اتراق بيخانمانها درمیراث داراب
| تنها بادگیر تاریخی و ملی شهر داراب، حال و روز خوبی ندارد و روزگار را به سختی پشت سر میگذارد. فضای بیرونی و پشت بادگیر خانه تاریخی سوخکیان به جایگاهی برای انباشت زباله تبدیل شده است.
۵۵آنلاین :
تنها بادگیر تاریخی و ملی شهر داراب، حال و روز خوبی ندارد و روزگار را به سختی پشت سر میگذارد. فضای بیرونی و پشت بادگیر خانه تاریخی سوخکیان به جایگاهی برای انباشت زباله تبدیل شده است. تنها خانه قدیمی و تاریخی شهر داراب پارس (فارس) که به ثبت ملی نیز رسیده، خانه «سوخکیان» است که وجود بادگیری زیبا ارزش آن را دوچندان کرده و به ویژگیهای هنری و فرهنگی آن افزوده است. با این همه و به دليل رسیدگی نکردن از سوی سرپرستان (مسئولان) سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهر داراب به این یادمان ملی و تاریخی، بادگیر آن در خطر آسیب جدی جای گرفته و در واقع زنگ خطر آن نواخته شده است. فضای بیرونی و پشت بادگیر از زاویه دید خیابان اصلی و در واقع، سمت چپ خانه سوخکیان که به اندازه یک خانه عقب نشینی کرده و بن بستی را پدید آورده به جایگاهی برای انباشت زبالههای خانگی و پلاستیکی و پسماندهای ساختمانی تبدیل شده است. همچنین این مکان به جایگاه و سرپناهی امن برای ولگردان و معتادان تبدیل شده است که در بازدید میدانی نگارنده، هنوز خاکسترآتش ولگردان برجای مانده بود و صحنه زشت و ناخوشایندی را به نمایش گذاشته و درخور شان یک یادمان ملی و تاریخی نیست و دهنکجی به یادگارهای نیاکانی به شمار میآید. از سویی، بخشی از پایین دیوارهها و کاهگل پشت دیوار بادگیر خانه سوخکیان فرو ریخته و یا پوسیده و خورده شده و به مرمت و بهسازی فوری نیاز دارد.
خطر ریزش تنها بادگیر شهر داراب
در همین زمینه، عیسا فولادفر دوستدار میراث فرهنگی شهر داراب گفت : « تنها بادگیر تاریخی شهر داراب در خانه سوخکیان جای دارد كه وضعیت بسیار بدی را می گذراند و هر دم بیم آن می رود که فرو ریزد. آجرهای بخش پایین پشت بادگیر از سازه جدا شده و بر روی زمین ریخته است. خشتهای دیوار سازه و بخش پایین بادگیر، پوسیده و خورده شده است. از همین روی از استواری آن کاسته و سست و ناتوان شده است و با توجه به فرا رسیدن فصل زمستان و بارندگیهای پیش رو و بادهای فصلی در خطر ریزش جای دارد».فولادفر در بخش دیگری از سخنانش دربارۀ خانه تاریخی سوخکیان افزود: « خانه سوخکیان به ثبت ملی رسیده است و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی است. بادگیر این خانه تاریخی نیاز به بهسازی و مرمت اضطراری دارد و باید هر چه زودتر به آن رسیدگی شود. وگرنه روز به روز وضعیت بدتری پیدا خواهد کرد. همچنین درکنار درِ ورودی خانه که تابلوي ثبت ملی آن از سوی سازمان میراث فرهنگی به نشانه هشدار و آگاهی نصب شده است، پسماندهای (نخاله) ساختمانی ریخته شده که چهره زشت و زننده ای رابه وجود آورده و جای بسی افسوس و شگفتی دارد که این تابلو هم نتوانسته است از نابخردی و بیفرهنگیهای برخی از افراد در این زمینه، پیشگیری کند».
