گاو شیرده هار عربستان
| فعالیت ها و شخصیت محمد بن سلمان ولیعهد جوان و تازه کار عربستان سعودی که از زمان وزارت دفاعش تا اکنون که ولیعهد عربستان است همیشه جنجال برانگیز بوده است.
۵۵آنلاین :
معین حافظی زاده
پژوهشگر علوم سیاسی
فعالیت ها و شخصیت محمد بن سلمان ولیعهد جوان و تازه کار عربستان سعودی که از زمان وزارت دفاعش تا اکنون که ولیعهد عربستان است همیشه جنجال برانگیز بوده است.
ولیعهد ۳۳ ساله ی سعودی ها، حال باب جدیدی از مناسبات منطقه ای و جهانی را بازکرده است اما پشت پرده ی این چهره و اعمالش چه اتفاقی میوفتد؟
با ورود رسمی محمد بن سلمان به عرصه ی سیاست یعنی همان منصب وزارت دفاع، در سال ۲۰۱۵، اقداماتش بحث برانگیز بود. در نخستین عمل رسمی سیاسی، وی در سمت وزارت دفاع عملیات طوفان قاطع را در یمن اجرا کرد. این علمیات باعث کشته شدن هزاران غیر نظامی و انسانهای بی گناهی شد که مشغول امور روزمره خود بودند.
فضای بین المللی نیز نسبت به این عملیات متشنج و حساس گشت اما دیکتاتوری و شخصیت تند خوی این فرد، توجهی به افکار عمومی جهانی نداشت.
در خصوص روابط با ایران، پس از اظهارات بی شرمانه نسبت به رهبری جمهوری اسلامی و نشان دادن عدم لیاقت برای حضور در صحنه های بین المللی، با قتل شیخ نمر باقر النمر، آتش روابط میان ایران و عربستان سعودی شعله ور شد و پس از تسخیر سفارت این کشور روابط دیپلماتیک کاملا قطع گردید.
حال باید دید محمد بن سلمان درباره منطقه خاور میانه چه در سر دارد؟ محمد بن سلمان با اعمال اصلاحی میخواهد در منطقه چه کند؟
خرید تسلیحات ۱۱۰ میلیارد دلاری از آمریکا، در ذهنیت بن سلمان، تبدیل شدن به قدرت منطقه ای و تحقق ادعایی باطل به عنوان ام القرای جهان اسلام بودن عربستان سعودی، را تسریع میکند. اما اظهارات مقامات آمریکایی در این خصوص قابل تامل است.
دونالد ترامپ پس از دیدار با محمد بن سلمان و معاملات تسلیحاتی، عربستان را "گاو شیر ده" خواند. این بدین معنی است که آمریکا علاوه بر اینکه از عربستان به عنوان مهرهی خود در منطقه حال برای خنثی سازی جریانات گوناگون خاورمیانه استفاده میکند، به خوبی میتواند از منابع مالی و نظامی و استراتژیکی عربستان در راستای منافع خود استفاده کند. در واقع محمد بن سلمان و کشورش چیزی به جز بازیچه برای آمریکا جهت تامین اهداف خود در منطقه نیست. اما در ذهنیت بن سلمان این اقدامات توسعه نفوذ و قدرت عربستان تلقی میشود، بی توجه به اینکه اگر آمریکا عربستان را قدرتمند میدانست و حتی عربستان ذره ای پتانسیل و توانایی تبدیل شدن به قدرت منطقه ای داشت، قرار دادن تجهیزات و تسلیحات را در اختیار آنها قطع میکرد. عربستان صرفا برای آمریکا بازیچه و منبع تامین مالی و فروش تسلیحات است و یقینا این کشور در صورت بروز بحران توانایی حل آن را نخواهد داشت.
بن سلمان همواره از تهدیدات خارجی برا توجیه اقدامات داخلی استفاده کرده است. این امر بهانه خوبی برای سرکوبگری و حذف مخالفان و مدعیان خاندان سلطنتی است.
در خصوص اقدامات خارجی، از گفتمان تهدید ایران برای کمک به ملی گرایی، مسئله ای است که تاکید بسیاری،به خصوص پس از قضایای سفارت عربستان، بر آن شده است.
اما در نهایت امر آنچه که چهره واقعی و دیکتاتوری محمد بن سلمان را نشان داد، حذف جمال خاشقچی، روزنامه نگار منتقد حکومت سعودی بود. این روزنامه نگار همواره منتقد وضع حکومتی عربستان، فساد خاندان سلطنتی، فساد شخص بن سلمان و همچنین روابط نا برابر با آمریکا بود. محمد بن سلمان فکر میکرد که حذف خاشقچی، میتواند در فضای ساکت و بی سر و صدا انجام پذیرد اما کنسولگری عربستان در ترکیه و کارکنان آن و همچنین دولت ترکیه در جهانی شدن این مسئله بسیار اهمیت داشت و چهرهی پلید و غیر دموکراتیک بن سلمان را به خوبی به نمایش گذاشت. حتی بازوهای تبلیغاتی بن سلمان نیز در نهایت نتوانستند جلوی صدا کردن این اقدام و مطرح شدن آن را بگیرند.
دونالد ترامپ، همدست و طرفدار محمد بن سلمان در بی توجهی نسبت به این قتل و دست کم شمردن آن اظهارات عجیبی داشت. وی گفت "کشورهایی مانند چین نیز چنین اقداماتی انجام میدهند." در واقع وی خواست تا از این طریق حمایت خود را از منبع مالی غنی خود نشان دهد.
محمد بن سلمان ابتدا با شخصیتی نرم خو و اصلاح طلب روی کار آمد اما نتوانست شخصیت دیکتاتور و نیاتش را پنهان کند. اعمال وی کاملا مشهود این شخصیت و نیات فکری اوست. میتوان به موارد بسیار زیادی اشاره کرد که بر این مسئله صحه میگذارد. از جمله : حمله نظامی به یمن، محاصره اقتصادی قطر، نوع روابط با کشورهای مسلمان و به خصوص ایران، تلاش برای برکناری سعد الحریری نخست وزیر لبنان و بازداشتش در ریاض و... همه اعمالی هستند که در قبال چند مورد آزادی محدود که در داخل کشور عربستان انجام داد نظیر حق رانندگی و آزادی بعضی حقوق زنان که در سطح جهانی حقوق پیش پا افتاده ای است، را کاملا بی اثر و در حاشیه ببرد. در واقع بن سلمان زین پس نیز هر چقدر در راستای بهبود وضعیت حکومتی اش بربیاد نمیتواند جنایات و اعمالی که انجام داده است را پوشش بدهد.
در این خصوص به راحتی میتوان گفت که حداقل کشورهای مسلمان و همزبان و هم دین، در شرایط بحرانی با سیاست هایی که از بن سلمان و عربستان سعودی دیده اند، اگر همین روال را نیز در آینده مشاهده کنند، کاملا بر ضد و یا منفعل در قبال عربستان عمل خواهند کرد. چیزی که ولیعهد جوان سعودی این پتانسیل عظیم کشورهای اسلامی را نادیده گرفته است و بر عواقب آن نمیاندیشد و تنها توجهش به آمریکا است.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید