چه کشورهایی بیشترین بودجه نظامی را دارند؟
| بر اساس گزارش منتشر شده از سوی موسسه صلح استکهلم (SIRPI) هزینههای نظامی جهان در سال ۲۰۱۷ به یک هزار و ۷۳۹ میلیارد دلار رسید که بالاترین سطح پس از پایان جنگ سرد بوده است. پس از ۱۳ سال رشد پیوسته از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۱، بودجه نظامی کشورهای جهان در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ یا کم شده بود یا تغییری نکرده بود، اما در سال ۲۰۱۷، هزینههای جهانی کل با رشدی 1/1 درصدی مواجه شد گزارش موسسه صلح استکهلم در واقع روندهای منطقهای و ملی را در سال ۲۰۱۷ و همچنین در یک دهه اخیر نشان میدهد.
۵۵آنلاین :
بر اساس گزارش منتشر شده از سوی موسسه صلح استکهلم (SIRPI) هزینههای نظامی جهان در سال ۲۰۱۷ به یک هزار و ۷۳۹ میلیارد دلار رسید که بالاترین سطح پس از پایان جنگ سرد بوده است. پس از ۱۳ سال رشد پیوسته از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۱، بودجه نظامی کشورهای جهان در سالهای ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ یا کم شده بود یا تغییری نکرده بود، اما در سال ۲۰۱۷، هزینههای جهانی کل با رشدی 1/1 درصدی مواجه شد گزارش موسسه صلح استکهلم در واقع روندهای منطقهای و ملی را در سال ۲۰۱۷ و همچنین در یک دهه اخیر نشان میدهد. مخارج نظامی جهان در سال ۲۰۱۷ تقریباً معادل 2/2 درصدی تولید ناخالص داخلی (GDP) جهانی یا ۲۳۰ دلار به ازای هر نفر بود. هزینههای نظام به عنوان س همی از GDP که با عنوان «بار نظامی» خوانده میشود در حقیقت کسری از منابع ملی را مشخص میکند که به فعالیتهای نظامی اختصاص داده شده و باری را بر دوش اقتصاد وارد میکند. بار نظامی جهانی در زمان جنگ سرد و در سال ۱۹۹۲ به اوج خود یعنی 3/3 درصد رسید و پایینترین سطح آن در سال ۲۰۱۴ معادل 1/2 درصد به ثبت رسید.
سردمداران سال ۲۰۱۷
۱۵ کشوری که در سال ۲۰۱۷ بیشترین هزینههای تأمین را به خود اختصاص دادهاند همان کشورهایی هستند که در فهرست سال ۲۰۱۶ نیز در میان ۱۵ کشور برتر حضور داشتند، اما تنها تفاوت این دو رتبه بندی این است که جایگاه برخی کشورها تغییر کرده است. این ۱۵ کشور روی هم یک هزار و ۳۹۶ میلیارد دلار (معادل ۸۰ درصد) کل هزینههای جهانی را از آن خود کردهاند. شش کشور از ۱۵ کشور حاضر در این فهرست، شاهد افزایش چشمگیری (بیش از ۳۰ درصد) در هزینههای نظامی خود از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷ بودند: چین، ترکیه، هند، روسیه، کردستان و استراليا سه کشور کره جنوبی، برزیل و کانادا نیز با رشد متوسطی (۱۰ تا ۲۰ درصد) مواجه شدند و آلمان، فرانسه و ژاپن نیز رشدی جزئی را از خود به ثبت و رساندند (کمتر از ۱۰ درصد). بودجه نظامی سه کشور از این فهودیت نیز در یک دهه اخیر با كاهش مواجه شده است، ایتالیا، بریتانیا و ایالات متحده. در این میان افت مخارج ایالات متحده چشمگیر بوده است، این کشور در مقایسه با سال ۲۰۰۸، افتی ۱۴ درصدی (معادل ۹۵ میلیارد دلاری) را به ثبت رساند.
در میان ۱۵ کشوری که بیشترین هزینههای نظامی را داشتهاند عربستان بالاترین «بار نظامی» را از آن خود کرده به طوری که این کشور حدود ۱۰ درصد GDP خود را صرف فعالیتهای نظامی کرده است. ژاپن با اختصاص دادن تنها 9/0 درصد از GDP خود در امور نظامی، پایینترین بار نظامی را داشته است. در این فهرست شکاف هزینهای میان پنج کشور برتر (آمریکا، چین، عربستان، روسیه و هند) و بقیه کشورهای حاضر وجود دارد. در حالی که این پنج کشور همگی بیش از ۶۰ میلیارد دلار را صرف هزینههای نظامی خود کردهاند کشورهای باقیمانده این فهرست (به جز فرانسه که 8/57 میلیارد دلار بودجه نظامی داشته است) کمتر از ۵۰ میلیارد دلار هزینه نظامی را به ثبت رساندهاند. در مجموع، پنج کشور برتر جهان ۶۰ درصد از هزینههای نظامی جهانی را در سال ۲۰۱۷ به خود اختصاص دادهاند. آمریکا با صرف 610 میلیارد دلار در زمینه امور نظامی بیش از یک سوم کل بودجه نظامی جهان را ازآن خود کرده است. هزینههای نظامی آمریکا تقریباً 7/2 برابر چین، دومین کشور این رتبه بندی است. در واقع آمریکا از مجموع هفت کشور بعدی خود بودجه نظامی بیشتری دارد. در حالی که هزینههای نظامی آمریکا از سال 2010 هر ساله کاهش داشته است. اما، در سال ۲۰۱۷ در مقایسه با سال 2016 تغییر نکرده است. با وجود این، بودجه نظامی آمریکا برای سال 2018 بسیار بالاتر در نظر گرفته شده (700 میلیارد دلار). بیشترین هزینههای آمریکا به منظور پشتیبانی از کادر نظامی و مدرن سازی سلاحهای سنتی و هستهای بوده است.
چین در سال ۲۰۱۷، حدود ۲۲۸ میلیارد دلار را به فعالیتهای نظامی خود اختصاص داده که رشدی 6/5 درصدی را در مقایسه با سال 2016 نششان میدهد. هرچند این رشد کمترین میزان ثبت شده از سال ۲۰۱۰ پاستا با رشد GDP همراه با تورم گزارش شده و بار نظامی چین بدون تغییر در مقایسه با سال قبل 9/1 درصد GDP به ثبت رسیده است.
عربستان سعودی سومین کشوری که بیشترین هزینههای نظامی را در سال 2017 به نام خو ثبت کرده است. با رشد 9/1 درصدی هزینههای نظامی خود را به 4/69 میلیارد دلار رساند. برخلاف عربستان، هزینههای نظامی روسیه با افتی 20 درصدی به 3/66 میلیارد دلار رسید و این کشور را در رتبه بندی مخارج نظامی در رتبه چهارم قرار داد. هند با رشد 5/5 درصدی هزینههای خود در سال ۲۰۱۷ این هزینهها را به 9/63 میلیارد دلار رساند جای فرانسه را در رتبه پنجم گرفت.
در میان ۱۵ کشوری که بیشترین هزینههای نظامی جهان را داشتهاند، بات کشور آمریکا (رتبه یک)، فرانسه (رتبه ۶)، بریتانیا (رتبه ۷)، آلمان (رتبه 9)، ایتالیا (رتبه ۱۲)، کانادا (رتبه ۱۴) و ترکیه (رتبه ۱۵) عضو سازمان سیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) هستند. این هفت کشور در مجموع ۴۸ درصد (۸۲۷ میلیارد دلار) هزینههای نظامی جهانی را به خود اختصاص دادند. این در حالی است که کل هزینههای ۲۹ عضو ناتو در سال ۲۰۱۷ معادل ۹۰۰ میلیارد دلار گزارش شده است.
روندهای منطقهای
از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷، کل هزینههای نظامی در آفریقا (حدود 5/0 درصد) و اروپا (2/2 درصد) کاهش یافته است. این سومین سال متوالی است که هزینههای نظامی در آفریقا کاهش پیدا میکند در حالی که اروپا برای نخستین بار از سال ۲۰۱۳ شاهد افت بودجه نظامی کل خود بوده است. هزینههای نظامی قاره آمریکا در سال ۲۰۱۷ بدون تغییر بوده اما نسبت به س آل ۲۰۰۸ افتی ۱۱ درصدی را تجربه کرده است. برخلاف این قارهها هزینههای نظامی آمریکا و اقیانوسیه با رشدی 6/3 درصدی، بیست و نهمین سال رشد متوالی خود را به ثبت رساند. بودجه نظامی کشورهای خاورمیانه نیز با رشدی 2/6 درصدی در سال ۲۰۱۷ مواجه شده و ۲۸ درصد بیشتر از هزینههای سال ۲۰۰۸ این کشورها گزارش شده است.
بار نظامی میان منطقهها و کشورها به شدت متفاوت بوده است. در مجموع، کشورهای قاره امریکا پایینترین بار نظامی را در سال ۲۰۱۷ به نام خود ثبت کردهاند. قاره آمریکا 3/1 درصد تولید ناخالص داخلی خود را به امور نظامی اختصاص داده در حالی که این نسبت برای اروپا 6/1 درصد، برای آسیا و اقیانوسیه 7/1 درصد، برای افریقا 8/1 درصد و برای خاورمیانه 2/5 درصد بوده است.
آفریقا
هزینههای نظامی در آفریقا در در سال ۲۰۱۷، با افتی 5/0 درصدی، 6/42 میلیارد دلار برآورد شده که 5/2 درصد کل هزینههای نظامی جهانی را شامل میشود، با وجود افت متوالی در سه سال اخیر، هزینههای نظامی قاره آفریقا در سال ۲۰۱۷ همچنان ۲۸ درصد بیشتر از سال ۲۰۰۸ گزارش شده است.
هزینههای نظامی در شمال آفریقا در سال ۲۰۱۷ با افتي 9/1 درصدی نسبت به سال ۲۰۱۶ به 1/21 میلیارد دلار رند سپیده است. در واقع سال ۲۰۱۷ نخستین سالی است که از سال ۲۰۰۶، هزینههای نظامی در این منطقه کاهش پیدا میکند. باوجود این، هزینههای نظامی در این منطقه ۱۰۵ درصد بیشتر از سال ۲۰۰۸ بوده است.
الجزایر که بیشترین بودجه نظامی آفریقا را به خود اختصاص داده است با افت ۲ الدرصدی هزینههای نظامی خود مواجه شده و بودجه 1/10 میلیارد دلاری را در سال ۲۰۱۷ به ثبت رسانده است، این نخستین افت سالانه هزینههای نظامی این کشور از سال ۲۰۰۳ و دومین سال کاهش از سال ۱۹۹۵ بوده است، کاهش هزینههای نظامی الجزایر در سال ۲۰۱۷ احتمالاً به دلیل درآمدهای پایین نفت و گاز این کشور در سالهای جاری بوده است.
مخارج نظامی در کشورهای جنوبی صحرای آفریقا در سال ۲۰۱۷ حدود 6/21 میلیار دلار گزارش شده که 9/0 درصد بیشتر از سال ۲۰۱۶ و البته 18 درصد کمتر از سال ۲۰۰۸ بوده است. رشد قابل توجه هزینههای نظامی سودان در سال ۲۰۱۷ (رشد ۳۵ درصدی و رسیدن بودجه نظامی به 4/4 میلیارد دلار) عمدتاً باشی از تشدید درگیریها میان دولت سودان و شورشیان بوده است. این رشد موجب ایجاد روندی صعودی در این منطقه شده است، اما بخشی از این روند به دلیل افت هزینههای نظامی سه کشور از چهار کشور پرهزینه در امور نظامی این منطقه خنثی شده است، آنگولا، نیجریه و آفریقای جنوبی همگی با افست بودجه نظامی خود مواجه شدند. علت اصلی کاهش هزینههای نظامی آنگولا (افت ۱۶ درصدی) بخشی از کاهش هزینههای دولتی این کشور بوده است. در حالی که آنگولا در سال ۲۰۱۴ با سهم ۳۶ درصدی بیشترین هزینه نظامی منطقه جنوب صحرای آفریقا را داشت، سهم این کشور در سال ۲۰۱۷ به ۱۴ درصد رسیده و این کشور پس از سودان و آفریقای جنوبی رتبه سوم را در منطقه به خود اختصاص داده است.
با وجود ادامه عملیات نظامی نیجریه عليه بوکوحرام، هزینههای نظامی این کشور در سال ۲۰۱۷ برای چهارمین سال متوالی کاهش یافت و با افتی 2/4 درصدی به 6/1 میلیارد دلار رسید. هزینههای نظامی در آفریقای جنوبی، رتبه دوم بودجه نظامی این منطقه، از سال ۲۰۱۲ تاکنون حدود
6/3 میلیارد دلار ثابت مانده است. هزینههای نظامی این کشور در سال ۲۰۱۷ حدود 9/1 درصد کاهش یافت.
در سال ۲۰۱۷ شاهد کاهش چشمگیر هزینههای نظامی در سودان جنوبی (۵۶ درصد)، چاد (۳۳ درصد)، موزامبیک (۲۱ درصد) و ساحل عاج (۱۹ درصد) بودیم. کاهش هزینههای نظامی ساحل عاج برای نخستین بار از سال ۲۰۱۳ اتفاق افتاده است که نتیجه کاهش شدید قیمت جهانی کاکائو، بزرگترین صادرات این کشور بوده است. با وجود درگیریها در سودان جنوبی، وخیم شدن شرایط اقتصادی منجر به کاهش شدیدتر هزینههای نظامی شده است.
قاره آمریکا
قاره آمریکا با هزینه نظامی ۶۹۵ میلیارد دلاری، ۴۰ درصد از هزینههای نظامی جهانی را به نام خود ثبت کرده است. مخارج نظامی در این منطقه در مقایسه با سال ۲۰۱۶ تغییری نکرده اما ۱۱ درصد کمتر از سال ۲۰۰۸ بوده است. از بناهای دو کشور این منطقه (کانادا و ایالات متحده) روی هم رفته ۹۱ درصد از کل هزینههای قاره آمریکا را دربر میگیرد. آمریکای شمالی با هزینه ۶۳۰ میلیارد دلار تغییری را نسبت به سال ۲۰۱۶ به ثبت ترسانده اما در مقایسه با سال ۲۰۰۸ با رشد ۱۳ درصدی هزینهها مواجه شده است، آمریکای جنوبی اما با رشد 1/4 درصدی بودجه نظامی خود در سال ۲۰۱۷ مواجه شده تا برای نخستین بار هزینههای نظامی خود را از سال ۲۰۱۴ افزایش دهد. این در حالی است که بودجه نظامی آمریکای جنوبی در مقایسه با سال ۲۰۰۸ با رشدی ۱۷ درصدی به ۵۷ میلیارد دلار رسید.
افزایش هزینههای نظامی آمریکای جنوبی در سال ۲۰۱۷ عمدتاً ناشی از افزایش هزینههای آرژانتین (رشد ۱۵ درصدی و رسیدن به 7/5 میلیارد دلار) و برزیل (رشد 3/6 درصدی و رسیدن به 3/29 میلیارد دلار) بوده است. افزایش هزینههای نظامی برزیل، نخستین رشد از سال ۲۰۱۴ و بیشترین رشد از سال ۲۰۱۲ بوده است. موضوعی که در میان آشفتگی سیاسی و اقتصادی کنونی این کشور شگفت انگیز است. با وجود این، دولت برزیل اهداف کسری بودجه خود تا سال ۲۰۲۰ را کاهش داده و بودجه اضافی (1/4 میلیارد دلار) را برای بخشهای کلیدی نظیر امور نظامی اختصاص داده است.
ونزوئلا که چندسالی است از نا آرامی سیاسی و اجتماعی رنج میبرد هزینههای نظامی خود را در سال ۲۰۱۷ نسبت به سال ۲۰۱۶ حدود ۱۹ درصد افزایش داد تا نخستین رشد سالانه خود را از سال ۲۰۱۳ به ثبت برساند. هرچند، بحران اقتصادی چندسال اخیر این کشور باعث شده هزینههای اقتصادی این کشور در سال ۲۰۱۷ هنوز ۷۵ درصد کمتر از سال ۲۰۰۸ باشد.
تغییر در هزینههای نظامی آمریکای مرکزی و حوزه دریای کارائیب عمدتاً تحت تأثیر مکریک بوده است. کشوری که به تنهایی ۷۶ درصد از کل هزینههای منطقه را به نام خود ثبت کرده است، در حالی که ارتش مکزیک سالیان سال در حال مبارزه با کارتل های مواد مخدر است، فشارهای اقتصادی (نظیر کسری بودجه شدید و بدهی دولت) منجر شده دولت به محدود کردن هزینههای خود ادامه دهد. در سال ۲۰۱۷، هزینههای نظامی مکزیک برای دومین سال متوالی کاهش یافت و به ۵۸ میلیون دلار رسید که ۸۱ درصد کمتر از سال ۲۰۱۶ بوده است.
آسیا و اقیانوسیه
هزینههای نظامی در آسیا و اقیانوسیه در سال ۲۰۱۷ با رشدی ۳۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۶ و ۹ درصدی نسبت به سال ۲۰۰۸ به ۳۷۷ میلیارد دلار رسید. آسیا و اقیانوسیه با سهمی ۲۷ درصدی از کل هزینههای نظامی جهان، رتبه دوم را به خود اختصاص داد. با این حال رشد سالانه ثبت شده در سال ۲۰۱۷ پایینترین میزان از سال ۲۰۱۰ بوده است. هزینههای نظامی سال ۲۰۱۷ در آسیای مرکزی و جنوب آسیا (سه درصد) و در آسیای شرقی (1/4) درصد افزایش داشته است، این در حالی است که جنوب شرق آسیا تنها 1/0 درصد رشد داشته و اقیانوسیه با افت 6/0 درصدی مواجه شده است. در سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷، هزینههای نظامی در تمامی زیر منطقههای آسیا و اقیانوسیه افزایش داشته به طوری که اقیانوسیه ۳۲ درصد و آسیای شرقی ۶۸ درصد بودجه نظامی خود را افزایش دادهاند.
بیشترین افزایش نسبی هزینههای نظامی حدفاصل سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۱۷ را کامبوج (۳۳۲ درصد)، بنگلادش (۱۲۳ درصد)، اندونزی (۱۲۲ درصد) و چین (۱۱۰ درصد) به خود اختصاص دادند. در کشورهایی چون ویتنام، فیلیپین، قرقیزستان، میانمار، پاکستان، نپال و هند نیز شاهد رشد چشمگیری (بالاتر از ۴۰ و کمتر از ۱۰۰ درصد) بودهایم. تنها پنج کشور تیمور لسته، افغانستان، فیجی، مالزی و برونئی دارالسلام با افت هزینههای نظامی خود در یک دهه اخیر مواجه شدهاند.
در مجموع، هزینههای نظامی آسیا و اقیانوسیه سهم خود را از ۱۷ درصد هزینههای نظامی جهانی در سال ۲۰۰۸ به ۲۷ درصد در سال ۲۰۱۷ افزایش دادهاند. این موضوع عمدتاً ناشی از افزایش سهم هزینههای نظامی چین از ۵۸ درصد به ۱۳ درصد در این دوره زمانی بوده است. کشورهای چین (رتبه ۲) هند (رتبه ۵)، ژاپن (رتبه A)، کره جنوبی (رتبه ۱۰) و استراليا (رتبه ۱۳) در میان ۱۵ کشور برتر از نظر بودجه نظامی قرار دارند. تنش طولانی مدت میان برخی کشورهای آسیایی همچنان به عنوان نیرو محرکه روند صعودی هزینههای نظامی در منطقه شناخته میشود.
چین با هرینه نظامی معادل ۲۲۸ میلیارد دلار سهمی ۴۸ درصدی در هزینههای منطقه داشته و 6/3 برابر هند، دومین کشور پرهزینه در امور نظامی بودجه نظامی به ثبت رسانده است، هند با رشد 5/5 درصدی هزینههای نظامی خود در مقایسه با س آل ۲۰۱۷ و افزایش ۴۵ درصدی در مقایسه با سال ۲۰۰۸، هزینههای نظامی خود را در سال ۲۰۱۷ به ۶۳۱۹ میلیارد دلار رسانده است، هزینههای نظامی ژاپن در سال ۲۰۱۷ بدون تغییر نسبت به سال ۲۰۱۶، 4/45 میلیارد دلار گزارش شده که رشدی 4/4 درصدی را نسبت به سال ۲۰۰۸ نشان میدهد. خطر تهدید از سوی چین و کره جنوبی همچنان به عنوان مهمترین عامل استراتژی امنیتی ژاپن محسوب میشود. هزینههای کره جنوبی نیز در سال ۲۰۱۷ رشدی 7/1 درصدی را به ثبت رسانده و به 39/2 میلیارد دلار رسیده که پایینترین رشد سالانه از سال ۲۰۱۱ به شمار میرود.
