ضد‌حمله به ايران‌هراسي
| پرسش اين است که چرا دولت‌هاي اروپايي براي نشان‌دادن استقلال خود در برابر آمريکا درصدد انسداد تحريم‌هاي یک‌جانبه آمريکا و اعمال مجازات‌هاي آن کشور نسبت به شرکت‌هايي که با ايران معامله مي‌کنند بر‌نمي‌آيند؟
۵۵آنلاین : فريدون مجلسي . تحليلگر روابط بين‌الملل
ناکامي برجام براي ايرانياني که با هدف‌گذاري در زمينه عادي‌سازي روابط خارجي، به حسن روحاني رأي داده بودند، به همان اندازه تلخ است که به کام کساني که از آغاز با آن مخالف بودند، شيرين. اين رفتار دوگانه شايد نتيجه دو برخورد آرماني متفاوت يا دو نوع منافع يا جهان‌بيني مختلف است؛ يکي اعتدال‌طلبي اکثريت مطلقي که به تبعيت از عقلانيت و مصلحت‌انديشي به‌دنبال آن هستند و ديگري گروه‌ها و محافلي که با ديدگاهي حق‌انگارانه يا داراي منافعي متفاوت، از آغاز با آن مخالفت کردند و توفيق نسبي يافته‌اند. هجوم علاقه‌مندان و شرکت‌هاي غربي سرمايه‌گذار به ايران و قراردادهاي خريد هواپيماهاي بويينگ و ايرباس، توتال و ده‌ها مجموعه فناوري‌محور علاقه‌مند به فعاليت در بخش خصوصي را پس از برجام که به تحويل تعدادي هواپيما منجر شد، همکاري‌هاي بخش خودرو و حمل‌ونقل عمومي و ريلي و ماجراي تحويل ده‌ها ميليارد دلار دارايي نقدي ايران، نمونه‌هايي از آن بودند.همان روزها ابراز نگراني تفکر متفاوت و مخالف عادي‌سازي روابط بين‌المللي به اقدامات عملي در بخش همکاري‌هاي مشترک منجر شد. مخالفان با برجام ظاهرا نگران آن بودند که مبادا گشوده‌شدن پنجره‌ها منجر به تغيير فضاي مردم و کشور شود. اکنون هم با وجود محدوديت نسبي شبکه‌هاي مجازي بين‌المللي، به‌اندازه کافي تأثيراتی مغاير تمايلات اصولگرايان در جامعه برجاي گذاشته است. در واقع نبايد فراموش کرد که برقراري تحريم‌هاي بين‌المللي نيز زماني به تصويب شوراي امنيت رسيد که احمدي‌نژاد شعارهاي عجيب و غريب مي‌داد. برخي بي‌احتياطي‌ها در اظهارنظرها باعث شد حتي روسيه و چين در شوراي امنيت به قطع‌نامه‌هاي تحريم ايران رأي بدهند. با روي‌کارآمدن دولت ترامپ و هم‌داستاني اسرائيل و متحدان عربش، شعارهاي ايران‌هراسانه آمريکا، چند کشور عربي و اسرائيل، رنگ راهبردي و براندازانه گرفت که البته برخلاف اصول بين‌المللي و منشور سازمان ملل متحد است. تهديدسازي از برخي مواضع در ايران که بهانه‌اي براي ايران‌هراسي و تشديد فعاليت‌هاي خودسرانه در منطقه عليه ايران شد، رئيس‌جمهور و وزير خارجه ايران را بر آن داشت تا اعلام کنند ايران در حمله به هيچ کشوري پيش‌قدم نخواهد شد.
رهبر انقلاب هم بر اينکه ايران قصد جنگ با کسي را ندارد تأکيد کردند. اما اوضاع پيچيده در سوريه، عراق، يمن، جنوب لبنان و غزه و توجه‌نکردن به ظرفيت‌هاي ديپلمات‌هاي ايران فضاسازي عليه ايران را تشديد کرد. در اين اوضاع اجرائي‌شدن تعهدات مندرج در برجام به‌ویژه در باب معاملات بانکي حتي از سوي اروپا معطل مانده است. پرسش اين است که چرا دولت‌هاي اروپايي براي نشان‌دادن استقلال خود در برابر آمريکا درصدد انسداد تحريم‌هاي یک‌جانبه آمريکا و اعمال مجازات‌هاي آن کشور نسبت به شرکت‌هايي که با ايران معامله مي‌کنند بر‌نمي‌آيند؟ درحالي‌که در سال 1990 که دولت بيل کلينتون درصدد برآمد تحريم‌هاي جدي‌تر‌ي عليه کوبا اعمال کند، اروپاييان آن را نپذيرفتند و موضوع توسل آنها به شيوه‌هاي «انسداد تحريم‌ها» پيش آمد؛ پس چرا اکنون اروپا سياست مشابهي در تقابل با تحريم‌هاي يک‌جانبه آمريکا عليه ايران اتخاذ نمي‌کند؟ به‌دليل نکاتي که در بالا به آن اشاره شد و مسائل منطقه‌اي عليه ايران، نمي‌توان مسائل کوبا و ايران را يکسان دانست. سخت‌گيري به کوبا پس از فروپاشي نظام‌هاي کمونيستي در اروپاي شرقي و شوروي بود که وقتي برخلاف انتظار تحرکي در کوبا ديده نشد، آمريکا کوشيد با تحريم‌هاي جديد مردم کوبا را نيز به‌نوعي متحول کند و با توسل به قيام‌هاي رنگي برانگيزاند. اروپاييان از سويي به مدارا و روشي که در اروپاي شرقي پيش رفت، عقيده داشتند. از سوي ديگر ابعاد مختصر بازرگاني با کوبا که به صادرات شکر و سيگار برگ به‌عنوان منبع ارزي محدود مي‌شود، انگيزه اقتصادي مهمي براي تشديد تحريم ايجاد نمي‌کرد و تحميل تحريم يک‌جانبه آمريکا، اروپا را به‌ویژه در دولت متفاوت کلينتون برخلاف استقلال خود مي‌انگاشتند. در ضمن سياست راهبردي کوبا حامي براندازي کشور متحد آنان نبود. درحالي‌که در ايران وضع متفاوت است. اروپاييان از سويي درباره برخي مسائل، به همان اندازه آمريکا حساس و حتي همراه هستند. ثانيا؛ ترامپ، «مديرعامل» خودسر و نامتعارفی است و نحوه مقابله با او با نحوه مقابله با کلينتون، رئيس‌جمهور متعارف، فرق مي‌کند. به‌هر‌حال کار به نقطه‌اي رسيده که وزير خارجه ايران بار ديگر با اشاره به همکاري‌نکردن اروپاييان، از اينکه آنان در مقابل تهديد‌هاي اخير اسرائيل در باب تشويق به براندازي نظام که برخلاف منشور ملل متحد و جامعه بين‌المللي است، سکوت مي‌کنند، اما پاسخ‌گويي و واکنش ايران را بزرگ‌نمايي مي‌کنند اعتراض کرد. در چنين شرايطي و با استناد به سخنان مقامات ايراني در باب علاقه‌نداشتن ايران به آغاز جنگ، شايد نوعي هماهنگي ميان بخش‌هاي اصلي و فرعي ديپلماسي و فعاليت‌هاي منطقه‌اي لازم باشد. واردشدن به فاز مذاکرات غيرمستقيم در مراجع بين‌المللي از طريق کشورهاي غيرمتخاصم، سوءتفاهم‌ها را رفع مي‌کند تا تنش‌های جنوب سوريه و... موجب بروز آثاری جبران‌نشدنی در کل منطقه نشود و از سوي ديگر، اروپاييان نيز شاهد کاهش نگراني‌ها خود و يافتن انگيزه براي ايستادن مقابل خودسري‌هاي ترامپ و عربستان شوند.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید