به ایران بیندیشیم
| سال۱۲۸۸ خورشیدی آزادی‌خواهان بختیاری، آذری و گیلانی با در دست‌داشتن درفش سه‌رنگ ایران‌زمین تهران را گشوده در گردهمایی میدان بهارستان به زبان شیوای فارسی و به نام «ملت بزرگ ایران» به خودکامگی محمدعلی شاه قاجار پایان داده و دگر بار مشروطه را برپا کردند.
۵۵آنلاین :
سال۱۲۸۸ خورشیدی آزادی‌خواهان بختیاری، آذری و گیلانی با در دست‌داشتن درفش سه‌رنگ ایران‌زمین تهران را گشوده در گردهمایی میدان بهارستان به زبان شیوای فارسی و به نام «ملت بزرگ ایران» به خودکامگی محمدعلی شاه قاجار پایان داده و دگر بار مشروطه را برپا کردند. آنان خود را نماینده ملت‌های ایرانی نخواندند و از چند زبانی سخن نگفتند و از دو زبانه بودن هیچگاه گلایه نکردند و برای ماندگاری شناسه(هویت) ملی «خاک خوردند تا خاک ندهند». شگفتا که اینک برخی از همان خاک به آسانی پرچم ایران را به آتش می‌کشند، خلیج‌فارس را نامی دیگر می‌خوانند، برای تکه‌تکه‌کردن ایران هریک در پی «پانی» هستند؛ از پان‌عربیسم گرفته تا پان‌لریسم تا پان‌کردیسم و تا پان‌ترکیسم و از لک‌ستان تا تالشستان. به راستی ایرانیان را چه شده است؟ کسانی که نیاکان‌شان با همبستگی ملی یونانی‌ها، مغولان و عربیت بنی‌امیه و بنی‌‌عباس را در فرهنگ ناب خود گداخته و ایرانی کردند، چرا حالا با یکدیگر بیگانه شده‌اند و به ایران‌ستیزی می‌پردازند؟ در این« جنگ نرم» بی‌گمان دست «انیرانی» را نباید نادیده انگاشت اما نقش آنانی‌که ایرانی بودن تنها لق‌لقه زبان‌شان هست بسیار بیشتر است. روزگاری امام محمد غزالی، صاحب‌ابن عباد، جعفرپیشه‌وری، ناصر پورپیرار و... از ایرانی بودن شرم داشتند و با آن به جنگ برخاستند. امروز نیز کسان بسیار شهر به شهر و کوی به کوی چنین می‌کنند. ناصر فکوهی چندی پیش در اهواز براین جستار پافشاری کرد که: «ملی‌گرایی همسو با نژادپرستی، زمینه‌ساز جنگ و خون‌ریزی است. دولت‌های ملی تخریب‌گر سیستم فرهنگی هستند. در ایران، ملی‌گرایی به معنی برتری فرهنگ مرکز یا فرهنگ فارس بر فرهنگ‌های پیرامون است که با یکسان‌سازی فرهنگی به دست آمده است. در ایران نباید فرزندان را از زبان مادری محروم کرد؛ کسی که با زبان مادری سخن نگوید نمی‌تواند زبان دیگری را درست بیاموزد».
صحت‌سنجی سخنان ناصر فکوهی
برپایه دانش‌نامه‌های سیاسی، ملی‌گرایی یا ملت‌باوری نوعی آگاهی جمعی است که ریشه در حس همبستگی و یگانگی از اشتراکات در عواملی مانند زبان، دین، رسوم، سنن، ارزش‌های اخلاقی، نمادهای تاریخی و فرهنگی و وفاداری به سرزمین مادری دارد که می‌تواند زمینه‌ساز دفاع از آن در برابر یورش بیگانگان و میهن‌دوستی شود. ملی‌گرایی برآیند اندیشه‌های نوگرایانه(مدرنیته) است که برجسته‌ترین ویژگی آن وفاداری به ملت و دلبستگی به آب وخاک است؛ ازاین‌رو در آغاز با بینش مردم‌سالارانه نقشی برجسته در بیداری افکار عمومی و مبارزه با خودکامگی و بهره‌کشی بیگانگان داشته است که باید از انقلاب بزرگ فرانسه، استقلال هند، ملی‌شدن کانال سوئز، انقلاب الجزایر، انقلاب مشروطه، ملی‌شدن نفت در ایران و... یاد کرد. اما نژادپرستی یا راسیسم با باور به نابرابری نژادها، برتری ژن و وراثت نژادی، میان ویژگی‌های نژادی درجه هوشمندی و آفرینش‌های فرهنگی گروه‌های بشری رابطه‌ای مستقیم قايل است. گوبینو در کتاب نابرابری نژادهای انسانی و استوارت چمبرلین در کتاب بنیادهای قرن نوزدهم از پیشروان این نگرش هستند. از این رو پدیداری دولت‌های آلمان نازی و آفریقای جنوبی را باید در همین راستا جست‌وجو کرد. بنابر آنچه گذشت ملی‌گرایی و نژادپرستی هیچگاه یکی نبوده است. اگر چه گاه این دو با یکدیگر پیوند خورده و جنگ را پی‌ریزی کرده‌اند اما فراموش نکنیم که تندروی نه تنها در ملی‌گرایی که در هر اندیشه و رفتاری همچون دین‌باوری، قوم‌گرایی، اقتصاد و... نیز می‌تواند چالش‌برانگیز شود، چنانچه سرچشمه جنگ‌های اول و دوم جهانی را نه در ملی‌گرایی که باید در زیاده‌خواهی کشورهای اروپایی در دست‌یافتن به دیگر سرزمین‌ها در آسیا، آفریقا و آمریکا دانست.
هم‌راستایی ایرانیت و اسلامیت
آیا شوند(دلیل) جنگ‌های صلیبی، زد و خوردهای فرقه‌ای درپاکستان و هند و جنگ‌های قبیله‌‌ای در آفریقا ملی‌گرایانه بوده است؟ آیا حجاج بن‌یوسف ثقفی‌که از کشتار ایرانیان گرمابه‌ای از خون به راه انداخت ملی‌گرا بود؟ آیا محمود غزنوی که به فرمان خلیفه عباسی به بهانه گسترش دین ۱۷بار به هند لشکر کشید، ملی‌گرا بود؟ یادمان باشد برجسته‌ترین ویژگی ملی‌گرایی ایرانی نسبت به سایر کشورها آمیختگی آن با دین است. خیزش ابومسلم، المقنع، سنباد، بابک خرم‌دین، حسن‌صباح، آل‌بویه، سربداران و... نمونه‌هایی از آن هستند. در ۲۰۰سال گذشته در همه رویدادهای سیاسی مانند کشتن گریبایدوف نماینده روسیه در تهران، جنبش تنباکو، مشروطیت، ملی‌شدن نفت و انقلاب سال۵۷ ایرانیت و اسلامیت در کنار هم بوده‌اند. در جنگ هشت ساله جوانان این مرز وبوم با سربندهای «یاحسین» و «یا مهدی ادرکنی» برای آزادسازی خرمشهر، آبادان و... روانه جبهه می‌شدند؛ از همین‌رو شهید مرتضی مطهری در کتاب تاریخ کمبریج می‌گوید: «ایرانیت و اسلامیت همچون دو بال در کالبد تشیع در توسعه بخشی تمدن اسلامی نقشی بسزا داشته است». عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور دولت روحانی نیز در نخستین آدینه آذر۹۷ در کردستان گفت: «دو عنصر ایرانیت واسلامیت همه مردم کشور را همیشه متحد نگاه خواهد داشت».
