دولت هرگز نمیتواند کارخانهدار خوبی باشد
| باید بدانیم که با کارهای ماجراجویانه در سیاست بینالمللی نمیتوان به روابط خوب برای توسعه رسید.
۵۵آنلاین : هوشنگ ماهرویان
چگونه میتوان رشد و توسعه در مملکت ایجاد کرد؟ برای ایجاد رشد و توسعه باید تخصص داشته باشیم و از رشد و توسعه تعاریف مشخصی داشته باشیم. برای این هدف برنامهریزی درست نیاز است که متأسفانه در چند دهه گذشته برنامهریزی درست نداشتهایم. بهعنوان نمونه میتوان به مسئله خصوصیسازی و در واقع به مسئله خصولتیها اشاره کرد. این روزها شعارهایی علیه خصوصیسازی به گوش میرسد و به طرفداری از واگذاری مجدد صنایع به دولت؛ درحالیکه به اعتقاد من دولت هرگز نمیتواند کارفرمای خوبی باشد یا کارخانهدار خوبی باشد. معتقدم که بخش خصوصی باید در زمینههایی مانند صنعت، کشاورزی صنعتی یا دامپروری رشد کند؛ اما - در اینجا این «اما» خیلی مهم است- با گرفتاری مهمی روبهرو شدهایم و گرفتاری این است که کارخانههایی مصادره و بعد از چند سال خصولتی شدهاند؛ یعنی بر مبنای روابطی مشخص یا براساس باندبازی کارخانهها مالکانی پیدا کردهاند و این کارخانهها نتوانستند روی پای خود بایستند و تولید کنند و تولیدشان بازار درستی پیدا کند. زمانی برندهایی داشتیم مانند ارج که ممکن بود در خانه هر ایرانی چند محصول آنها را ببینیم؛ اما اکنون از این برندها عملا چیزی باقی نمانده است و از بین رفتهاند. هرکس میخواست آن کارخانهها را بگیرد، به ثمن بخس میگرفت و با فروش ماشینآلات و... پولی را که داده بود، درمیآورد. انتقال مالکیت به این صورت اتفاق نیفتاد که کارخانهها را در بازار به مزایده بگذارند یا در بورس عرضه کنند یا در نظر بگیرند که خریدار توانایی کار را داشته باشد و از این رشته و از کارخانهداری سر دربیاورد. صاحب کارخانه لازم است بسیاری چیزها را بداند؛ ازجمله حقوق کار و مسائل مربوط به آن صنعت خاص و روابط جهانی که این موارد بسیار مهم است و باید آنها را بررسی کنیم. باید بدانیم چرا شرکتی مانند هپکو یا آذرآب چنین وضعیتی پیدا کرده است. علت این است که خصوصیسازی درست انجام نشده است، در بورس گذاشته نشده است و کارفرمای صنعتی که از صنعت سر دربیاورد، مالک آن نشده است تا به چشم صنعت به آن نگاه کند و سعی کند صنعت را روی غلتک بیندازد. آنچه مدنظر خریداران بود، این بود که چند متر زمین در آن وجود دارد و زمین را چگونه میتوان فروخت و با پول آن برجسازی کرد و مسائلی از این قبیل. به همین علت است که صنایع ما اکنون چنین درگیریهایی دارند. واقعیت این است که دولت کارفرمای بدی است؛ ولی وظیفه داشته است که کارفرمای خوب پیدا کند و بعد حمایت گمرکی کند؛ یعنی درباره صنعت نیشکر اجازه ندهد با واردات بیرویه شکر، تولید شکر صرفه اقتصادی نداشته باشد. با حمایت گمرکی باید کاری میکرد که آرامآرام آن کارخانه روی پای خود بایستد و بتواند با رقیب خارجی رقابت کند، چه از نظر کیفیت و چه از نظر قیمت. این کار به اندیشه و تفکر و برنامهریزی درست نیاز دارد. ما نه در حوزه کشاورزی توانستیم این برنامهریزی درست و تخصصی را داشته باشیم و نه در صنایع. در کشاورزی آنقدر چاه حفر شد که زمینها افت کرد و فروکش کرد. بدون مطالعه سدهای متعدد زدیم و به وضع کشاورزان در مناطق پاییندست سدها توجه نکردیم و بسیاری از دریاچهها و تالابها را نیز از بین بردیم و الان به مشکل آب برخوردهایم. باید بدانیم که با کارهای ماجراجویانه در سیاست بینالمللی نمیتوان به روابط خوب برای توسعه رسید. باید با جهان روابط سیاسی درستی داشته باشیم و علاوه بر آن با جهان روابط اقتصادی درستی داشته باشیم تا بتوانیم به توسعه برسیم. باید بتوانیم از عهده تعهدات مالی خود برآییم، عضو WTO بشویم، بتوانیم از تکنولوژی خارجی استفاده کنیم و روابط تکنولوژی دقیق داشته باشیم تا بتوانیم صنایع را سرپا نگه داریم و برندهای جهانی ایجاد کنیم.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید