نگرانی مقاطعهکاران کفن و دفن
| در هر دقیقه بیش از ۱۰۰ نفر فوت میکنند. این مرگها غم و اندوه را برای یک گروه و سود و منافع را برای گروهی دیگر به همراه دارند.
۵۵آنلاین :
در هر دقیقه بیش از ۱۰۰ نفر فوت میکنند. این مرگها غم و اندوه را برای یک گروه و سود و منافع را برای گروهی دیگر به همراه دارند. آمار بیش از ۷/۲ میلیون وفات سالانه در آمریکا در سال ۲۰۱۷ زیربنای صنعتی با ارزش ۱۶ میلیارد دلار بود که در آن بیش از ۱۹ هزار آژانس کفنودفن و ۱۲۰ هزار کارمند فعال بودند. ارزش این بخش در فرانسه حدود ۵/۲ میلیارد یورو است. بازار آلمان در سال ۲۰۱۴ بیش از ۵/۱ میلیارد یورو ارزش و حدود ۲۷ هزار کارمند داشت که یکششم آنها پیمانکاران کفنودفن بودند. برآورد میشود ارزش این کسبوکار در بریتانیا دو میلیارد یورو باشد که ۲۰ هزار نفر (که حدود یکپنجم مقاطعهکاران هستند) را صاحب اشتغال کرده است.
در دهههای آینده افراد متولد شده در دوره فراوانی فرزندآوری به سن کهولت میرسند و نرخ سالانه وفات در آمریکا از ۳/۸ در هر هزار نفر کنونی به ۲/۱۰ در سال ۲۰۵۰ خواهد رسید. این رشد در ایتالیا از ۶/۱۰ به ۷/۱۳ و در اسپانیا از ۱/۹ به ۸/۱۲ خواهد بود. مدیران پولی از سرمایهگذاران ماجراجوی خطرپذیر تا صندوقهای بازنشستگی که این افزایش را درک کردهاند به کسبوکار کفنودفن روی آوردهاند. سال گذسته صندوق بازنشستگی معلمان آنتاریو یکی از بزرگترین کسبوکارهای کفنودفن اسپانیا را از یک شرکت خصوصی بریتانیایی به نام I group 3 به مبلغ ۱۱۷ میلیون پوند خریداری کرد و همزمان سهام خود در کسبوکار مشابه در فرانسه را افزایش داد. به نظر میرسد کسبوکار کفنودفن کاملاً قابل پیشبینی، بیارتباط به سایر صنایع، مرتبط با نرخ تورم، با ریسک کم و حاشیه سود بالا باشد.
اما تغییرات بزرگی در انتظارات مردم از مراسم تدفین در برخی نقاط جهان در حال شکل گرفتن است. توماس لینچ در کتاب سال ۱۹۹۷ خود حاوی تجربیاتش از کسبوکار تدفین در یک شهر کوچک آمریکایی چنین مینویسد: هر سال من چند صد نفر از همشهریانم را دفن میکنم. چند ده نفر را نیز برای سوزاندن جسد میبرم. من تابوت، صندوق دفن و گلدان خاکستر میفروشم و در تهیه سنگقبر و بنای یادبود مشارکت میکنم. برای فروش گل نیز کمیسیون میگیرم. با این حال تغییرات اجتماعی، مذهبی و فناوری این مدل کسبوکار را تهدید میکند.
شری تاول (Sherri Tovell) یک پیمانکار کفنودفن از کانادا میگوید در آمریکای شمالی شغل آنها بیشتر برنامهریزی مراسم است. اقداماتی از قبیل تهیه آلاچیق، نوشیدنی مارگاریتا، آواز کارایوکی (Karaoke) و تحویل پیتزا به وظایف او اضافه شدهاند. برخی افراد خواستار حضور یک روحانی برای هدایت مراسم هستند. برخی دیگر دوست دارند خاکستر مرده را به همراه آتشبازی به آسمان بفرستند. پیمانکاران سنتی کفنودفن نمیتوانند در این فضای جدید جایی برای خود بیابند. به ویژه رسمی جدید به نام «سوزاندن مستقیم» هیچ جایی برای آنها ندارد.
علاوه بر نیاز به ارائه خدمات متنوع، رقابت در محصولات نیز شدت گرفته است و بیشترین میزان آن در نجاری و صنایع چوب دیده میشود. خرید یک تابوت گرانقیمت هزینه مراسم را بالا میبرد. طبق یک توافق نانوشته باید با مرده با احترام برخورد کرد و خانوادهها هیچگاه نمیپرسند آیا میتوان جایگزین ارزانتر برای یک تابوت هزار یا دو هزار دلاری پیدا کرد یا اینکه آیا واقعاً به فرآیند معطر کردن و حفظ جسد نیازی هست. به گفته دومینیک آکیل از دانشگاه کلون این کسبوکار حالتی ویژه دارد: قانونی است اما صحبت درباره آن تابو قلمداد میشود و بنابراین نباید در آن بحث یا چانهزنی صورت گیرد.
پیمانکاران در گذشته جریانی منظم از مشتریان داشتند که سوالات زیادی نمیپرسیدند. او هم در مقابل پرسش زیادی نداشت. سوالاتی از قبیل پروتستان یا کاتولیک؟ تابوت باز یا بسته؟ و (در برخی مناطق) دفن یا سوزاندن؟ تنها سوالاتی بودند که مطرح میشد. نسل جدید مشتریان امور کفنودفن را به اولین و نزدیکترین پیمانکار میسپارند که ممکن است یک پیمانکار جدید یا حتی هتلداری باشد که امور کفنودفن را انجام میدهد. این مشتریان برای خرید گلدان خاکستر یا تابوت نیز به آمازون یا والمارت روی میآورند.
رقابت شدید
بیل مکریوی مقاطعهکار اهل مینیاپولیس در همایش سالانه انجمن ملی مدیران تدفین آمریکا (NFDA) در بوستون در پاییز گذشته گفت: این کسبوکار به رستورانها، کلوپهای شبانه، تالارهای عروسی و کلوپهای روستایی هم کشیده شده و وضعیت بسیار خطرناک است. انجمن پیشبینی میکند که رشد درآمدی این صنعت در سالهای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۱ متوقف شود.
یک عامل تمایل زیاد به مراسم سوزاندن است که هم ارزانتر تمام میشود و هم گزینههای بیشتری دارد. دیوید نیکسون مشاور امور تدفین میگوید هر دفن معادل دو سوزاندن هزینه دارد. از آنجا که افراد خانواده در شهرهای مختلف پراکنده میشوند نمیتوانند برای ادای احترام بر سر یک مزار در شهر زادگاه خود حاضر شوند و از آنجا که دیگر خود را متعلق به یک مکان خاص نمیدانند تصمیم میگیرند بیش از یک مکان دفن داشته باشند.
در کشورهای مذهبی هنوز تدفین رواج دارد. در ایرلند و ایتالیا به ترتیب ۸۲ و ۷۷ درصد از مردگان دفن میشوند اما بیش از نیمی از اجساد در آمریکا سوزانده میشوند در حالی که این میزان در سال ۱۹۶۰ کمتر از چهار درصد بود. انتظار میرود این رقم تا سال ۲۰۳۵ به ۷۵ درصد برسد. یک گروه چینی در بوستون برای داغدیدگان خدمات رایگان فراهم کردند اما متوجه شدند میزان سوزاندن اجساد در چین از ۳۳ درصد در سال ۱۹۹۵ به ۵۰ درصد در سال ۲۰۱۲ رسیده است. در ژاپن مراسم سوزاندن جسد اقدامی برای تطهیر و پالایش برای زندگی بعدی به شمار میرود و فراگیر شده است. هزینه مراسم سوزاندن میتواند کمتر شود. یک پارک صنعتی در غرب آمستردام میزان چندین وبسایت تدفین ارزانقیمت است که همه در یک شرکت به نان «تدفین ۲۴» ریشه دارند. آنها خدمات سوزاندن جسد، تابوت ساده، حملونقل، سردخانه و سوزاندن را با هزینهای حدود ۱۲۵۰ پوند و بدون نیاز به حضور بستگان متوفی انجام میدهند. ژان پالما صاحب یکی از این وبسایتها میگوید مشتریان ما یا پول ندارند یا نمیخواهند پول زیادی در این مورد خرج کنند. این کسبوکار فقط سه سال پیش آغاز شد و هماکنون هر سال ۲۶۰۰ مراسم را اجرا میکند. آرزوی آقای پالما آن است که به بزرگترین ارائهدهنده خدمات تشییع در هلند تبدیل شود.
شمار زیادی از آژانسها مسیر «سوزاندن مستقیم» را در پیش گرفتهاند. در آمریکا یکسوم از مراسم سوزاندن به طور مستقیم صورت میگیرد. دیگنیتی (Dignity) تنها شرکت عمومی عرضهکننده خدمات کفنودفن بریتانیا که وارد بورس شد سال گذشته خدمت «سوزاندن ساده» را معرفی کرد. سیمون کاکس سخنگوی شرکت میگوید انتظار میرود تا سال ۲۰۳۰ حدود ۱۰ درصد از مراسم سوزاندن جسد به صورت مستقیم انجام شود. این امر لزوماً ربطی به هزینه ندارد. بسیاری از مردم هنوز رفتگان خود را تکریم و پاسداشت میکنند اما فرآیند خاکسپاری را پراهمیت نمیدانند و نیازی نمیببینند که از خدمات پیمانکاراستفاده کنند. وقتی جسدی در کار نباشد آنها میتوانند به راحتی مراسم خود را در هر زمان که بخواهند در یک هتل کوچک محلی برگزار کنند.
به گفته آقای کاکس مراسم شخصی ساده به تدریج جای تشییع جنازههای باشکوه عصر ویکتوریایی را میگیرد.
اینگونه جداسازی خاکسپاری و مراسم یکی از نکات نگرانکنندهای بود که در همایش بوستون مطرح شد. مایکل نیکودموس پیمانکار اهل ویرجینیا در حالی که یک اسلاید از یک تابوت خالی را نشان میدهد با ناامیدی میگوید: «مهمان افتخاری کجاست؟ هیچ مشایعتکنندهای نیست، تابوت خالی است و جسدی برای شستشو و معطر کردن وجود ندارد.» در این همایش کلاسهایی برای پاسخگویی به تلفنهای مشتریان پیمانکاران برگزار شد تا به آنها آموزش دهند چگونه باید به سوال «هزینه سوزاندن جسد چقدر است؟» پاسخ داد به عنوان مثال وقتی مشتری ساختگی میپرسد آیا میتوان گلدان خاکستر را از فروشگاه بخرد به او گفته میشود آن گلدانها به این منظور ساخته نشدهاند. آنها به مشتریانی که صرفاً در حال کسب قیمتها و اطلاعات هستند میگویند پیشنهاد میکنیم از مقاطعهکاران ارزانقیمت بپرسید چگونه میتوان مطمئن شد خاکستر تحویل شده متعلق به عزیزان ماست.
تشییع سبز
سوزاندن مستقیم یا غیرمستقیم تنها رقیب خاکسپاری سنتی نیست. مطالعهای که در سال ۲۰۱۵ صورت گرفت نشان داد بیش از ۶۰ درصد آمریکاییهایی که در دهه ۴۰ یا بالاتر زندگی هستند «تشییع سبز» را ترجیح میدهند که در آن هیچگونه مواد نگهدارنده جسد استفاده نمیشود و تابوت نیز از نظر زیست محیطی تجزیهپذیر است. پنج سال قبل طرفداران این روش فقط ۴۰ درصد بودند. جیمی اولسون پیمانکار متخصص تدفین سبز در ویسکانسین میگوید: فردی که تمام عمر زبالهها را بازیافت کرده و اتومبیل برقی سوار شده است نمیتواند بپذیرد که در یک مقبره سیمانی و تابوت پلاستیکی قرار گیرد و بدنش از مواد شیمیایی نگهدارنده پر شده باشد.
آمریکاییها هر سال ۷۰ هزار مترمکعب چوب را با قیمت بالا از پیمانکاران تدفین خریداری و در زیر خاک دفن میکنند. با این مقدار چوب میتوان دو هزار خانه کوچک برای خانوادههای تکنفر ساخت. آنها همچنین ۶/۱ میلیون تن سیمان را برای ساخت مقبره مصرف میکنند. سوزاندن جسد طرفداران بیشتری دارد چون اسراف در آن نیست. اما سوزاندن پیکرها نیز به انرژی نیاز دارد. یک کوره متعارف گازی حدود ۳۲۰ کیلوگرم کربن را به ازای هر جسد به جو وارد میکند که معادل ۲۰ ساعت حرکت یک اتومبیل است. دو تا چهار گرم جیوه نیز از دندانهای پرشده متصاعد میشود.
طبق گزارش شرکت بیمه سانلایف (Sun Life) هماکنون بیش از ۲۷۰ گورستان سبز در بریتانیا وجود دارد و ۹ درصد از مراسم تشییع سبز هستند این طرفداری صرفاً به دلیل عدم اسراف نیست. آقای گوردون تولی و همسرش دو پارک دفن سبز در انگلستان را اداره میکنند. در این گورستانها اجساد بدون مواد نگهدارنده در تابوتهایی از چوب بید یا یک کفن ساده در چالهای کمعمق در زیر درختان دفن میشوند. به گفته آقای تولی «عمق بیش از شش فوت برای فعالیت باکتریها و تجزیه بدن مناسب نیست». پارکها هم قبل و هم بعد از فوت فرد بازدیدکنندگان زیادی دارد. در وبسایت آقای تولی نوشته شده است که میتوان محل دقیق دفن را پیشخرید کرد. «مقبرهها ردیفی نیستند اما شما میتوانید هر کجا را که خود یا خانواده بخواهند، انتخاب کنید». برخی افراد که به بیماریهای صعبالعلاج مبتلا هستند با خانواده برای پیکنیک به پارک محل دفن آینده خود میروند. این کار خاطرات خوبی را برای بازماندگان به جا خواهد گذاشت.
اینگونه تغییرات در ترجیحات مصرفکننده باعث ناراحتی و پریشانی پیمانکاران میشود. برخی عصبانی میشوند و برخی دیگر خود را با تغییرات سازگار میکنند اما بیشتر آنها سر خود را در برف فرو بردهاند. همه این واکنشها در همایش انجمن مدیران تدفین آمریکا مطرح شدند. اگر قرار بود با عبارتی این موضوع توصیف شود باید بگوییم: آنها نمیدانند که چه چیزی را نمیدانند. فرض بر آن است که پیمانکاران خود باید مردم را از ارزش مراسم تدفین، بزرگداشت درگذشتگان و جایگاه پیمانکاران تدفین آگاه کنند. برخی از پیمانکاران ضرورت تغییر را دریافتهاند. به گفته یکی از کهنهکاران این کسبوکار، در گذشته همایشهایی از این قبیل فقط نمایشگاه سختافزارها، ماشینهای نعشکش، تابوت و مواد نگهدارنده پیکرها بود. اکنون همه موضوعات به خدمات ختم میشوند. به عنوان نمونه، برخی ابتکارات جدید مانند ورود به فیسبوک و اینستاگرام را میتوان دید.
مثلاً آقای اولسون که یک معلم موسیقی بود کسبوکار تدفین را در ویسکانسین خرید و یکی از دو اتاق خود را به سالن غذاخوری تبدیل کرد. او اولین فرد در انجمن مدیران تدفین آمریکاست که به تدفین سبز روی آورد. آقای والکر پوزی که پدربزرگش نجار بود و پدرش کسبوکار تدفین در کارولینای جنوبی را اداره میکند قصد دارد روزی بنگاه خانوادگی را به بنگاه «مراسم زندگی» تبدیل کند که همه خدمات از جمله عروسی، جشن کودکان و تدفین را ارائه میدهد. آقای مارک ماسگرو در گورستان متعلق به خودش گلدانهای خاکستر را به سبک کولیها در یک اتوبوس قدیمی فولکسواگن عرضه میکند. به گفته او «نیاز به سوگواری تغییری نکرده است فقط روشهای بیان متفاوت شدهاند».
برخی پیمانکاران از حد سازگاری با خواستههای مشتریان فراتر رفته و خود به روند تغییرات دامن میزنند. دهههاست که مهندسان در جستوجوی جایگزینی برای دفن یا سوزاندن جسد هستند. برخی بنگاهها در آمریکا اکنون روش تجزیه با آهک را پیشنهاد میدهند و آن را سوزاندن «سبز»، با «آب» یا «بدون شعله» مینامند. اگر شرکتهای آب و فاضلاب بتوانند حل اجساد در شبکه فاضلاب را بپذیرند بریتانیاییها به سرعت از آن استقبال میکنند. این فرآیند شامل حل جسد در یک محلول بازی (آهکی) و سپس پودر کردن استخوانها میشود. تولید کربن در این حالت کمتر از یکهفتم تولید آن در سوزاندن عادی جسد خواهد بود. آقای جو ویلسون که دستگاههای سوزاندن بدون شعله را عرضه میکند میگوید خانوادهها طرفدار آن هستند هم به دلایل زیستمحیطی و هم به این خاطر که آن را ملایمتر از سوختن با آتش میدانند.
تازهترین محصول این شرکت دستگاه کوره بدون آتش برای حیوانات خانگی است. از هر پنج پیمانکار در آمریکا یک بنگاه خدمات سوزاندن اجساد حیوانات خانگی را ارائه میدهد.
بنگاه پژوهش بازار مینتل (Mintel) در بریتانیا میگوید از هر چهار مالک حبوانات خانگی یک نفر برای تدفین حیوانات خود از قبل برنامهریزی کرده یا قصد آن را دارد. آقای تولی طرح «آرامگاه یکجا» را میفروشد که در آن انسانها و حیوانات اهلی را میتوان در کنار هم دفن کرد. دستگاه سوزاندن بیولوژیکی ظرفیت ۲۰ حیوان را در اتاقکهای جداگانه دارد. آقای ویلسون به مزاح میگوید: اما فقط یک اسب آبی.
