جهنم تبدیل میکنیم.»
حکم اعدام نمر، توسط عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه سابق سعودی، تا اطلاع ثانوی، به تعویق افتاده بود.
سخنرانی وی که به قولی همان موجب اعدامش گردید شامل مواردی است در آن از مرگ ولیعهد عربستان اظهار خوشحالی میکند: «قرآن کریم آیهای دارد که میگوید روزی که در آن مؤمنان خوشحال میشوند، ما چگونه از مرگ نایف (نایف بن عبدالعزیز، ولیعهد سابق عربستان) خوشحال نشویم. چگونه از مرگ کسی که فرزندانمان را به زندان برد خوشحال نشویم. کسی که باعث ایجاد رعب و وحشت شده بود چگونه از مرگش خوشحال نشویم. خدا را شکر میگوییم و انشاءالله که عمر همه آنها، آل سعود و آل خلیفه، یکی پس از دیگری گرفته شود»
او در بخشی دیگر از سخنانش ملک سلمان را با یزید مقایسه و او را لعنت میکند: «یزید هم اگر بود همین سخنان ملک سلمان را میگفت و راه او را میرفت. این ملت ستم دیده تا اسقاط آل سعود از پای نخواهد نشست… ما مرغ و گوسفند ملک سلمان نیستیم که هر گونه بخواهد برای ما حکم کند … ما هرگز ساکت نخواهیم شد و از مقاومت خود دست نخواهیم کشید… خداوند ملک سلمان و یزید را لعنت کند»
علتهای مختلفی برای محکومیت شیخ نمر میتوان نام برد. حکومت عربستان همیشه با خصم و خشونت با شیعیان برخورد کرده است و همواره از شیعیان به عنوان بیگانگان امت اسلامی یاد میکند. حال با این اوصاف به راحتی میتوان علت اعدام یک روحانی شیعه که معترض حکومت سعودی ها نیز هست را درک کرد. پنج دلیل زیر را میتوان از علت های ناکامی عربستان در سیاستهای خود و همچنین اقدام علیه برجسته ترین روحانی شیعه در این کشور نام برد:
اولین و مهمترین عامل در تلاش کابینه جدید حاکمیت عربستان برای تثبیت ارکان حکومت خود از طریق بحران سازی خارجی و مذهبی در داخل این کشور می باشد. شتاب زدگی و عجله این کابینه جدید برای جنگ یمن،دمیدن بر آتش بحران سوریه، سنگ اندازی در انتخاب ریاست جمهوری لبنان و افزایش تنش مذهبی با شیعیان منطقه و خصوصا جمهوری اسلامی، همگی برای نوعی کسب مشروعیت داخلی و سکوت و خاموشی معارضان کابینه جدید قلمداد می شود که در صورت مخالفت، به خیانت و کمک به اجنبی متهم می شوند.
دومین عامل، وجود رقیب مذهبی و ایدئولوی عربستان،یعنی داعش می باشد. بر اساس آمار و نظر سنجی ها بیش از ۶۰ درصد مردم عربستان از لحاظ فکری مایل و همفکر و موافق اقدامات داعش هستند و بدیهی است که داعش با فکر سلفی وهابی تکفیری خود رقیبی درداخل این کشور برای حاکمان هم مذهب خود درعربستان می تواند باشد.
عامل دیگر، رقابت تنگاتنگ عربستان با دیگر کشورهای عربی و اسلامی سنی برای رهبری سیاسی و روحی اهل سنت می باشد.
چند سالی است که عربستان از طرف گروهای سنی در منطقه به عجز و بی کفایتی در مقابله با قدرتمندی شیعیان در منطقه متهم شده است.بنابراین عربستان با استفاده از سه عامل مذهب ، دخالت نظامی و پرداخت پول در پی کشاندن کشورهای منطقه به دنبال سیاست های خود می باشدتاباتشکیل بلوک سنی توانایی ورهبری خود را اثبات نماید.
