تعارض يا تعامل انگليسي؟
| ديگر نه بريتانيا آن امپراتوري خودکامه جهاني است که بتواند اراده خود را به ديگران و بر جهان تحميل کند و نه ايران آن کشور وامانده، آسيب‌ديده، بدهکار، متزلزل، بي‌سواد و منفعل قرن 19 است که ناچار به پذيرش تحميل‌هاي ناعادلانه باشد.
۵۵آنلاین : فريدون مجلسي
سفر جرمي هانت، وزير خارجه جديد انگليس، نيز مانند سفر بوريس جانسون، وزير خارجه قبلي آن کشور، بحث‌انگيز و مهم است. روابط بريتانيا با ايران از روابط آن کشور با اکثر کشورهاي جهان قديمي‌تر است. حضور چند صد هزار شهروند ايراني‌تبار موفق در آن کشور نيز بر اهميت اين روابط براي هر دو طرف مي‌افزايد. در زماني که تعداد کشورهاي مستقل جهان به تعداد انگشتان دو دست نمي‌رسيد، دو کشور روابط سياسي نزديک و پيچيده‌اي داشتند. امپراتوري بريتانيا بر بخشي از جهان که خورشيد در آن غروب نمي‌کرد، فرمانروايي مي‌کرد؛ اما ايران وارث امپراتوري رو به افولي بود که مي‌کوشيد موجوديت خود را در برابر برتري‌جويي و گسترش‌طلبي دو امپراتوري روس و انگليس حفظ کند و به‌همين‌دليل متحمل مشقات بسياري شد. آن تاريخچه بر اذهان ايرانيان درباره اين دو کشور تأثيري منفي و ترديد‌آميز بر جاي نهاده که مانند زخمي نهفته در زمان‌هايي سر باز کرده و ماجراي نفت نيز کمکي به رفع ترديدهاي گذشته نکرده است. بعد از انقلاب اسلامي بدبيني درباره غرب و به‌ويژه درباره بريتانيا افزايش يافت. برخي واکنش‌هاي تند رخ داد و دو بار ورود به سفارت آن کشور و مسائل مربوط به مصونيت ديپلماتيک، کمکي به بهبود روابط نکرد. تأخير در تسويه بدهي آن کشور به دلیل تحويل‌ندادن تانک‌هاي چيفتن خريداري‌شده در زمان رژيم پيشين و نيز دستگيري‌هاي عناصري از دو کشور به اتهام‌هاي سياسي و امنيتي، ايجاد روابطي متعارف ميان دو کشور را دور از دسترس کرده است. اکنون دو طرف لابد توجه دارند که ديگر نه بريتانيا آن امپراتوري خودکامه جهاني است که بتواند اراده خود را به ديگران و بر جهان تحميل کند و نه ايران آن کشور وامانده، آسيب‌ديده، بدهکار، متزلزل، بي‌سواد و منفعل قرن 19 است که ناچار به پذيرش تحميل‌هاي ناعادلانه باشد. در چنين شرايطي دو طرف بايد با تفاهم بيشتري و فارغ از ديدگاه‌هاي ديرين بتوانند در شرايط برابر و متعادل مسائل مهمي را که در آن داعيه دخالت و درگيري دارند، حل‌وفصل کنند. فهرست اين‌گونه مسائل در اختيار وزراي خارجه دو کشور است که قطعا در اين سفر ميان جرمي هانت و دکتر ظريف مطرح شده است؛ اما نکته مهم و مشترک سفر هر دو وزير خارجه بريتانيا به ايران سرنوشت خانم نازنين زاغري است که از پيش از سفر نيز به آن اشاره کرده بودند. شايد وزير خارجه پيشين بريتانيا با ديد روابط اروپايي خود انتظار داشت هنگام بازگشت از ايران خانم نازنين زاغري و شايد ساير متهمان يا محکومان دوتابعيتي را به‌عنوان نشانه‌اي از حسن نيت براي گشودن باب تازه‌اي در روابط دوجانبه همراه ببرد؛ به‌ویژه آنکه درباره آن «مادر» و فرزند خردسالش مسائل عاطفي نيز مطرح شده بود. در شرايطي که غرب درباره موضوع پايان‌دادن به بحران انساني در يمن چراغ سبز نشان داده و همچنين آينده سوريه و روابط ايران و منطقه با اسرائيل براي غرب اهميت بسيار دارد، يقينا اين مسائل نيز در فهرست مذاکرات وزراي خارجه دو کشور بوده است. جرمي هانت پيش از سفر ناگهاني خود به ايران درباره پايبندي بريتانيا به برجام سخن گفته بود؛ اما ديدار وزير خارجه انگليس با علي شمخاني، دبير شوراي امنيت ملي ايران و همچنين ديدار او با خانواده و فرزند خانم زاغري در اين سفر يک‌روزه نشان مي‌دهد که ملاحظات امنيتي و انتظار آزادي زندانيان امنيتي دوتابعيتي براي او اولويت داشته و به‌عنوان کليد اصلي مذاکرات درباره موضوعات ديگر مطرح بوده است. نوع برخورد در‌اين‌باره مي‌تواند با قدري مدارا و اين ديدگاه صورت گيرد که با توجه به محکوم‌بودن اين اشخاص، باقي‌ماندن‌شان در زندان مي‌تواند پايان يابد. در‌صورتي‌که مسئولان به جمع‌بندي برسند، مي‌توان در تعاملي بين‌المللي در برابر دستاورد مشخصي، شرايط را تسهيل کرد. اين‌گونه بده‌بستان‌ها در عرصه بين‌المللي رايج است. در‌آن‌صورت بايد ديد انتظار متقابل در يمن، در سوريه و در باب اجرائي‌شدن عملي برجام چيست؟ از همه مهم‌تر در موضوع اسرائيل و تحميل پذيرش قطع‌نامه‌هاي شوراي امنيت سازمان ملل متحد به آن کشور و ديگران و احترام به مفاد آن قطع‌نامه‌ها و تضمين حقوق فلسطينيان چه بايد کرد؟ ديدگاه ديگر مسائلي است که به‌عنوان يک حق از سوی ايران مطرح مي‌شود و اينکه نمي‌توان درباره آن تعامل کرد. اگرچه به نظر مي‌رسد وزير خارجه بريتانيا نمي‌تواند انتظار زيادي از اين بخش داشته باشد؛ اما مي‌توان با نشان‌دادن حسن‌نيت و اراده حل مسائل ميان دو طرف، فضا را براي به‌توافق‌رسيدن در ساير موضوعات مهيا کرد.
منبع : شرق
دیدگاه تان را بنویسید