استانهاي برخوردار 78 برابر مناطق محروم بودجه ميگيرند
| بررسي درآمدهاي استاني در لايحه بودجه سال 1398
۵۵آنلاین : سعيده شفيعي . پژوهشگر اقتصادي
لايحه بودجه سال 1398 يكي از سختترين لوايح از نظر دولت، مردم و بخش خصوصي است. بازگشت مجدد تحريمها و كاهش صادرات نفت، دولت را وادار به افزايش درآمدهاي مالياتي كرده است. از ديگر سو، با كاهش ارزش پول ملي در ششماهه اخير، قدرت خريد مردم به شدت كاهش يافته و اين افزايش (عدم افزايش سقف معافيت مالياتي) بر اقشار فرودست آثار نامطلوبي خواهد داشت. گذشته از آثار كلان سياستهاي دولت در لايحه، در اين نوشتار به بررسي درآمدها و هزينههاي استانهاي مختلف پرداخته ميشود. بديهي است استانهاي كشور از نظر سطح برخورداري در يك راستا قرار ندارند و به اين جهت اين بررسي از نظر تحقق اهداف توسعه متوازن اهميت دارد. درآمدها منابع درآمدي استانها شامل درآمدهاي استاني و درآمدهاي اختصاصي، واگذاري داراييهاي مالي و سرمايهاي و سهم از منابع ملي است. بر اساس ارقام لايحه بودجه سال آينده، جمع كل درآمدهاي اختصاصي استانها بالغ بر 16 هزار ميليارد ريال است. استانهاي تهران، اصفهان و فارس به ترتيب با دوهزارو 500، هزارو 851 و هزارو 608 ميليارد ريال، بالاترين درآمد اختصاصي در بين استانهاي كشور را داشتهاند. شكاف 78برابري تهران و ايلام بر اين اساس، استانهاي كهگيلويهوبويراحمد، كردستان و ايلام به ترتيب با 65، 39 و 32 هزار ميليارد ريال كمترين درآمد اختصاصي را در بين استانهاي كشور به خود اختصاص دادهاند. اگرچه درآمدهاي اختصاصي هر استان بستگي به سطح توسعهيافتگي آن دارد اما شكاف بين برخوردارترين استان (تهران) و محرومترين استان (ايلام) بيش از 78 برابر است و بايد توجهي ويژه به اين شكاف شود. 53 درصد درآمدهاي استاني در پايتخت از نظر اين شاخص، پايتخت با 608 هزار ميليارد ريال در صدر قرار دارد كه اين رقم حدود 53 درصد كل درآمدهاي استانها را شامل ميشود. استانهاي اصفهان و خوزستان بهترتيب با 84 و 54 هزار ميليارد ريال در رتبههاي بعدي قرار ميگيرند. استانهاي كرمانشاه، خراسان شمالي، خراسان جنوبي، سمنان، لرستان، همدان، سيستانوبلوچستان، كردستان، چهارمحالوبختياري، كهگيلويهوبويراحمد، قم، اردبيل و گلستان با درآمدهاي استاني كمتر از هشت هزار ميليارد ريال در پايين جدول قرار دارند. استان ايلام در اين بخش هم محرومترين استان با دوهزارو 400 ميليارد ريال درآمد استاني است. هزينهها مصارف استانها شامل مصارف هزينهاي (حقوق و دستمزد كاركنان دولت در استان)، تملك داراييهاي سرمايهاي (هزينههاي عمراني استان) و هزينههاي متفرقه و اختصاصي است. بر اساس ارقام لايحه بودجه سال آينده، جمع كل هزينههاي استاني (جاري و عمراني) بالغ بر 264 هزار ميليارد ريال است كه با توجه به شرايط استانها تخصيص داده ميشود. 30 درصد هزينههاي جاري در 5 استان طبق پيشنهاد دولت در لايحه بودجه 1398، استان تهران با بيش از 9 هزار ميليارد ريال، حدود هفت درصد از كل هزينههاي جاري استانها را به خود اختصاص داده است. استانهاي فارس، خراسان رضوي و اصفهان با شش درصد و استان خوزستان با سهم پنجدرصدي در جايگاههاي بعدي قرار دارند. در صورت تصويب مجلس شوراي اسلامي، درمجموع پنج استان كشور، بالغ بر 30 درصد هزينههاي جاري را در سال آينده در اختيار خواهند داشت. تمركز بيش از 34 ميليون نفر در اين استانها (43 درصد از كل جمعيت كشور) دليل اصلي اين سهم بالاست. استان خوزستان در صدر هزينههاي عمراني بر اساس ارقام لايحه بودجه سال آينده، استان خوزستان با 19 هزار ميليارد ريال، بيشترين سهم از بودجه عمراني استانها را در لايحه بودجه سال آينده به خود اختصاص ميدهد. شرايط ويژه اين استان از نظر زيستمحيطي و حوضههاي آبي دليل اصلي اين سهم است. استانهاي سيستانوبلوچستان، فارس، بوشهر و تهران در مكانهاي دوم تا پنجم قرار دارند. نكته درخورتوجه اين است كه به جز استان سيستانوبلوچستان، ساير استانها از نظر درآمدي در بين استانهاي برخوردار قرار دارند. كمترين سهم از بودجه عمراني نيز به سه استان البرز، قزوين و سمنان به ترتيب با هزارو 550 ، هزارو 488 و هزارو 262 ميليارد ريال اختصاص دارد. سرانه درآمد استاني سرانه درآمد هر استان از مجموع درآمدهاي استاني و اختصاصي بخش بر جمعيت هر استان به دست ميآيد. بر اساس ارقام مندرج در لايحه بودجه سال آينده، سرانه درآمد هر نفر به ترتيب در استانهاي تهران 46 ميليون ريال، بوشهر 24 ميليون ريال، هرمزگان 19 ميليون ريال و در استان يزد حدود 17 ميليون ريال در سال خواهد بود. ضريب هزينهاي 2درصدي پايتخت استانهاي ايلام با 267 درصد، اردبيل با 220 درصد، كهگيلويهوبويراحمد با 202 درصد، سيستانوبلوچستان با 166 درصد، خراسان جنوبي با 162 درصد و كردستان با 149 درصد، بالاترين ضريب مصارف را در لايحه پيشنهادي به خود اختصاص دادهاند. به عبارت بهتر اين ضرايب نشاندهنده نسبت مصارف به درآمدهاي هر استان بوده كه در استانهاي كمبرخوردار بيش از 100 درصد و در استانهاي برخوردار كمتر از 100 درصد است. جالب اينكه اين ضريب براي استان تهران دو درصد و براي استان اصفهان 14 درصد است.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید