روایتی شیرین از روزهای درخشان موسیقی ایرانی
| مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» چاووش در پردیس چارسوی تهران به نمایش درآمد؛ روایتی از گروه موسیقی چاووش که کارشناسان معتقدند سخن گفتن از آن دوران و آن سالها بایستی بارها و بارها شنیده و گفته شود، چرا که امروزه نه صمیمیت و انسجامی مانند گذشته دراستادان موسیقی دیده میشود و نه نسل امروزیها به تولید چنین آثار ماندگار و پرباری میاندیشد.
۵۵آنلاین :
فراز و فرودی که به آغاز شکلگیری چاووش تا فروپاشی آن اشاره میکند.«هراتفاقی انرژی مضاعفی برای اعضای چاووش بود و شعرها پاسخ به جریان روز... در پس تک تک آثار چاووش تاریخچهای قرار دارد که نشان میدهد این کارها از چه بابت ساخته شده و در چه شرایطی بوده یا کاربرد هنری و اجتماعی آن چه بوده است!... آن زمان کسی کارمند موسیقی نبود همه عاشق موسیقی بودند...» اینها بخشهایی از سخنان محمدرضا شجریان، زیدالله طلوعی، علی اکبر شکارچی، بیژن کامکار، شهرام ناظری، حسین علیزاده، ، قشنگ کامکار، هنگامه اخوان، صدیق تعریف، مجید درخشانی و...در مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» است. مستندی به کارگردانی هانا کامکار و آرش رئیسیان که شامگاه جمعه پنجم مرداد ماه با حضور تعدادی از اعضای کانون چاووش و چهرههای هنری به نمایش درآمد.
هنرمندان عاقبت بخیری بودیم
بیژن کامکارخواننده و نوازنده دف و از بنیانگذاران گروههای شیدا و عارف است. او در پاسخ به این سؤال که مستند چاووش چه پیامی برای نسل امروز و گذشته دارد، به «ایران» گفت: با نگاه به شرایط امروز موسیقی خواهید دید که درحال حاضر هزاران نوازنده ساز وجود دارد و این امر نشان دهنده تأثیر مهم گروه چاووش در موسیقی ایران است. یک زمان آقای لطفی تمام تهران را زیرو رو کرد تا یک نوازنده عود پیدا کند اما امروز میبینیم که ارسلان کامکار بیش از 50 شاگرد عود نواز دارد؛ البته در دیگر سازهای موسیقی هم این موضوع صدق میکند. من اولین و آخرین دف نواز زمان خودم هستم اما درحال حاضر میلیونها جوان دف مینوازند بنابراین باید بگویم ما هنرمندان عاقبت بخیری بودیم.
او افزود: اگر امروز اعضای گروه چاووش در کنارهم نیستند یک دلیلش میتواند به خاطر فضای هنری کشور، نبود حمایت و بیکفایتی برخی مسئولان فرهنگی باشد. دلیل دیگر آن هم عقیده و هم فکر نبودن اعضای گروه است. ما هم دوست داشتیم این همراهی ادامه پیدا میکرد. البته کار ما متوقف نشد و امروز هر کدام از ما در قالب گروههای دیگر یا به صورت مستقل کار خود را ادامه می دهیم. یک زمان اعضای گروه چاووش 20 نفر بودند اما الان به بیش از 20 گروه تقسیم شدهایم.
موسیقی هیچ گاه متوقف نمیشود
علی اکبر شکارچی، نوازنده کمانچه و آهنگساز از جمله هنرمندانی است که در آلبومهای 2، 3 و 4 چاووش همکاری داشته است. این هنرمند نیز در مورد مستند چاووش و انسجامی که درگذشته در میان هنرمندان وجود داشت و امروز کمتر دیده میشود، گفت: شرایط اجتماعی سبب ایجاد گروه چاووش و از هم پاشیدگی آن شد. شرایط و تفرقهای که آن دوران در جامعه به وجود آمد و به هنرمندان هم تحمیل شد. آن زمان اتوریته فرهنگی در کار همه ما وجود داشت، اما شرایط امروز تغییر کرده وموسیقی حول چیزهای دیگری شکل میگیرد.
او درمورد اینکه آیا عنوان «فراز و فرود» اشارهای به فرود موسیقی امروز هم میتواند داشته باشد، گفت: موسیقی امروز، بهگونهای دیگر به حیات خود ادامه میدهد چرا که قانونمندی خاص خود را دارد و بر فرد استوار نیست. موسیقی هیچ گاه متوقف نمیشود و در دست دیگر، اندیشه دیگر یا ساز دیگری شکل خود را پیدا میکند.
هانا کامکار، یکی از سازندگان این مستند، زمان شروع ساخت این فیلم را سالهای 81 - 80 عنوان کرد و گفت: این مستند میتواند اهداف روشن تری را به جوانان علاقهمند به موسیقی نشان بدهد چرا که آنها پی خواهند برد در سالهایی که گذشت، بر سر هنرمندانی که امروز جزو اسطورههای موسیقی ایران هستند چه آمده است. امیدوارم جوانان با دیدن این مستند هدفمندتر کار کنند و استقامت بیشتری در هنرشان داشته باشند.
تلنگری به اشتباهات گذشته
آرش رئیسیان، دیگر سازنده این مستند نیز در خصوص غیبت استادانی چون محمد رضا لطفی، پرویز مشکاتیان و... در این مستند گفت: ساخت مستند به علایق شخصی من و هانا کامکار به موسیقی دوران چاووش و افرادی که دراین گروه حضور داشتند برمیگردد. ما ساخت فیلم و پژوهش را توأم و درکنار هم انجام میدادیم که دو سال هم به طول انجامید، چرا که این امکان وجود داشت فرصتی دوباره برای مصاحبه ایجاد نشود. در این فاصله زمانی استاد محمد رضا لطفی ایران نبودند بنابراین سعی کردیم از طریق تلفن یا ایمیل با ایشان ارتباط داشته باشیم اما آنطور که باید و شاید خیلی جامع در جریان کار ما قرار نگرفتند به همین سبب منتظر ماندیم آقای لطفی به ایران بازگردند چرا که حضور ایشان بسیارمهم بود. استاد هوشنگ ابتهاج درایران بودند اما شرط همکاری را منوط به حضور و صحبتهای آقای لطفی عنوان کردند. استاد پرویز مشکاتیان نیز اشاره داشتند حساسیتهایی در این گفتوگو وجود دارد، بنابراین تنها در حضور آقای لطفی صحبت خواهم کرد. در واقع حضور این سه بزرگوار وابسته به یکدیگر بود.
او بیان کرد: زمانی که آقای لطفی به ایران آمد در مورد محتوای کار با ایشان صحبت کردیم اما ایشان بهعنوان یک مستندساز جوان اعتمادی به ما نداشتند ولی سرانجام با اصرار و علاقه ما اعلام کردند «شاید در آینده این همکاری به وجود بیاید اما ابتدا باید کتابی در مورد چاووش بنویسم و هرآنچه که میخواهم درآن کتاب بازگو کنم و بعد این صحبتها را در جای دیگردرج خواهم کرد.» انتظار به چاپ رسیدن کتاب سبب شد در این فاصله زمانی آقای پرویز مشکاتیان را از دست بدهیم و بعد آن یعنی سال 91 آقای لطفی هم فوت کردند و آن کتاب هم هیچگاه به چاپ نرسید. اما از نگاه ما آقای لطفی به نوعی از ابتدا تا پایان فیلم حضور داشتند در واقع حضور ایشان در کلام همه اعضای گروه بود، بنابراین نبودن تصویری از ایشان نقصانی در فیلم نیست.
او درادامه افزود: مصاحبههای این مستند 25 ساعت است و از زمان شروع این کار تا مونتاژ آن آرشیوی از صدا و سیما در اختیار ما نبود و تصاویر به سختی جمعآوری شد و تنها با آرشیوی که از روزنامههای آن دوران باقیمانده بود وهمچنین ازطریق تصاویری که در آلبومهای شخصی اعضای چاووش قرار داشت توانستیم این کار را ارائه کنیم که سرانجام مستند «چاووش؛ از درآمد تا فرود» سال گذشته برای نخستین بار در جشن تصویر سال به نمایش درآمد و بسیار هم مورد استقبال قرار گرفت.
بهگفته کارگردان این مستند امروز زمان نشان دادن این فیلم است چرا که در مقطعی از تاریخ ایران قرار داریم که باید تجربه 40 سال گذشته با دقت دیده شود؛ این مستند تنها روایتی از موسیقی نیست بلکه تاریخ اجتماع آن زمان را هم بیان میکند که در کنار آن یک اتفاق موسیقایی هم افتاده است. به عقیده من این فیلم دستاوردها و تجربیات گذشته ما را نشان میدهد و شاید تلنگری باشد که اشتباهات گذشته را تکرار نکنیم و پیام آن این است که یادمان بماند بر ما چه گذشته است.
منبع : ایران
دیدگاه تان را بنویسید