در یمن چه میگذرد؟

۵۵آنلاین :

معین حافظی زاده

پژوهشگر و دانشجوی علوم سیاسی

جنگ داخلی یمن، یکی از اساسی ترین و به روز ترین مسائل و مشکلات امروزه منطقه خاورمیانه است. این جنگ تلفات بسیار زیادی از زمان شروع تا کنون برجای گذاشته که این درگیری ها را بسیار حائز اهمیت کرده و واکنش هایی را در بر داشته است.

بحران داخلی یمن، یکی از قدیمی‌­ترین، پیچیده‌­ترین و پویاترین بحران­‌های داخلی در منطقه خاورمیانه است که ریشه در اختلافات قومی و قبیله‌­ای گذشته این کشور دارد.

این بحران که بین گروه‌های شیعه مذهب حوثی در شمال و نیروهای سنی مذهب تحت حمایت عربستان سعودی در جریان است، پس از ماه‌ها درگیری، در نهایت با حمله هوایی ائتلافی از کشورهای منطقه خاورمیانه به رهبری عربستان در 6 فروردین 1394، جنبه کاملا بین‌المللی به خود گرفت.

عربستان با این اقدام شتاب زده ی خود پس از مرگ ملک عبدالله و همچنین عدم توانایی دولت جدید خود در اداره امور، در سر داشت که بتواند برای خود فرصت و آبرو بخرد در حالیکه اکنون این کشور وارد باتلاقی شده است که فجایع جبران ناپذیری را در یمن و در صحنه بین المللی به وجود آورده است؛ به حدی که برای خروج از این بحران، عربستان دست به ائتلاف در خصوص دخالت در یمن زد.

این جنگ حالا به یک بحران بسیار حیاتی و سخت برای مردم این کشور و جامعه جهانی به وجود آورده است. جامعه جهانی ای که حال تنها واکنشش سکوت است. علت این سکوت نیز واضح است. جامعه بین المللی که وظیفه بی طرفی و حل عادلانه و صحیح منازعات بین المللی را دارد، در معامله با طرف سعودی دخیل در جنگ است.

وقتی هواپیماهای عربستان سعودی به مجلس عزا و ختم در صنعا را بمباران کردند، نام عربستان در لیست کشورهای متجاوز جنگی قرار گرفت. اما زمانی که عربستان تهدید کرد که ما کمک های مالی خود را به این سازمان قطع می نماییم، بان کی مون مجبور شد که نام عربستان را از این لیست سیاه خارج کند. زمانی که از وی پرسیدند چرا این کار را کردید؟ وی ضمن عذرخواهی اعلام نمود که اگر عربستان کمک های مالی خود را قطع کند ما نمی توانیم دیگر حقوق کارمندان خود را بپردازیم.

گزارشات سازمان ملل متحد نیز درباره بحران حیاتی یمن جالب توجه است.

براساس گزارش سازمان ملل متحد، عفو بین‌الملل، یونیسف و چندین نهاد مستقل بین‌المللی دیگر، فقط ١١میلیون کودک و در مجموع ١٧میلیون یمنی به کمک‌های فوری غذایی نیاز دارند، دو میلیون کودک از سوءتغذیه مزمن رنج برده و در وضعیت وخیم قرار دارند، ٨٠٠ هزار نفر به بیماری وبا مبتلا شده‌اند و براساس گزارش مدیر خاورمیانه و شمال آفریقای یونیسف، برآورد می‌شود که در هر 10 دقیقه، یک کودک در یمن از بیماری‌های قابل پیشگیری جان می‌دهد. در همین گزارش، مدیر خاورمیانه و شمال آفریقای یونیسف وقتی اذعان می‌کند که هر ١٠ دقیقه یک کودک می‌میرد، مشخص می‌شود روزانه ١٤٤کودک فقط به‌دلیل بیماری‌های قابل پیشگیری جان می‌دهند و این یعنی در سال، ٥٢ هزار و ٥٦٠ کودک قربانی می‌شوند.

این درحالی است که آمار تلفات جنگ یمن در گزارش‌های سازمان ملل متحد از همان ماه‌های نخست جنگ تاکنون، بعد از بیش از سه سال محاصره کامل و جنگ، از ١٠هزار نفر هم‌اکنون به عدد هشت‌هزارو ٦٠٠ نفر کاهش نیز داده شده است. درباره بحران یمن که تمامی اطلاعات رسمی‌ای که ازطرف ائتلاف به رهبری عربستان بر اساس دروغ بنیان گذاشته شده و به‌علت قدرت و دلارهای نفتی این کشور بسیاری از کشورهای بزرگ و نهادهای بین‌المللی هم وادار به سکوت شده‌اند، تناقضات بزرگی به چشم می‌خورد.