چهارمین عامل، حضور ایران در محیط منطقه ای و جهانی در پی توافق هسته ای و پایان محاصره ظالمانه قدرتهای جهانی علیه ایران می باشد. عربستان همیشه نان نبود ایران را خورده و با بازگشت ایران حجم و جایگاه و نفوذ خود را در خطر می بیند. خصوصا این که غرب زبان ایران را بهتر از عربستان می فهمد و هم اکنون در همه جا مطالعات و مقاله های غرب حاکی از این است که عقل و اعتدال شیعی بر جنون وهابیت ترجیح دارد و ایران را هر چند دشمن ولی دشمنی عاقل و حکیم قلمداد می کنند که پای حرف خود می ایستد و می توان با او اعتمادسازی وتعامل کرد. عربستان از اینکه ایران از جرگه محور شر و تروریست ازنگاه غرب خارج شود و تمام اتهام ها به آن کشور اشاره کند بس ناراحت و نگران است.
و در نهایت، پنجمین دلیل ناکارآمدی نظامی عربستان و نیروهای تابع او در عراق و سوریه و لبنان و یمن و شکست های پیاپی سیاست های خصمانه آنان در منطقه می تواند باشد. عربستان با کارگیری سلاح نفت و مذهب و نیروی نظامی و همچنین جنگ روانی و رسانه ای در پی گل آلود کردن محیط و بهم زدن بازی در منطقه است.
در سطح داخلی این اعدام برای حکومت تازه کار بن سلمان بسیار دردسر ساز خواهد شد. قتل خاشقچی نیز در ادامه همین سیاست های ضد مخالفان بود. از پیامدهای داخلی این قتل و برخورد با شیخ نمر میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
۱.افزایش شکاف میان شیعیان و آل سعود
۲.امکان اعتراضات رادیکال شیعیان
۳.استفاده ابزاری از شیعیان برای رقابت درون خاندانی
در مورد چگونگی فوت شیخ نمر یکی از خشن ترین و عجیب ترین احکام علیه وی به اجرا درآمد. اعدام با تبر و یا شمشیر طریق عجیب اعدامی بود که دادگاه عربستان علیه شیخ نمر اعلام کرد. نوع اعدامی که امروزه بسیار عجیب و متروک است. این شیوه تنها چهره ی خشن تری از عربستان برای جهانیان به نمایش گذاشت و خشم شیعیان را علیه این اقدامات خصمانه بیشتر کرد.
این اعدام واکنشهای مختلفی از سوی جهانیان دربر داشت. در واقع حتی حامیان سعودی ها نیز نتوانستند درباره این قتل سکوت کنند.
وزارت خارجه آلمان این اقدام سعودی ها را محکوم کرد و در بیانیه ای اعدام را به عنوان روش نادرست مجازات خواند.
در کشورهای مسلمان و شیعه نشین دنیا نظیر هند، عراق ، پاکستان، بحرین و حتی خود عربستان نیز تجمع های اعتراضی و اعتصابات گسترده صورت گرفت.
سازمان دیده بان حقوق بشر نیز ضمن انتقاد از اعدام شیخ باقر النمر، روحانی برجسته سعودی، تأکید کرد که فرآیند بررسی اتهامات وی، غیرعادلانه بوده است.
نوری مالکی رئیس ائتلاف دولت قانون عراق اعلام کرد: جنایت اعدام شیخ النمر سبب براندازی رژیم سعودی می شود، همانگونه که جنایت اعدام شهید صدر رژیم صدام را برانداخت.
سومین سالگرد شهادت این روحانی برجسته شیعه حواشی ای در بر داشته است.
شهرهای مختلف بحرین شاهد تظاهرات گسترده ای بوده است که نظامیان آل خلیفه آن ها را با گلوله های سمی، گاز اشک آور و ... مردم را متفرق کرده اند.
همچنین نماهنگی درباره شیخ نمر توسط شیعیان ساخته شده است که شامل رشادت ها و همچنین سخنرانی های این روحانی برجسته نیز میشود.
آنچه که اکنون پس از سومین سالگرد شهادت نمر باقر النمر، قابل بحث است ترس آل سعود از نام وی است. حکومت آل سعود با این اقدام حس میکرد میتواند صدای فریاد شیعیان و اعتراضشان را با سیاست خصم و وحشت ساکت کند اما آنچه که اتفاق افتاده است عکس این قضیه را نشان میدهد. بدین معنی که شهادت این شیخ گرانقدر برای شیعیان به عنوان یک الگوی تمام نمای مبارزه با ظلم و استبداد و خفگان علیه شیعیان و مسلمانان جهان تلقی میشود.
منبع : 55 انلاین
دیدگاه تان را بنویسید