ایرانیان چگونه در برابر تحریم هم صدا میشوند؟
| کلیدواژه «تحریم» سالهاست با مردم و دولت ایران عجین است اما روز به روز شرایط تحریم بیشتر سفرههای مردم و سبد دارو و رفاه ایرانیان را تنگتر میکند. «همصدایی در برابر تحریم» شاید یکی از معدود همگراییهایی است که این روزها تمامی قشرهای اجتماعی در ایران را به رغم همه اختلافات عقیدتی و سیاسی و تمامی تعارضهای منافع گرد هم جمع کرده است
۵۵آنلاین :
کلیدواژه «تحریم» سالهاست با مردم و دولت ایران عجین است اما روز به روز شرایط تحریم بیشتر سفرههای مردم و سبد دارو و رفاه ایرانیان را تنگتر میکند. «همصدایی در برابر تحریم» شاید یکی از معدود همگراییهایی است که این روزها تمامی قشرهای اجتماعی در ایران را به رغم همه اختلافات عقیدتی و سیاسی و تمامی تعارضهای منافع گرد هم جمع کرده است
رخشان بنی اعتماد از هنرمندان منتقدی که حتی بعضی از فیلمهایش در ایران مجوز پخش نگرفته در توئیتی درباره ضرورت هم صدایی در برابر تحریم نوشته است: «همصدایی ما و شما در هر گوشه از جهان و توجه دادن به نتایج فاجعه بار شرایط تحمیل شده بر ملت ایران، میتواند سیاستگذاران و سیاستهای غیر انسانیشان را متوقف کند. با ما هم صدا شوید.»
از سوی دیگر میتوان در اظهارات فریبرز رئیس دانا، اقتصاددان و استاد دانشگاه و منتقد سیاستهای داخلی در ایران، این همگرایی بی سابقه را مشاهده کرد. او به یورونیوز گفته؛ «هدف تحریمهای آمریکا علیه ایران، تحت فشار قرار دادن مردم برای شورش و تغییر حکومت است.»
به گفته او «هدف تحریم کننده این است که با این فشارها، مردم را به شورش و غلیان وا بدارد و رژیمی را که نمیپسندد توسط فشارهایی که بر مردم میآید و واکنشهای مردم بر این فشارها، از س ر راه خود بردارد. مردم لزوماً اما با این برنامه وارد کنش نمیشوند و اگر بشوند لزوماً موفق نمیشوند چون برنامه و سیستمی ندارند. این وسط واکنشهای دولت هم باید محاسبه شود برخی از این واکنشها تدبیرگرایانه است و دولت میتواند با تدبیرهایی آثار تحریم را به ویژه تا آنجایی که دامن خودش را میگیرد از میان بردارد. تجربه عراق را من با دقت نگاه کردم تجربه ایران را هم همین طور و سیاستهای متعددی که دولتها برای مقابله با تحریمها در پیش میگیرند ولی فشار تحریمها بیشتر بر دوش مردم است.»
* وفاق بر سر منافع ملی
تحلیل محتوای هم صدایان ضدتحریم ایران هم در داخل و هم در خارج کشور، نشان میدهد همه سلایق سیاسی با تمامی تعارضها و تفاوتهای فلسفی - سیاسی بر سر تمامیت ارضی و منافع ملی، وفاق دارند و با همه انتقادات و اعتراضهایی که به شکلهای مختلف ناکارآمدی، فساد و سوءمدیریت در کشور دارند حاضر نیستند با جریانهای برانداز و تفکر غالب بر سیاستهای ضدایرانی، آمریکاییها و متحدان منطقهایاش هم داستان شوند.
علی دادپی تحلیلگر اقتصادی مقیم آمریکا البته در مورد مخالفت با تحریمها نوشته است: «من نامه علیه تحریمها را امضا کردم ولی این امضا ناقص است تا وقتی که ما نامهای در اعتراض به ناامنی اقتصادی و فساد ننویسیم. این تحریمها نیستند که کمر را میشکنند، این بار سنگین رانت خواری و پولشویی و فساد است که مردم را نومید میکند. امان از بی عملیها.»
بهاره هدایت زندانی سابق سیاسی و از منتقدان وضعیت موجود در مخالفت با اعمال تحریمها نوشته است: «فشار فیفا برای ورود زنان به استادیوم، فقط باعث ورود زنان به استادیوم میشود، بی آنکه خون از دماغ کسی بیاید [اما] افشار تحریم ناشی از معامله ترامپ و بن سلمان برای چیست و به هزینه چه کسی است و هدف آنها چقدر در کنترل ماست؟ اگر واکنش نظام به هر دو فشار یکی باشد، باز هم ما نمیتوانیم هر دو را یکی ببینیم.»
همچنین داریوش آرمان مدیرعامل انجمن بیماران کلیوی ایران از تحریم کنندگان پرسیده است: «در این شرایط، شرکتهای تولیدی و واردکننده دارو و م واد اولیه چگونه پول جابه جا کنند؟ کدام بانکها از ایران پول قبول میکنند؟ شما با جان هزاران بیمار در سالهای گذشته بازی کردید. این بار هم همینطور.» او همصدا با کمپین ضدتحریم هشتک #تحریم_دارو را نیز در انتهای پیامش نوشته است.
مسعود بهنود از جمله روزنامه نگاران ایرانی است که بعد از آزادی از زندان به انگلیس رفت و عمدتاً در کمپینهای ضدتحریم مشارکت فعال دارد. او در توئیتر نوشته است: «رب گوجه فرنگی هم تحریم نبود که نایاب شد، اصرار نفرمایید که غذا و دارو تحریم نیست. همیشه هم حق با رئیس قبلی سیا (پمپئو) نیست. تحریم بانکی، معاملات را هدف گرفته، خرید دارو هم سخت شده، بیمار درد میکشد و میمیرد. در بمباران شهرها هم بمبها، اول هویت و سن قربانیان را احراز نمیکنند.»
همچنین بازرس ویژه سازمان ملل در گزارش جدید خود درباره تحریم ایران نوشته است: «تحریمهای گسترده با هدف قطع تجارت یک کشور جنگ اقتصادی علیه غیرنظامیان آن کشور است. آسیب رساندن به حقوق اساسی مردم برای فشار سیاسی بر دولت آنها نقض قوانین بین المللی حقوق بشر است.»
حسین درخشان فعال و منتقد اجتماعی نیز از مخالفان سرسخت تحریم است. او در توئیتر نوشته است: «دروغ می گویند دخالت در سوریه موجب تحریم است، چون روسیه و ترکیه تحریم نیستند. دروغ می گویند به خاطر تروریسم و حقوق بشر است، چون عربستان و اسرائیل تحریم نیستند. دروغ می گویند به خاطر اسلام است، چون کوبا تحریم ۶۰ ساله است. مقصر تحریمهای جدید تنها و تنها ترامپ، بنجامین و سعودی است.»
کمپین «همصدایی در برابر تحریم» ایده خلاقانه بخش مهمی از هنرمندان و فعالان اجتماعی در ایران است. رضا کیانیان بازیگر ایرانی در این باره نوشته است: «چون شرایط از حالت عادی خارج میشود، شرایط امنیتی هم برای ما سختتر خواهد شد. پس به راحتی میتوان فهمید تحریمها، فقرا و طبقات متوسط را نشانه گرفته است.»
* واکنشها به ادعای تحریم نبودن دارو
«تحریم» واژهای است که این روزها ذهن اغلب ایرانیها را در داخل و خارج به شدت به خود مشغول کرده است. تحریمهایی که آمریکا پس از لغو برجام اجرا کرد و در مرحله دوم نیز روز ۱۳ آبان تحریمهای نفتی را برای فلج کردن اقتصاد ایران و با ممانعت از فروش نفت به اجرا گذاشت، به رغم اینکه با شعار مجازات حکومت ایران اعمال شده اما فشار بیشتری را بر مردم وارد کرده و خواهد کرد. هر روز مردم ایران در داخل فشار و تأثیر این تحریمها را در زندگی خود بیش از پیش حس میکنند. اینجا این سؤال مطرح میشود که آیا واقعاً هدف تحریمها متنبه کردن حکومت ایران است یا مردم ایران؟ مسوولان دولت ترامپ ادعا میکنند تحریمهای آمریکا علیه ایران شامل دارو نمیشود و عدهای از آنان هم به زبان فارسی همین موضوع را در حسابهای توئیتر خود بیان کردهاند. اما آیا این ادعا با واقعیت مطابقت دارد؟!
این پرسشها و واقعیت تاثیرات تحریم بر زندگی مردم ایران، موضوعی است که باعث شده بسیاری از فعالان از طیفهای مختلف را کنار هم قرار دهد و درباره این موضوع اتفاق نظر داشته باشند.
دیوان بین المللی دادگستری در لاهه در حکم پرونده شکایت ایران از آمریکا به دلیل بازگشت تحریمها اعلام کرد: تحریمها به دلیل ایجاد مانع برای صدور اقلام بشردوستانه مانند دارو جان مردم ایران را به خطر انداخته است و در ادامه از دولت آمریکا خواست تا موانع را برطرف کند.
سازمان بهداشت جهانی نیز درباره اثر تحریم بر سلامت عمومی مردم ایران گفته است: نمیشود تهیه دارو را از تحریمهای اقتصادی جدا کرد. هر بحران اقتصادی، به صورت مستقیم روی سلامت و دسترسی مردم عادی به خدمات بهداشتی و درمانی تأثیر منفی میگذارد. گزارشگر ویژه سازمان ملل نیز در بیانیهای گفته است: ساختار فعلی تحریمها واردات کالاهای بشردوستانه را برای ایران ناممکن میسازد و میتواند به دلیل کاهش ذخیره دارویی بیمارستانها، منجر به مرگ خاموش و بی صدای بیماران شود.
سازمان صلح حقوق بشر که از نهادهای مشاور سازمان ملل است، نیز در گزارشی گفته است تحریمها ناقص حقوق بشر ایرانیان است و شواهد نشان میدهد. برای مردم ایران مانند یک نسل کشی بی صدا، مداوم و پنهانی عمل میکنند.
روزنامه گاردین نیز در مطلبی به نقل قولی از مقامات آمریکایی اشاره کرده و درباره هدف اصلی تحریمها گفته است: دیپلماتهای اروپایی از آمریکا درخواست کردهاند لیست سفیدی در اختیار بانکها قرار دهند تا معاملات دارویی از این طریق انجام شود اما مقامات آمریکایی قبول نکردند و به اروپاییها گفتهاند: ایرانیان باید زجر بکشند، آنها باید فشار تحریمها را کامل حس کنند.
* مبارزه هنرمندان علیه تحریم
این شواهد و واقعیتها از تأثیر تحریمها بر زندگی ایرانیان بسیاری از ایرانیها از طیفهای مختلف را در کنار هم قرار داده است. کمپین «همصدایی در برابر تحریم» که توسط جمعی از هنرمندان سرشناس کشور صورت گرفته از جمله فعالیتهای اعتراضی و مبارزه با تحریمهاست. در بیانیه این کمپین گفته شده است که سیاستگذاران دیر یا زود میروند. اما فجایع حاصل از عملکرد غلط آنها جهانی را میسازد که ما و شما و فرزندانمان در طول تاریخ پیشرو دست به گریبان کابوس آن خواهیم بود.
در بیانیهای که به امضای شماری از هنرمندان سرشناس ایران از جمله: اصغر فرهادی (فیلمساز)، رخشان بنی اعتماد (فیلمساز) کیهان کلهر (موسیقیدان)، حسین علیزاده (موسیقیدان)، کیانوش عیاری (فیلمساز)، لیلی گلستان (نویسنده و مترجم)، پری صابری (نمایشنامه نویس و کارگردان تئاتر) و شماری دیگر از اسامی و چهرههای سرشناس عالم هنر ایران رسیده، گفته شده است: مردم جهان در برابر تحریم با ما هم صدا شوید. دولتها به زبان سیاست با هم سخن می گویند، منتها ما به زبان صداقت. زبانی از جنس فرهنگ، صلح و دوستی به همین خاطر تاریخ فرهنگ و هنر جهان صادقترین روی رنجها و شادیهای ملتهاست. ما اهالی فرهنگ و کنشگران مدنی ایران بر آنیم با کلامی ورای زبان ناکارآمد سیاست با شما مردم جهان سخن بگوییم. بار دیگر تحریمهای دولت آمریکا علیه ایران آغاز شد اما خام اندیشانه است بپنداریم که نتیجه اعمال این تحریمها دستیابی به حقوق شهروندی و حقوق بشر، بهره مندی از مواهب آزادی و بهبود شرایط زندگی برای ملت ایران است. ملت ایران تنها تاوان این تحریمها را خواهد داد. همصدایی ما و شما در هر گوشه جهان و توجه دادن به نتایج فاجعه بار شرایط تحمیل شده بر ملت ایران، میتواند سیاستگذاران و سیاستهای غیر انسانیشان را متوقف کند.
متن این کمپین که به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده است، تاکنون به امضای بیش از ۲۰۰ میلیون نفر از داخل و خارج ایران رسیده است. کسانی که به این کمپین پیوستهاند و از این کمپین دفاع کردهاند، اغلب چهرههایی هستند که خودشان در درون حاکمیت ایران دچار فشار و نقض حقوق فردیشان شدهاند. فیلمسازهایی مانند رخشان بنی اعتماد یا اصغر فرهادی که نامشان در صدر فهرست امضاکنندگان این کمپین است، از جمله هنرمندانی هستند که خودشان در گرفتن مجوز برای ساخت فیلمهایشان در ایران بارها دچار مشکل بودهاند. با روزنامه نگاران و فعالان سیاسی که به این کمپین پیوستهاند و از آن حمایت کردهاند، کسانی هستند که بارها به دلایل مختلف به زندان رفتهاند و ممنوع الکار بودهاند. با این حال حمایتهای این افراد از این کمپین خود گواهی بر این موضوع است که هدف تحریمها تنها اعمال فشار بر حاکمیت ایران نیست، بلکه هرینه اصلی را مردم ایران پرداخت میکشند.
* پیشینه «کمپین ضمان تحریم»
تحریمها و قطعنامههایی که علیه ایران در سالهای نه چندان دور و در دولت محمود احمدی نژاد مدام علیه ایران صادر میشد، تنها فشار و هزینههای سنگینی را بر دوش ملت ایران گذاشت. کمبود دارو در داروخانهها و قیمت گزاف داروهای خاص، در آن سالها جان بسیاری از ایرانیها را به خطر انداخته تولید بنزین ناخالص داخلی، آلودگی هوا و محیط زیست را چند برابر کرد و در همان زمان بنا به گزارشهای پراکنده، اعلام شد آمار بیماریهای ریوی خاص چند برابر شده و تعداد مرگ و میرهای ناشی از آلودگی هوا که عامل اصلی آن بنزین ناخالص تولید ملی بود، نسبت به گذشته چند برابر شده بود. در همان سالها «کمپین ضدتحریم» ابتدا با فراخوانی توسط روزنامه دنیای اقتصاد و مجله تجارت فردا پیشنهاد شد و در همان زمان بسیاری از فعالان مدنی را که حتی در ابتدا به این موضوع با دیده تردید مینگریستند همراه خود کرد.
پس از روی کار آمدن دولت روحانی و تلاشهای این دولت در سطح بین المللی برای ایجاد توافق هستهای که برجام نام دادند، فشار تحریمها به شکل واضحی برای مدتی از دوش مردم ایران برداشته شد. اما دولت ترامپ که عزم خود را جزم کرده بود تا میراث دولت اوباما را به فنا دهد، خارج شدن از توافق هستهای را در اولویت کارهای خود گذاشت. سرانجام با وجود مخالفت کشورهای اروپایی و فقدان هیچ شواهدی از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی، از تخطی محکومیت ایران درباره فعالیتهای هستهایاش، آمریکا در اردیبهشت ماه ۱۳۹۷ چند روز پس از مقدمه سازی نتانیاهو نخست وزیر وقت اسرائیل اعلام کرد که از برنامه جامع اقدام مشترک 5+1 خارج میشود. بر همین اساس، پس از خروج آمریکا از توافق برجام، آمریکا طى دفعات مختلف تحریمهای مختلفی را برای ایران اعمال کرد.
تحریمهای مرتبط با فعالیتهای بین المللی بانکی از جمله تحریمهایی است که آمریکا در آبان ماه سال جاری بر ایران اعمال کرد. بنا بر عقیده بسیاری از سیاستمداران و فعالان سیاسی و اجتماعی تحریم فعالیتهای بانکی و پولی ایران با دیگر کشورهای واردات کالاهای ضروری مانند دارو را به داخل کشور با مشکل مواجه میکنند.
* واکنشهای ظریف به تحریم دارو
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در مطلبی که اخیراً منتشر کرده است نسبت به محدودیت واردات دارو به ایران پس اعمال تحریمهای آمریکا واکنش نشان داده است. او در گزارش خود با انتشار اسنادی از دیوان بین المللی دادگستری گفته است: از زمان اعلام تدابیر جدید از سوی آمریکا در عمل، شرکتها و اتباع ایرانی برای دسترسی به مواد غذایی، وسایل و تجهیزات پزشکی، بیش از پیش دچار مشکل شدهاند. در این زمینه دیوان ملاحظه کرده است که در نتیجه این تدابیر، برخی بانکهای خارجی مشخص از توافقهای مالی خارج شده با همکاری خود با بانکهای ایرانی را به تعلیق در آوردهاند. برخی از این بانکها همچنین از پذیرش تراکنش یا ارائه خدمات مربوطه خودداری کردهاند. بدین ترتیب به واسطه این تدابیر آمریکا شرایط برای ایران و شرکتهای اتباع ایرانی که در تراکنشهای مالی بین المللی دخیل هستند، اگر نگوییم غیرممکن بسیار دشوار شده است. تراکنشهایی که به آنها اجازه خرید کالاهایی را که اساساً مشمول تحریمها نمیشود نمیدهد.
ظریف همچنین در ادامه به گزارش نیویورک تایمز که در یازدهم نوامبر با این تیتر: «همزمان با تشدید تحریمهای آمریکا، ایرانیها بیم کمبود دارو دارند» منتشر شده بود اشاره کرد که در متن آن آمده است: زمانی که علیرضا کریمی درباره تلاش خود برای تهیه قرصهای دپازوکسایدی که پدرش برای کاهش سطح انسولین و مبارزه با سرطان پانکراس نیاز داشت، صحبت میکرد، استیصال در صدای او آشکار بود. این دارو باید وارد شود و تا چندی پیش مشکلی در این زمینه وجود نداشت اما در سه ماه گذشته آقای کریمی نتوانسته است آن را هیچ کجا پیدا کند و تنها یک بسته از آن باقی مانده است.
وزیر امور خارجه ایران همچنین بخشی از گزارش گاردین را نیز در ادامه توئیت های خود آورده است که بنا بر آن گفته شده: آمریکا جلوی اروپاییها را برای حصول اطمینان از معافیت غذا و دارو از تحریمها میگیرد.
در متن این گزارش آمده است: سفیران انگلیس، فرانسه و آلمان به طور مشترک میکوشند آمریکا را در راستای چگونگی حصول اطمینان از تأمین نیازهای بشری متقاعد کنند. به گفته دیپلماتهای نزدیک به مذاکرات، دولتهای اروپایی تاکنون موفق نشدهاند که دولت ترامپ را برای تضمین صادرات مواد غذایی و دارویی اساسی به ایران پس از اعمال تحریمها متقاعد کنند.
منبع : تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید