کشف تازه در منظومه

۵۵آنلاین :

55 آنلاین:

ستاره­ شناسان معتقدند برای نخستین بار ابرهای آبی در خارج از منظومه­ ی شمسی را شناسایی کردند.

یک کوتوله­ی قهوه­ای که به نام وایز 0855 یا WISE 0855 شناخته می­شود، در واقع سردترین جرم شناخته­ شده­ی خارج از منظومه شمسی ما است. در حال حاضر به علت نور بسیار کم این جرم کیهانی، چیز زیادی درباره­ی آن نمی­دانیم. از سویی این یافته­ ها می­توانند به ما در شناسایی بیشتر ترکیب این اجرام فراخورشیدی و همچنین شناسایی و بررسی رفتار غول­های گازی همانند سیاره­ی مشتری کمک کنند. ستاره­شناس اندرواسکمر ( An- drew Skemer ) از دانشگاه کالیفرنیا، سانتا کروز، در این باره گفت: ما انتظار داشتیم که جرمی به آن سردی احتمالاً دارای ابرهای آبی باشد و هم اکنون به شواهدی رسیده­ایم که نشان می­دهند در واقعیت نیز این ابرها وجود دارند. کوتوله­ی WISE 0855 در سال 2014 کشف شد. این کوتوله تنها در فاصله­ ی 2/7 سال نوری از زمین واقع شده است که از نظر معیارهای نجومی در فاصله­ی نسبتاً نزدیکی با کره­ی زمین قرار دارد. این جرم نه سیاره و نه ستاره است. در واقع، کوتوله­های قهوه­ای گاهی اوقات به نام «ستاره­ی نافرجام» نیز نامیده می­شوند، زیرا آنها در حالتی مابین ستاره و سیاره قرار دارند. آنها به همان روش شکل­گیری ستارگان آغاز به تشکیل می­کنند، اما در ادامه، جرم کافی برای جرقه و یا حفظ واکنش­های هسته­ای در هسته خود را ندارند؛ واکنش­هایی که باعث می­شوند تا ستارگان همواره درخشش داشته باشند. گفتنی است که ستارگان از تجمع­های گرانشی گاز و غبارها در فضا شکل می­گیرند. آنچه که باعث می­شود تا مطالعه­ی WISE 08555 بسیار دشوار باشد این واقعیت است که دیدن آن برای ما با استفاده از طیف­سنجی معمولی تقریباً غیرممکن است. کم­نوری شدید کوتوله­ ی قهوه ­ای در نزدیکی طیف مادون قرمز و فاصله­ی تریلیون­ها کیلومتری آن از سیاره­ی ما، باعث می­شود تا به سختی برای برخی از قدرتمندترین تلسکوپ­های زمینی ما قابل مشاهده باشد.

با پشتکار اسکمرو محققان همکارش، آنها به چگونگی دستیابی به یک طیف مادون قرمز از WISE 0855 پی بردند. این کار با استفاده از تلسکوب جمینی شمالی در هاوایی و یا ضبط یک طول موج گسترده­تر از 5 میکرون که در طیف­سنجی متداول در محدوده نوری قرار دارد تا طول موج نزدیک به مادون قرمز کمتر از 5/2 میکرون انجام شد. اسکمر در این باره می­گوید: این جرم آسمانی پنج برابر کم­نورتر از هر جسم دیگر شناسایی شده با طیف­سنجی زمینی در این طول موج است. اکنون که ما یک طیف در اختیار داریم، این امکان را داریم تا در مورد اینکه واقعاً چه اتفاقی در این کوتوله­ی قهوه­ای در جریان است تفکر کنیم. طیف ا نشان می­دهد که WISE 0855 توسط بخار آب و ابرها احاطه شده است و ظاهر کلی آن به گونه­ای است که کاملاً شبیه به مشتری به نظر می­رسد. جرم WISE 0855 پنج برابر جرم مشتری است، اما به اندازه سرد نیست. درجه­ی حرارت وایز منفی 23 درجه­ی سانتی­گراد است. این در حالی است که دمای سیاره­ی مشتری حتی سردتر از این مقدار است و به منفی 143 درجه­ ی سانتی­گراد نیز می­رسد. اما با وجود این تفاوت دما، محققان باور دارند که WISE 0855 و مشتری به اندازه­ی کافی به هم شباهت دارند تا به ما در مورد بررسی و دریافت نکات جدید پیرامون این نوع از اجرام سرد در داخل و خارج از منظومه شمسی کمک کنند. اسکمر در این باره توضیح می­دهد: WISE 0855 به عنوان اولین فرصت ما برای مطالعه یک جرم فراخورشیدی است که تقریباً به اندازه­ی سیاره­های عظیم گازی منظومه­ی خودمان سرد هستند. یکی دیگر از تفاوت­های بین WISE 0855 و مشتری این است که محققان باور دارند، مشتری دارای اتمسفر آشفته ­تری است. جو مشتری شامل مقدار زیادی از ترکیب فسفین است. این ماده ترکیبی است که بخش داخلی سیاره­ی مشتری را تشکیل می­دهد و در ایجاد واکنش­های شیمیایی جدید در اتمسفر بیرونی نیز نقش دارد.

منبع: مجله صدا