اندیشکده آمریکایی:خروج آمریکاتاثیر زیادی بر جغرافیای سیاسی سوریه دارد

۵۵آنلاین :

دونالد ترامپ روز 19 دسامبر در توییتر اعلام کردکه 'ما داعش را در سوریه شکست داده ایم و این تنها دلیل من برای بودن در آنجا بوده است'وسپس فرایند خروج حدود 2 هزار سرباز آمریکایی در سوریه را آغاز کرد. در این یادداشت به قلم'بولند علیرضا' عضو ارشد'پروژه ترکیه' در مرکز مطالعات بین المللی و راهبردی آمده است: ترامپ پیش از این در ماه مارس گفته بود که قصد دارد این اقدام مهم را انجام دهد اما جیمز متیس وزیر دفاع بارها او را متقاعد کرده بود که از اجرای این اقدام خودداری کند. اما خبرهای بعدی به نقل از مقام هایی در درون دولت که می گفتند خروج نیروها قریب الوقوع است حاکی از این بود که تغییر مهم سیاستها در دست انجام است. این مساله بطور رسمی مورد تائید'سارا سندرز' سخنگوی کاخ سفید قرار گرفت که گفت: با گذار به مرحله بعدی کارزار، بازگشت نیروهای آمریکا به کشور را آغاز کرده ایم.سپس یک مقام آمریکایی به رویترز گفت که تمام کارکنان وزارت امور خارجه در سوریه در 24 ساعت تخلیه می شوند و انتظار می رود نیروها در 60 تا 100 روز آینده خارج شوند. این اقدام تقریبا برای کل دولت یک سورپرایز بود و گفته می شود که ترامپ مجبور بوده بر برخی مخالفت های داخلی غلبه کند. در ماههای اخیر علامت های مشخصی از مقامات دولتی دیده شده بود که ماموریت نظامی آمریکا در سوریه در حال بازبینی است و با به پایان رسیدن مبارزه با داعش نیز حضور نظامی به منظور مقابله با نفوذ ایران حفظ خواهد شد. جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا یکی از طرفداران این رویکرد بود. فرستاده ویژه آمریکا در امور سوریه نیز گفته بود: سیاست جدید این است که ما تا پایان سال خارج نخواهیم شد و عجله ای نداریم. یک سرنخ مهم برای درک اقدام ناگهانی ترامپ درسخنان یکی از مقامات بدون نام آمریکایی دیده شد که به رویترز گفت این تصمیم پس از گفتگوی تلفنی ترامپ با اردوغان در روز 14 دسامبر اتخاذ شده است. این مقام افزود: تمام اقدامات بعدی اجرای توافق حاصل شده در آن مکالمه تلفنی است. به گفته یک مقام ارشد ترکیه درگفتگو با 'ای بی سی' ، ترامپ به اردوغان گفته که قصد دارد نیروهای آمریکا را از سوریه خارج کند. در واقع اقدام ترامپ درحالی صورت گرفت که اختلافات قدیمی آمریکا - ترکیه درباره شمال سوریه یک بار دیگر ممکن بودکه مشتعل شود و به مناقشه ای بزرگ بین دو کشور تبدیل شود. اردوغان روز 12 دسامبر یک بار دیگر تعامل نظامی آمریکا با 'واحدهای محافظت مردمی' کردستان سوریه (YPG)که ترکیه آن را بخشی از حزب کارگران کردستان ترکیه ( پ ک ک) می داند را رد کرده بود. اردوغان تهدید کرده بود که ظرف چند روز نیروهای ترکیه را به منطقه بین رودخانه و مرز سوریه - عراق جایی که نیروهای آمریکایی مستقر هستند اعزام خواهد کرد تا تروریست ها را پاکسازی کنند. اردوغان بطور خصوصی بارها در چهار سال گذشته نارضایتی خود را از ظهور یک 'کمربند تروریستی' با حمایت آمریکا در شمال سوریه ابراز داشته بود، به تلویح گفت که صبرش رو به پایان است. با وجود اینکه اردوغان تضمین داده بود که عملیات برنامه ریزی شده سربازان آمریکایی را هدف نمی گیرد اما مقامات آمریکا آشکارا در خصوص این تهدید بالقوه نگران بودند . بسیاری ازاعضای دولت آمریکا که از مدتها پیش خواستار ایجاد تعادل بین تعامل تاکتیکی با نیروهای YPGعلیه داعش و رابطه با ترکیه بودند،خواستار حفظ هر دو رابطه بودند. آشکارترین نمونه این رویکرد دوگانه مربوط به شهر منبج بود که آمریکا به کردهای سوریه اجازه عبور و رسیدن به غرب فرات را داد هر چند این خط قرمز آنکارا بود و سپس آمریکا وارد مذاکراتی با ترکیه درباره منبج شد. برخلاف گمانه زنی های زیاد، دستور اجرای عملیات نظامی داده نشد چرا که اردوغان می خواست پس از مکالمه با ترامپ ببیند که آیا این دوگانگی در سیاست آمریکا پایان می یابد یا نه . هرچند اردوغان تا کنون واکنشی نشان نداده اما شکی نیست که او از این تصمیم آمریکا به عنوان یک دستاورد مهم دیپلماتیک که راه را برای سومین پیشروی نظامی ترکیه در شمال سوریه هموار می سازد استقبال می کند. این عملیات ترکیه بدون شک ناحیه نفوذ مستقیم ترکیه را گسترش خواهد و نیروهای YPG را از مرز دور خواهد کرد.اردوغان همچنین انتظار دارد که پس از این عملیات شمار بیشتری از آوارگان سوری بازگردند. همچنین در حالی که دولت ترکیه با مشکلات اقتصادی رو به رو است او انتظار افزایش حمایت مردمی از دولت را دارد. اقدام ترامپ سوای تاثیر بر روابط آمریکا با ترکیه که ضمن آن اردوغان انتظار دارد سایر مسائل قدیمی در روابط نیز به همین شکل حل و فصل شوند ، این اقدام ترامپ همچنین تاثیر زیادی بر روابط آمریکا با کردهای سوریه و نیز بر فاکتور آمریکا در معادلات پیچیده ژئوپلتیک سوریه خواهد داشت. اما در آینده نزدیک ، همه نگاهها به جزئیات اجرای این تصمیم و نیز مرز ترکیه - سوریه خواهد بود.