آتشکدۀ پارسیان در احمد‌نگر هندوستان

۵۵آنلاین :

حمیدرضا سروری

شهراحمدنگر(Ahmednagar )در ایالت ماهاراشترا (Maharashtra)درکشور هندوستان به فاصلۀ114کیلومتری از شهراورنگ‌آباد قرار دارد. نام شهر برگرفته از نام احمد‌نظام شاه اول پایه‌گذار شهر در سال1494میلادی است. وی حکومت نظام‌شاهیان را پایه‌ریزی کرد،نظام‌شاهیان یکی از پادشاهان مسلمان دکن بودند نام دکن از واژۀ دکین( dakkin ) می‌آیدکه در واقع اصطلاحی برگرفته شده از نام دکشینه( dakshina ) در زبان سانسکریت به معنی جنوب است) Philon,2016:12).نظام‌شاهیان همانند دیگر پادشاهیهای مسلمان دکن به شدت تحت تأثیر فرهنگ و هنر ایران قرارداشتند،چندین بنا ساختندکه نفوذ هنر و معماری ایران به ویژه هنر و معماری صفوی درآنها به روشنی دیده می‌شود(Michelle&Zebrowski,2008:38-40). ایرانیان بسیاری به احمد‌نگر مهاجرت کردند که از آنان با نام اَفاکی ( Afaqi ) به معنی خارجی نام برده می‌شد. نظام‌شاهیان از ایرانیان شاعر،مورخ،متفکر و نویسنده به خوبی پشتیبانی می‌کردند و شیوۀ حکومت‌داری آنان تحت تأثیر شیوه و منش حکومت‌داری در ایران بود و از زبان فارسی هم به عنوان زبان اداری و درباری استفاده می‌کردند. ایرانیان زرتشتی نیز از دیرباز بین ایرانیان مهاجر به احمد‌نگر جای داشتند و آتشکده‌ای هم در شهر برای خود ساختند. آتشکدۀ سِت جمشید جی پِستونجی پلانتین(Seth JamshedjiPestonji Plantin) در5کیلومتری ایستگاه راه آهن احمدنگر قرار دارد و در سال1216یزدگردی برابر با 1847میلادی ساخته شده است. ارواد فرامجی بهرامجی ناودار(Ervad Faramji Behramji Navdar) و پسرش ارواد دینشاو فرامجی ناودار با توجه به توانایی و لیاقتی که از خود نشان دادند به مدت 44سال موبد و سرپرست آتشکده بودند و از سال1985م،تاکنون هم ارواد ناوال کارکاریا(Ervad Naval Karkaria) این وظیفه را برعهده دارد. ساختمان امروزی آتشکده در سال1936میلادی،به وسیلۀ کیخسرو بهرامجی پودومجی (Kaikhushroo Behramji Pudumjee)مرمت و بازسازی شده است. ساختمان آتشکده نیز همانند بسیاری دیگر از آتشکده‌های موجود در هند آمیختگی دلپسندی از سبکهای بومی با عنصرهایی از بریتانیای دورۀ ویکتوریا است که با نقشمایه‌های هخامنشی مانند فرد بال‌دار درون حلقه،قرص خورشید بال‌دار و دیگر نقشمایه‌های تزیینی هخامنشی آراسته شده است. آتشکده‌ها بنا بر اهمیت نوع آتشی که در آنهاست،به 3 دسته تقسیم می شوند: آتش بهرام،آدران و دادگاه،آتشی که درآتشکدۀ احمد‌نگر می‌سوزد آتش آدران است. درون آتشکده تابلوهایی با تصویرهایی از حضرت زرتشت و برخی از بزرگان پارسی هند دیده می‌شود در بخش ورودی آتشکده نیز چندین شیشه رنگی به کار برده شده که از نظر اندازه و البته از نظر زیبایی در مرتبه‌ای بسیار پایینتر از شیشه‌های رنگی به کار رفته درآتشکدۀ کلکته هستند.