با یک حساب سر انگشتی و ساده به راحتی میتوان فهمید که سازمان های بین المللی که در این وضعیت بحرانی مردم یمن، اصولا باید دست به اقدامی جدی بزنند سکوت پیشه کرده و تصاویر و وقایع جنایت بار کشورهای دخیل را در یمن میبینند و به خاطر ترس از دست رفتن دلارهای نفتی عربستان به عنوان طرف متخاصم در این جنگ داخلی،

هیچ واکنشی نشان نمیدهند و همانطور که گفته شد حتی آمار قربانیان را نیز به درستی اعلام نمیکنند.

آمار کشته شدگان و قربانیان حال در وضعیت وخیم تری است. پس از دوران محاصره یمن نیز روز به روز وضعیت بحرانی تر میشود و امکان ارسال کمک های سایر کشور ها به مردم این منطقه نیز وجود ندارد.

در ماه آوریل گذشته، با شیوع بیماری وبا در یمن، بحران بسیار جدی تر شد و بالغ دو هزار نفر کشته بر جای گذاشته است. طبق گزارشی اکنون مبتلایان به وبا در یمن از مرز نه هزار نفر نیز عبور کرده است و خطر روز به روز جدی تر میشود.

مرکز حقوقی یمن نیز پس از گذشت ۱۳۰۰ روز از این حملات آمار جدیدی از کشته شدگان ارائه کرده است.

از آغاز حملات عربستان به یمن بیش از 30 هزار غیر نظامی از جمله زنان و کودکان شهید و زخمی شده اند.

در این گزارش هم چنین به فوت دستکم 160 هزار کودک و زخمی و بیماران مزمن به دلیل محاصره و نبود دارو و خدمات پزشکی اشاره شد.

در این گزارش آمده است:مهم ترین تاسیسات حیاتی و اقتصادی به ویژه راه ها ،پل ها و شبکه های آب رسانی و ارتباطات دیگر قادر به خدمت رسانی نیست و بمباران های پی در پی خسارات زیادی به آنها زده است.

واکنش های جهانی نیز در این خصوص قابل تامل است و عده ای موافق و مخالف جنگ در یمن هستند.

کاخ سفید اعلام کرده است که بر اساس دستور ریاست جمهوری دخالت در یمن را با تقویت نیروهای عربستان سعودی ادامه خواهد داد.

فرانسه این مداخلهٔ نظامی را به درخواست رئیس‌جمهور یمن دانست و اعلام کرد که از یمن و منصور هادی پشتیبانی می‌کند.

اتحادیه اروپا با این مداخلهٔ نظامی مخالفت کرده و اظهار داشته که مداخله نظامی این بحران را حل نخواهد کرد. اتحادیه دربارهٔ «پیامدهای منطقه‌ای جدی» آن ابراز نگرانی کرده و از قدرت‌های منطقه‌ای خواستار «عملکرد مسئولانه» شده‌است.

رئیس‌جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، درخواست «توقف سریع فعالیت‌های نظامی» در یمن را کرده‌است. کرملین همچنین پیشنهاد کرده که تلاش‌هایی برای یافتن راه حل صلح‌آمیز برای مشکلات یمن صورت گیرد.

وزیر امور خارجهٔ ایران خواستار توقف هر چه سریع‌تر «تهاجمات نظامی» شده‌است. مطبوعات دولتی ایران این حمله را «تهاجمی با پشتیبانی ایالات متحده» از طرف عربستان و دیگر متحدان منطقه‌ای‌اش توصیف کرده‌اند. ایران این اقدام عربستان را «یک گام خطرناک» از طرف ریاض دانسته و دربارهٔ آن هشدار داده‌است و توضیح داده‌است که این رزم‌آرایی سعودی‌ها با یک ائتلاف سنی در برابر دشمنان شیعی‌شان ممکن است شرایط برای پایان دادن به نزاعی که ممکن است باعث مشتعل شدن دشمنی‌های فرقه‌ای که از قبل هم باعث بالاگرفتن منازعات در خاورمیانه شده‌اند را پیچیده‌تر کند. یک مقام ارشد ایرانی اظهار داشته‌است که تهران به مداخلهٔ نظامی در یمن فکر نمی‌کند. محمد جواد ظریف در مصاحبه‌ای با خبرگزاری ایرانی عربی‌زبان العالم اظهار داشته‌است «ما خواستار توقف بی‌درنگ عملیات نظامی عربستان در یمن هستیم».

حال در این وضعیت بحرانی راه حل مذاکره مطرح شده است. راه حلی که بسیاری از انصار الله آن را فرصتی میدانند که عربستان دوباره بتواند آرایش نظامی خود را دوباره تنظیم کند و با تجدید قوا بتواند فشار را علیه مردم مظلوم یمن بیشتر کند. افزایش خرید سلاح عربستان نیز بر این نگرانی و مسئله صحه میگذارد.

در نهایت آنچه میماند، خرابی ها و ویرانه هایی است که از این جنگ برجای باقی مانده. کودکان و مردمان بی گناه این منطقه تا سالیان سال تاوان قدرت طلبی، فزون خواهی و منفعت طلبی کشورها و از همه مهمتر سازمان های بین المللی که وظیفه حل بحران را داشته اند، پس خواهند داد.