زعفران،طلای مغفول مانده
| تولیدات زعفران ایران در جهان چه نقشی دارد؟
۵۵آنلاین :
سید محمد حسین کاظمی
دانشجوی علوم سیاسی
یکی از اهداف کشورهای درحال توسعه دستیابی به رشد اقتصادی پایدار است.دراین راستا شناخت عوامل موثر بر رشد اقتصادی اهمیت ویژه ای دارد.تجارت خارجی و صادرات در اقتصاد کشورها از اهمیت فزاینده ای برخوردار است و یکی از اهداف اصلی در برنامه های اقتصادی کشورهای در حال توسعه محسوب می شود.متکی بودن ایران بر درآمد های نفتی وتاثیر پذیری درآمدها از مسائل سیاسی و اقتصادی جهان،آسیب پذیری اقتصاد کشور را موجب شده است.یکی از راه های مقابله با این چالش توسعه تولیداتی است که ضمن بهبود وضع اقتصاد داخلی سبب افزایش صادرات غیرنفتی شود.این امر ضرورت توجه به نقش کشاورزی و منابع طبیعی در ایجاد بستر مناسب جهت توسعه صادرات را برجسته تر می سازد.دراین میان باید جایگاه زعفران در توسعه اقتصادی به عنوان یکی از شاخه های اصلی توسعه اقتصاد ملی در کشور مد نظر قرار گیرد.
پرسش هایی که در این جا حائز اهمیت قرار می گیرند از این دست اند که؛
تولیدات زعفران ایران در جهان چه نقشی دارد؟
اهداف ایران در صادرات زعفران تا چه حد محقق شده است؟
ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران دنیا است و حدود ۹۰ درصد تولید این محصول را در اختیار دارد؛ اما با این حال، به دلیل مشکلاتی همچون عدم ثبات قیمت زعفران، نوسانات شدید قیمت ارز و دلالی و واسطه گری صادرات این محصول توسعه چندانی نیافته است.
در واقع صادرات زعفران در ایران بیشتر به صورت فلهای بوده و کشورهای خریدار اغلب زعفران تولیدی ایران را در قالب بسته بندیهای جدید، به نام خود در بازارهای جهانی عرضه و سودهای هنگفتی را دریافت میکنند.
زعفران ایران به پنج قاره دنیا صادر می شود و ایران جزو معدود کشورهایی است که ژاپن به عنوان یک کشور سختگیر در واردات و مطرح در حوزه تجارت زعفران کشورمان را به دلیل کیفیت بالای آن وارد می کند.ایران بزرگترین تولیدکننده زعفران در جهان است اما در این میان هم رقیب در تولید و هم رقیب در عرضه محصول در بازار دنیا دارد. آنچه زعفران ایران را از سایر کشورها متمایز می کند نخست حجم بالای تولید و دوم کیفیت بالا در کشت محصول است.
افغانستان در کشت زعفران و اسپانیا در عرضه به صورت خرده فروشی دو رقیب سرسخت ایران هستند. برای شکست این رقبا نیازمند یک عزم ملی، نگاه همه جانبه و حمایتگرا از زعفران است.
اسپانیا با اینکه فقط فروشنده زعفران است با پیش دستی در بازارسازی توانسته بزرگترین خرده فروش زعفران در دنیا شود.
هند و چین بزرگترین مصرف کنندگان زعفران در جهان هستند. افغانستان با رایزنی در حوزه تعرفه وارداتی موفق به صادرات زعفران بیشتری به آن کشورها شده در حالی که تعرفه واردات برای زعفران ایران به آن کشورها 38 درصد است.رفتار دوگانه دستگاههای اجرایی در خصوص نظارت بر کیفیت زعفران به تجارت این محصول آسیب وارد مب کند.برای تولید زعفران و فرآوری آن انواع استانداردها و شاخصهای ارزیابی کیفی در نظر گرفته شده و اعمال می شود اما در سطح عرضه، زعفران به صورت فله ای خریداری و به فروش می رسد.
از جمله موانعی که منجر به ایجاد خلل در صادرات این محصول می شوند بدین شرح هستند؛
1)دلالي و واسطه گري؛ با با خرید زعفران و دپو کردن آن در بازار کمبود زعفران را ایجادکردند. همان کاری است که دلالها با پول های سرگردان انجام می دهند ما بدنبال کوتاه کردن دست دلال ها هستیم ولی با این شیوه دلال ها افزایش پیدا کردند هدف از خرید زعفران حمایت از کشاورز و تنظیم بازار و جلوگیری از نوسانات قیمت زعفران در بازار با هدف توسعه بازارهای هدف صادراتی و ماندگاری پایدار در بازار است.
2) ضعف سیستم بانکی به علت وجود تحريم ها؛ که از طریق LC میتوان معامله انجام داد چون مشتری خارجی زعفران می خواهد ولی نمیتواند به صادرکننده اعتماد کند و پول را قبل از خرید کالا ارسال کند برعکس صادرکننده هم نمی تواند اعتماد کند و اینجاست که مشتری از دست رفته و به سراغ تامین کننده اسپانیا و امارات متحده عربی و ...می رود البته آن كشورها هم زعفران را از ایران می خرند ولی اگر امکان گشایش LC وجود داشت میتوانستیم این واسطه ها را حذف کنیم.
3)اخذ و اجراي قوانين ارزي اشتباه؛ با صدور بخشنامه 02/02 /1397 هیات وزیران (خلاصه اين قانون اين است كه كالا كه همان زعفران است را صادرکننده با دلار حدود 70.000 ریال صادر و ارز حاصله را بايد به دولت 42.000 ریال بدهد) که معمولا هیچ عقل سالمی نمیتواند بپذیرد. و عملاً صادرات زعفران با کارت بازرگانی فرد صاحب برند متوقف گردیده و صادرات از طریق کارت های افراد متفرقه انجام می شود و یا به صورت قاچاق از کشور خارج میگردد که هر دوی آنها فاجعه است.
از این رو دولت بايد حمایت از کشاورز در قالب خرید زعفران به قیمت توافقی توسط تشکل های صادراتی انجام دهد. یعنی دولت قیمت زعفران را تعیین کند و به کشاورز اعلام نماید که از این قیمت کمتر در بازار نفروشند. همچنین ثبات قیمت و تنظیم بازار و جلوگیری از نوسانات قیمت وکوتاه کردن دست دلالها از راهکارهاي ديگر توسعه صادرات زعفران در کشور هست.
دولت بايد از صادرات و صادرکنندگان دارای نشان تجاري معتبر حمايت كرده و ساماندهی صادرکنندگان با هدف جلوگیری از رقابتهای منفی در بازارهای هدف را انجام دهد. در حال حاضر هر فردی که به ارز نیاز دارد زعفران از کشور خارج می کند و به قیمتی که خریدار گفت می فروشد و در بازار اخلال ایجاد می کند.
منبع : 55 آنلاین
دیدگاه تان را بنویسید