اصالت تاریخی زبان فارسی
فارسی‌خوانی و فارسی‌دانی هیچگاه زبان ویژه یک گروه یا تیره‌ای به نام فارس نبوده است و همه مردم به‌آن گفت‌وگو کرده‌اند و با آن آرمان‌ها و آرزوهای خویش را ابراز کرده‌اند؛ از این‌رو آفرینش‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی از فرمان کورش هخامنشی تا فرمان پایه‌گذاری مشروطه به دست مظفرالدین‌شاه و ازداستان‌های یادگارزریران و درخت آسوریک در پیش از اسلام تا شاهنامه فردوسی و دیوان حافظ به زبان فارسی بوده است. یادمان باشد شناسه ملی که از دیرباز ارزشمندترین ابزار همبستگی و ماندگاری ایرانیان به شمار آمده در ساختار زبان فارسی بالیده و نژادهای دیگر را در خود دگرگون کرده است؛ چنانچه غزنویان و سلجوقیان ترک‌نژاد، فارسی را زبان رسمی و دیوانی خود برگزیدند. در دربار غزنویان بیش از ۴۰۰تن چکامه فارسی می‌سرودند، ملک‌شاه سلجوقی نیز خود به فارسی چامه می‌سرود، فرزندزادگان او یعنی سلاجقه روم، نام‌های کیقباد، کیخسرو و کیکاوس را بر خود نهادند و همین‌ها بستر گسترش زبان فارسی را در دربار سلاطین عثمانی فراهم ساختند تا جایی که تا سده‌ها «فارسی» زبان دیوانی آنان بود. سلطان سلیم اول و سلطان سلیمان خود با تخلص‌های «سلیمی» و «محبی» چکامه فارسی می‌گفتند. مغولان نیز اگر چه با جنگ و خون‌ریزی آمدند اما دیوان‌سالاران ایرانی با راه یافتن به دستگاه آنان با رسمی کردن زبان پارسی، فرهنگ ایرانی را به جایگاه بلندی رساندند. به گونه‌ای که خانان مغول گاه به زبان فارسی سکه زده و با این خط و زبان به سران کشورهای دیگر نامه نوشتند، پاسخ گیوک‌خان به پاپ اینوسان چهارم ومنگوقاآن به پادشاه فرانسه نمونه‌هایی از آن است. تیموریان نیز چنین بودند. شاهرخ فرزند وجانشین تیمور آنچنان دلبسته فرهنگ ایرانی بود که با بنیاد «مکتب هرات» نگارگری و خوش‌نویسی را به اوج رساند. اکنون باید پرسید اگر ایران آن‌گونه که پان‌ها می‌گویند، برآمده از ملیت‌ها و هویت‌های گوناگون است، چرا در رامشگری(رقص) تیره‌های ایرانی بازی با چوب، دستمال، دهل و سرنا به کار گرفته شده، زنان و مردان دست در دست هم به پایکوبی می‌پردازند؟ چرا ۳۰آذر در سراسر این گستره جشن شب‌چله گرامی داشته می‌شود؟ چون ریشه وخواستگاه ما یکی است. اگر زبان فارسی به گفته برخی از هنگام روی کارآمدن پهلوی رسمی شده است، کشورگشایان پیروز چگونه شیفته زبان فارسی و فرهنگ ایرانی شدند؟ آیااین دگردیسی فرهنگی دستاورد شناسه ملی یکپارچه و همبسته ایرانیان و ملت بودن آنان نیست؟
تلاش‌های بی‌فرجام برای تضعیف ایرانیت
اگر روزی آنگلا‌مرکل بر خود بالید که جنگ‌زدگان سوری، عراقی، کرد و افغان به جای مکه، آلمان را برگزیده‌اند، ایران از سپیده‌دمان تاریخ همیشه سرزمین آرمانی برای آوارگان بسیاری از سراسر گیتی بوده است. کیست که نداند ما نخستین کسانی بودیم که از روزگار اشکانیان به صابئین‌مندایی و ترسایان سریانی که از آزار یهودیان به تنگ آمده بودند، پناه دادیم. درسال ۱۹۱۴میلادی کردها، آشوری‌ها و ارامنه زیادی را درپی «نسل‌کشی» جنبش ترک‌های جوان عثمانی پذیرفتيم. به هزاران لهستانی خسته از اروپای جنگ‌زده آنچنان در ایران خوش گذشت که نه تنها پس از پایان جنگ دوم جهانی به زادگاه خویش بازنگشتند که بسیاری از دختران آنان به همسری مردان ایراني درآمدند. سال۵۹ در حالی که خاک سپندینه(مقدس) ما در همه نوار مرزی به دست ارتش عراق لگد‌کوب شده بود، دولت و ملت نیز با انبوهی از گرفتاری‌ها روبه‌رو بودند اما تباران افغان را ازشرق و پناهجویان سیاسی عراق را از غرب پذیرا شدیم. آیا به‌کار بردن واژگان «نژادپرستی» برای ایرانیان با چنین پیشینه‌ای سخنی ناروا نیست؟ چرا ایرانیان را نژاد‌پرست می‌خوانیم چون فردوسی فریاد زد: «هنر نزد ایرانیان است وبس». نظامی گنجوی نیز سرود: «همه عالم تن است و ایران دل» این را که دیگران نیز بارها یادآوری کرده‌اند آیا یادمان رفته که ابن‌خلدون در سده۸ گفت: «تنها ایرانیان به کار حفظ دانش و نوشتن کتاب‌های منسجم علمی می‌پرداختند، اگر دانش در بالاترین نقاط آسمان آویخته باشد، ایرانیان به آن دست خواهند یافت». یا هگل در سده۱۹ میلادی باور داشت: «تاریخ جهان با ایران آغاز می‌شود»، چرابرخی می‌کوشند تا چهره‌ای تیره و ناراست از جایگاه اقوام در ایران نشان دهند؟ آیا برگزاری هرساله جشنواره موسیقی نواحی در کرمان، جشنواره نمایش آیینی در کرمانشاه، برپایی همایش فرهنگی اقوام؛ ارج‌گزاری شبکه‌های استانی به گویش‌ها و انتشار رسانه‌های دوزبانه نشانی از نگاه کارگزاران کشور به نقش ارزنده خرده فرهنگ‌ها نیست؟ پروین اعتصامی و شهریار آذری، معینی کرمانشاهیِ کرد و قادربخش آبسالان بلوچ همگی دوزبانه بودند اما در کنار زبان مادری، ماندگارترین چکامه‌ها را به فارسی سرودند. صمد بهرنگی آذری بود اما در دهه 40 زیباترین کتاب‌های کودک ونوجوان را او نوشت. مگر حمید مهرآرا عرب خرمشهری نبود چگونه در تئاتر ایران شکوفا شد؟ اگر در ایران دوزبانه بودن بستری نابرابر و ستمگرانه از سوی فارس‌ها ساخته بود، رضا عامری، شهروند عرب آبادانی می‌توانست پیشرفت کرده ،نامزد دریافت بهترین ترزبان(مترجم) جشنواره یونسکوی شارجه شود؟ آیا معصومه عموری کارگردان جوان خوزستانی می‌توانست در جشنواره ملی تئاتر آیات خوش درخشیده و جوايز بسیاری را به دست آورد؟ اگر در ایران آن‌گونه که پان‌ها می‌گویند شناسه اقوام نادیده گرفته می‌شود برای نمونه آیا جشنواره نمایش جهانی عربی برای پانزدهمین سال پیاپی می‌توانست در دشت‌آزادگان برگزار شود؟ آیا در آبان گذشته نهمین دوره جشنواره «شعر رضوی» به زبان عربی می‌توانست در شوش برپا شود؟ اگر فارس‌ها در پی برتری هستند چگونه درمرداد۹۷ در جشنواره آواها ونواهای رضوی در مشهد گروه عربی میسان، گروه برگزیده شناخته شد؟ چرا برخی از بامدادان تا شامگاهان با دروغ‌پردازی پیرامون اقوام در پی برانگیختن( تحریک) آن‌ها هستند؟ چرا بعضی با ایران‌ستیزی در پی تنش‌آفرینی هستند؟ چرا کاستی‌ها را قومی نشان می‌دهند؟ سود آنان در چیست؟ آیا آنان می‌خواهند مردم ایران را مانند یوگسلاوی پیشین به جان هم بیندازند؟ آیا می‌خواهند مانند شوروی پیشین ایران را پاره،پاره کنند؟ آیا این‌گونه گفتارها و کردارها مرده باد و زنده باد جوانانی خام و ناکارآزموده را به کف خیابان فراهم نمی‌سازد؟ آیا این سخن‌پراکنی‌ها آشوبی دیگر همچون رویداد تلخ ۳۱شهریور اهواز را پدید نمی‌آورد؟ باید بی‌گناهان دیگری مانند طاها اقدامی خردسال به خون کشیده شوند؟ گمان نمی‌کنید این سیاه‌نمایی‌ها زمینه یارگیری را برای گروهک‌هایی چون الاحوازی، نضال‌العربی، کومله و... آماده می‌کند؟ آیا این تلاش‌ها یادآور سخن همایون یوسفی نماینده اهواز درباره «عقبه» جداخواهان و نقش «فعالین» نیست؟
مواضع رهبر انقلاب
پان‌هایی که با نام تازه هویت‌طلبی خود را سخت متشرع، ولایت‌مدار و انقلابی نشان داده، دوستداران تاریخ و فرهنگ ایران را پان‌آریایسم، پان‌فارسیسم و سلطنت‌طلب می‌خوانند، آیا فراموش کرده‌اند که مقام معظم رهبری بارها گفته‌اند: «منافع ملی باید با هویت ملی تطبيق داده شود نه این‌که هویت‌ملی تابعی از موضوعاتی تخیلی تحت عنوان منافع ملی باشد... جوان ما باید با احساس هویت ملی رشد و تربیت پیدا کند». آیا یادشان رفته که ایشان، هویت ملی ایرانی را بر پایه «زبان‌فارسی، مسلمان‌بودن، انقلابی‌بودن و عمق تاریخ ایران» دانسته‌اند که زبان فارسی «زبانی زنده، شیرین و برخوردار از حکمت، معارف الهی و اندیشه مورد نیاز بشر است که حدود ۱۲۰۰سال ذخیره فرهنگی برجسته دارد». مردم ایران این‌روزها با کوهی از گرفتاری‌ها روبه‌رو هستند، دولتمردان نیز با دشمنان بسیاری دست و پنجه نرم می‌کنند؛ از این‌رو هازمان(جامعه) ایرانی بیش از هر کارزاری دیگر به همدلی و همراهی نیاز دارد. چاره ایران همچون گذشته تنها بهره بردن از هویت ملی برپایه ایرانیت و اسلامیت است .قوم‌گرایان، پان‌ها، مارکسیست‌ها و همه دشمنان این سرزمین بايد از گذشته پند گیرند که چگونه خزعل، پیشه‌وری، صدام و...ناکام و بدنام شدند. آنان باید در برابر شکوه تاریخ و فرهنگ ایران سرخم کنند و بپذیرند ایرانیان همیشه یک ملت همبسته و یکپارچه بوده‌اند. ایران درخت تنومند و کهنسالی است که ریشه در ژرفای تاریخ دارد، شاخ وبرگ‌هایش، تیره‌ها و خرده‌فرهنگ‌های آن هستند که همواره از ریشه جان و مایه گرفته‌اند. این درخت، سایه‌ساری در درازای تاریخ ساخته که تمدن جهانی بارها از آن سود جسته است و در نهایت بايد به ایران بیندیشیم که بی‌گمان فردا دیر است.
منبع : قانون
دیدگاه تان را بنویسید