اروپا
در سال ۲۰۱۷، بودجه نظامی قاره اروپا که ۲۰ درصد از کل هزینههای نظامی جهان محسوب میشود، ۳۴۲ میلیارد دلار گزارش شد. این میزان از هزینهها در مقایسه با سال ۲۰۱۶، 2/2 درصد کمتر و در مقایسه با سال ۲۰۰۸ رشد جزئی 4/1 درصدی را به ثبت رساند. در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷، هزینههای نظامی در اروپای مرکری با رشدی ۱۳ درصدی به 1/24 میلیارد دلاد غربی با رشدی 7/1 درصدی به ۲۴۵ میلیارد دلار رسیده است. این در حال است که اروپای شرقی با کاهش چشمگیر ۱۸ درصدی هزینههای نظامی و رسیدن آن به 9/72 میلیارد دلار مواجه بوده است. در یک دهه اخیر نیز هزینههای نظامی اروپای مرکزی و اروپای غربی به ترتیب ۲۰ و ۳۳ درصد افزایش داشته در حالی که این هزینهها برای اروپای غربی افتی ۵۷ درصد را تجربه کرده است.
چهار کشور از ۱۵ کشور برتر از نظر هزینههای نظامی در غرب اروپا قرار دارند. فرانسه، بریتانیا، آلمان و ایتالیا این چهار کشور هستند که به ترتیب رتبههای ۷۶، ۹ و ۱۲ را از آن خود کردهاند. این چهار کشور در حالی در مجموع ۱۰ درصد از کل هزینههای نظامی جهان را در سال ۲۰۱۷ به خود اختصاص دادهاند که س هم آنها در سال ۲۰۰۸ بیش از ۱۵ درصد بود. منحنی هزینههای نظامی اروپای غربی از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷ یک منحنی U شكل بوده، از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۴ کاهش و از ۲۰۱۴ به بعد افزایش داشته است.
از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۷ هزینههای فرانسه 9/1 درصد کاهش یافته و به 8/57 میلیارد دلار رسیده تا نخستین کاهش سالانه خود پس از پایان اقدامات ریاضتی در سال ۲۰۱۳ را به ثبت برساند. این موضوع در حالی رخ داده که دولت فرانسه کاهش بودجه نظامی ۲۰۱۷ را راهی برای کاهش کسری بودجه کشور میداند.
هزینههای نظامی بریتانیا نیز در سال ۲۰۱۷ با رشدی 5/0 درصدی به 2/47 میلیارد دلار رسیده است. آلمان نیز پس از اینکه هزینههای نظامی خود را 2/4 درصد در سال ۲۰۱۶ کاهش داد، سال گذشته با رشد 5/3 درصدی هزینههای خود مواجه شد تا با رساندن این هزینهها به 3/44 میلیارد دلار بالاترین بودجه نظامی خود از سال ۱۹۹۹ را تجربه کند.
با توجه به افزایش احساس خطر بسیاری از کشورهای اروپای مرکزی نسبت به روسیه، هزینههای نظامی این منطقه در سال ۲۰۱۷ رشدی ۱۲ درصدی را به ثبت رساند تا برای چهارمین سال متوالی شاهد رشد باشد. این در حالی است که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ به مدت شش سال پیاپی این منطقه با افت بودجه نظامی مواجه بود. در این منطقه لهستان با درهم ۴۲ درصدی بیشترین هزینههای نظامی را به خود اختصاص داده و رومانی با ثبت أفرأیش ۵۰ درصدی بیشترین نرخ رشد را در میان کشورهای جهان به خود اختصاص داده است. این رشد شدید ناشی از آغاز اجرای طرح مدرن سازی و توسعه نظامی این کشور در سال ۲۰۱۷ بوده است. دو کشور لتونی و لیتوانی نیز با افزایش ۲۱ درصدی هزینههای نظامی خود رشد چشمگیری را تجربه کردند.
اروپای شرقی اما در سال ۲۰۱۷ برای نخستین بار در یک دهه اخیر با کاهش هزینههای نظامی خود مواجه شد. این سقوط عمدتاً ناشی از سقوط هزینههای نظامی روسیه بود که ۹۱ درصد از کل هزینههای این منطقه را شامل میشود. اقتصاد روسیه از سال ۲۰۱۴ با مشکلات فراوانی نظیر کاهش شدید درآمد صادرات نفتی دست و پنجه نرم میکند و از آن پس هزینههای دولتی به شدت کاهش یافته است. با وجود این، هزینههای نظامی روسیه از سال 1998 تا 2017 مدام افزایش داشته است. کاهش هزینههای این کشور در سال 2017، بار نظامی روسیه را از ۵۵ درصد GDP در سال ۲۰۱۶ به 3/4 درصد کاهش میداد. با این شرایط، سهم این هزینهها از GDP همچنان بسیار بالاتر از بقیه کشورهای اروپایی است.
ایران و خاورمیانه
گزارش موسسه صلح استکهلم به دلیل کمبود آمار دقیق کشورهایی چون قطر، سوریه، امارات متحده عربی و یمن نتوانسته هزینههای نظامی کل خاورمیانه را در سال ۲۰۱۷ برآورد کند. مجموع هزینههای نظامی این کشورها در منطقه از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵ به صورت مرتب افزایش یافته و سهم آنها را به ۴۱ درصد افزایش داده است. با وجود این، سقوط قیمت نفت، هزینههای نظامی این کشورها را در سالهای ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ با افتی 16 صدی مواجه کرد. اگرچه هزینههای نظامی این کشورها مجدداً در سال ۲۰۱۷ رشدی 6/2 درصدی را تجربه کرد اما کل هزینهها همچنان در مقایسه با سال ۲۰۱۵ حدود ۱۱ درصد کمتر است.
عربستان سعودی بیشترین هزینه کننده امور نظامی در منطقه و سومین کشور در جهان از نظر بودجه نظامی در سال ۲۰۱۷ به شمار میرود. هزینههای نظامی این کشور از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵ رشدی ۷۴ درصدی را به ثبت رسانده و به نقطه اوج 3/90 میلیارد دلاری رسید. در سال ۲۰۱۶ هزینهها با افتی ۲۹ درصدی مواجه شده اما در سال ۲۰۱۷ مجدداً روند صعودی گرفت و رقم 4/69 میلیارد دلاری را به ثبت رساند.
از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۷، هزینههای نظامی ترکیه با رشدی ۴۶ درصدی به ۱۸۲ میلیارد دلار رسید تا این کشور رتبه ۱۵ کشورهای پرهزینه در امور نظامی را به خود اختصاص دهد. البته در صورت وجود آمار دقیق از امارات احتمالاً ترکیه در جایگاه شانزدهم قرار میگرفت. آخرین برآورد موجود از هزینههای نظامی امارات که در سال ۲۰۱۴ به ثبت رسید نشان از هزینه ۲۴۴ میلیارددلاری و رتبه دوم این کشور در منطقه میدهد. با در نظر گرفتن عملیات نظامی خارجی و پروژههای آماد و پشتیبانی نیروهای مسلح این کشور منطقی است که فرض کنیم هزینههای نظامی این کشور مشابه با سطوح سال ۲۰۱۴ باشد. هزینههای نظامی ایران از اوج خود در سال ۲۰۰۶ تا سال ۲۰۱۴ به صورت یکنواخت (حدود ۳۱ درصد) کاهش داشته است. با وجود این از سال ۲۰۱۴ به بعد اقتصاد ایران با رهایی از تحریمهای سازمان ملل و اتحادیه اروپا توانست هزینههای نظامی خود را در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷ با حدی افزایش دهد.
در پی به اوج رسیدن هزینههای اسرائیل در سال ۲۰۱۵-۲۰۱۴ که همزمان با عملیات نظامی این رزیم کر عوه بود، هزینههای نظامی رژیم صهیونیستی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶ افتی ۱۳ درصدی داشته است. این در حالی است که اسرائیل با افرایش 9/4 درصدی بودجه نظامی خود در سال ۲۰۱۷؛ رقم 5/16 میلیارد دلاری را به ثبت رساند. البته این ارقام بدون در نظر گرفته کمک 1/3 میلیارد دلاری آمریکا بوده است. هفت کشور از کشورهایی که بیشترین بار نظامی جهان را در سال ۲۰۱۷ داشتهاند در خاورمیانه حضور دارند: عمان (۱۲ دربد GDP)، عربستان سعودی (۱۰ درصد GDP)، کویت (۵۸ درصد GDP)، اردن (8/4 درصد GDP)، اسرائیل (7/4 درصد GDP)، لبنان (5/4 درصد GDF)، و بحرین (1/4 درصد GDP).
منبع : دنیای اقتصاد
دیدگاه تان را بنویسید