بادگیر خانه سوخکیان، نماد شهر داراب
این دوستدار میراث فرهنگی داراب در پایان گفت : «در پایین دیواری که بادگیر بر روی آن بنا شده است و در واقع، در بخش پشت آن، با انبوه زباله های خانگی و پلاستیکی و گاه پسماندهاي ساختمانی رو بهرو هستیم که چهره زننده ای را به نمایش گذاشته است. همچنین نم و رطوبت به بخش پایین دیواره این بخش رخنه (نفوذ) کرده است. همه این رویدادها در حالی رخ داده، که تنها بادگیر تاریخی و ملی شهر داراب در خطر ریزش قرارگرفته است و نیاز است که این یادگار ارزشمند که هم نماد خانه سوخکیان و هم نماد شهر داراب است به درستی پاسداری و حفاظت شود تا بتوانیم آن را به آیندگان که دارندگان (صاحبان) اصلی این سرزمین هستند، واگذار کنیم. از سویی، بودن این بادگیر میتواند الگویی برای ساخت بادگیرهای دیگر در خانههای این شهر تاریخی شده و به یک نماد فراگیر تبدیل شود. از همین روی، حفظ و پاسداری از تنها بادگیر شهر داراب امری بایسته (ضروری) به شمار می آید و نباید در این زمینه کوتاهی کرد».
بادگیر داراب، نیازمند مرمتهای فوری
تنها بادگیر شهر داراب که در خانه تاریخی و ملی سوخکیان جای گرفته و به نمادی از شهر داراب تبدیل شده است، اكنون نیازمند مرمت و بهسازیهای فوری است و سازمان میراث فرهنگی و سرپرستان شهری باید هرچه زودتر در این زمینه، اقدام کنند و پیش از فرارسیدن فصل زمستان و آغاز بارندگیها دست بهکار شوند و نگذارند خدشه و آسیبی به نماد شهر داراب وارد شود. یادمان باشد که یادمانهای تاریخی، میراث نیاکان پاکسرشتمان است که به امانت به ما سپرده شده و ما خویشکاری (وظیفه) داریم تا آنها را همانگونه که سالم به دست ما رسیده است به آیندگان و فرزندان این سرزمین واگذار کنیم. در پایان انتظار می رود همانگونه که بخش درونی خانه سوخکیان در حال مرمت و بهسازی است، بادگیر زیبای این خانه را هم فراموش نکنیم.خانه تاریخی سوخکیان از سوی افراد نابخرد و فرومایه مورد دست اندازی (تعرض) قرار گرفته و چهره آن خدشهدار شده است. بر پیکره و دیوار بیرونی خانه سوخکیان زخم دیوارنویسی خودنمایی میکند و صحنه زشت و زنندهای را به نمایش گذاشته است. افراد نابخرد با رنگ بر روی دیوار یادمان ملی، تبلیغ کار و پیشههای (شغل ها) خویش را کرده و به آن آسیب رساندهاند. این در حالی است که تابلوی ثبت ملی خانه سوخکیان در کنار دیوار برپا و هشدارهای لازم نیز بر روی آن نگاشته شده است. اما گویا، این هشدارها کارساز نبوده و برخی از مردم و افراد نابخرد بدون اندیشه و بی پروا و بیتوجه به ثبت ملی اثر و تابلو، به آن دست اندازی کرده و به این یادگار ملی آسیب رسانده و چهره آن را خدشه دار و صحنه زشتی برجای گذاشتهاند. همچنین در کنار دیوار خانه سوخکیان، چند ماهی است که شن و ماسه و پسماندهای ساختمانی ریخته شده است. از سویی، بخش سمت راست و پایینی دیوار خانه و کنار در چوبی آن، فرو ریخته و ترک و شکاف های ژرفی (عمیق) بر روی دیوار، پدید آمده است که با توجه به آغاز فصل سرما و زمستان خطر ریزش آن بسیار فراوان است و باید هر چه زودتر مورد مرمت و بهسازی جای گیرد.
یکی دیگر از موارد و دشواریهای خانه سوخکیان، چشم انداز دیداری یا همان منظر بصری آن است که بسيار زننده به نظر ميآيد. سیمهای برق که هرکدام رو به سویی دارند از هر سمت و سو و بسیار نازیبا از بیرون دیوار خانه به درون هدایت شده و صحنه زشتی را به نمایش گذاشته و چشمانداز آن را خدشهدار کرده است. از همین روی، جا دارد تا سرپرستان سازمان میراث فرهنگی هرچه زودتر در این زمینه، اقدامی انجام دهند.
خانهای تاریخی که بدون تکلیف است
یکی از مواردی که همواره مایه نگرانی و افسوس دوستداران میراث فرهنگی شهر داراب درباره خانه سوخکیان بوده و گلایه های فراوانی را نیز، به همراه داشته است، تعیین تکلیف این یادمان ملی است. سالهای سال است که در خانه سوخکیان بر روی مردم و دوستداران میراث فرهنگی و تاریخ شهر داراب بسته است و بدون کاربری ویژهای در گوشهای روزگار را به سختی میگذراند. هرچند که، هم اینک مرمتگران در حال مرمت و بهسازی درون خانه هستند. خانه تاریخی سوخکیان سالها است که بنا بوده از سوی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به خانه صنایع دستی و خانه فرهنگ شهر داراب تبدیل شود، ولی همچنان بدون تکلیف بوده و درهای آن نیز بر روی علاقهمندان تاریخ و فرهنگ ایرانی بسته است. همچنین پیشتر و در سالهای گذشته، خانه سوخکیان دفتر انجمن دوستداران میراث فرهنگی داراب بوده است. اما سالهاست که این خانه، بدون تکلیف مانده و درهای آن بسته است و همین امر مایه دلنگرانی دوستداران میراث فرهنگی داراب شده و خواستار بازگشایی و کاربری فرهنگی برای این یادمان ملی شدهاند. دوستداران میراث فرهنگی داراب میگویند، سازمان میراث فرهنگی سالهاست که پیمان بسته (وعده کرده) خانه سوخکیان را به خانه صنایع دستی و مرکز فرهنگی تبدیل کند، ولی همچنان این یادمان ملی بدون تکلیف است و در آن به روی مردم بسته است.
متخلفان میراث فرهنگی، جریمه شده اند
با پیگیریهای فراوان نگارنده و آگاهی رسانی و فرستادن نگارههای (عکس ها) دیوارنویسی به مرکز روابط عمومی یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور و پیگیری به هنگام و مناسب یگان حفاظت سازمان میراث فرهنگی و دایره حقوقی سازمان، خوشبختانه متخلفان میراث فرهنگی و افرادی که دیوار نویسی بر روی خانه سوخکیان انجام دادهاند، احضار شده و برابر با حکم دادستانی، گناهکار (خاطی) خویشکاری (وظیفه) دارد تا دیوارنویسی را با همکاری مرمتکار پاک کرده یا به پرداخت جریمه محکوم شود. در غیراینصورت سازمان میراث فرهنگی، دیوارنویسی را پاک خواهد کرد. همچنین نگارنده با چاپ نگارههای دیوارنویسی و رفتن به سازمان میراث فرهنگی استان، موضوع را به آگاهی مدیرکل سازمان میراث فرهنگی و بخش حراست سازمان رسانده است. به هر روی، اگر سازمان میراث فرهنگی و دایره حقوقی این سازمان در زمینه دست اندازی به یادمانهای تاریخی کشور به هنگام وارد کار شوند و دادگاهها نیز با سازمان میراث فرهنگی همکاری خوبی داشته باشند، گناهکاران میراث فرهنگی زودتر به دام افتاده و با آنان برخورد خواهد شد و همین امر در کاهش آسیبهای میراث فرهنگی تاثیرگذار خواهد بود.
خانه سوخکیان
خانه تاریخی سوخکیان در خیابان هلال احمر و در کنار سازمان هلال احمر داراب جای گرفته است. این خانه تاریخی برجاي مانده از دوره پهلوی یکم بوده و بناست در آینده به خانه صنایع دستی شهر داراب و خانه فرهنگ تبدیل شود. سنگ لاشه، گچ، خشت خام در دیوارها و آجر در نما از مصالحي است كه در بناي خانه سوخکیان از آن بهره گرفته شده است. این خانه به گونه یک مجموعه بوده که در برگیرنده سه بخش است : 1ـ ساختمان و حیاط اصلی 2 ـ اندرونی، بیرونی و به گمان فراوان بارانداز نیز داشته است 3 ـ بخش پیوست یا همان الحاقی. آرایشهای (تزیینات) این خانه شامل گچ بری و نقاشی بر روی گچ در سقف ها و در نمای ساختمان و سقفهای آجری، بهره گیری از کاشی در ازاره سر و لب درونی سازه و بهره از گچ بر روی ستون هاست. خانه سوخکیان تا کنون تعیین حریم نشده است! و با شماره 4679 در تاریخ 11 دی 1380 به ثبت ملی رسیده است.
منبع : قانون
دیدگاه تان را بنویسید