روش دیگر کسب درآمد از مردگان برنامهریزی برای خاکسترهاست. یک بنگاه بریتانیایی بنام صعود خاکسترها را با کمک بالن در ارتفاع ۳۰ کیلومتری رها میکند و ویدئوی آن را به بازماندگان میدهد. خانم کروفین که خود در این کسبوکار است با اشاره به گوشوارههایش میگوید «مادرم در گوشم است و هرجا بروم او را با خود میبرم. حتی میتوانم با او شنا کنم». یک شرکت کانادایی بیوتکنولوژی از مردم میخواهد زندگی را در خالصترین شکل پاس بدارند. این شرکت در قبال دریافت ۵۰۰ دلار و نمونه خون فرد در گذشته یک کپسول فولاد ضدزنگ حاوی DNA او تحویل میدهد. پیمانکاران آیندهنگر به افقهای جدید و عجیب مینگرند در حالی که همکاران قدیمی آنها حتی در ارائه خدمات پایه نیز از رقابت بازماندهاند. آمازون، علیبابا و والمارت انواع تابوت و گلدان خاکستر را به صورت آنلاین میفروشند. اکنون فروش زیاد نیست اما به زودی مردم از قیمتها مطلع میشوند و میفهمند هزینه پیمانکاران چقدر بالاست. در امریکا فروش این محصولات یکسوم درآمد پیمانکاران را تامین میکند اما طبق گزارش انجمن مدیران این درآمد در پنج سال گذشته روند نزولی داشته است. در مورد درآمد ناشی از آمادهسازی جسد برای دفن (که یکی از مهارتهای اصلی است) نیز همین روال دیده میشود. فناوری باعث میشود مشتریان از روشهای دیگر نیز اطلاعات بهدست آورند. بازدید از صفحههای پیمانکاران در گوگل یا وبسایتهایی مانند Yelp رو به افزایش است. در آمریکا امکان مقایسه قیمتها وجود دارد. سال گذشته ادعا شد که شرکت دیگنیتی (Dignity) بهایی بسیار بیشتر از نرخ بازار را از مشتریان مطالبه میکند در سه ماهه آخر سال ۲۰۱۷، افزایش رقابت قیمتی با دیگر بنگاهها باعث شد ارزش سهام دیگنیتی در بازار به شدت سقوط کند. کاهش ارزش سهام در ژانویه ادامه یافت زمانی که شرکت مجبور شد برای حفظ سهم بازار قیمتها را پایین آورد. بسیاری از سوگواران علاقمندند مراسم به صورت مجازی بر صفحه نمایش داده شود. برخی از بنگاههای بریتانیایی امکان حضور مجازی در مراسم را فراهم میکنند.
به گفته جامعهشناس رابرت هوتز در مقاله سال ۱۹۰۷ «مردگان دو زندگی دارند، یکی در طبیعت به عنوان ماده و دیگری در فرهنگ به عنوان یک موجود اجتماعی». اینترنت جنبه دوم را گسترش میدهد و کسبوکارها نیز به آن کمک میکنند. با نصب شمع مجازی و کدهای QR بر روی سنگ قبر میتوان ارتباط آن با یک صفحه مجازی بزرگداشت را برقرار کرد. فیسبوک اکنون حسابهای یادبود دارد تا وضعیت افراد در گذشته را نشان دهد. بسیاری از پروفایلها تا چندین سال پس از فوت کاربر همچنان باز و فعال هستند.
آقای لینچ نویسنده کتاب «تشییع جنازه خوب» میگوید این صنعت خود بزرگترین دشمن خویش است. تاکید بر فروش کالا و دوری از هدف اصلی باعث از بین رفتن اعتماد عمومی خواهد شد. به عقیده او نقش واقعی یک پیمانکار آن است که متوفی را به جایگاهی ببرد که واقعاً نیاز دارد آنجا باشد. مردم حق دارند در مورد فروش کالا نگران باشند. هر کسی با یک کاتالوگ و دستگاه کارتخوان میتواند کالا بفروشد. آنچه نیاز به پیمانکار را ایجاد میکند خدمتی است که به بدن متوفی داده میشود. این خدمت همیشه لازم است چه بدن سوزانده شود، چه در زیر یک درخت به آرامی تجزیه شود و چه با یک موشک به فضا فرستاده شود. پیمانکارانی که این امر را درک میکنند احتمالاً نگران از دست دادن کسبوکار خود نخواهند بود.
منبع : تجارت فردا
دیدگاه تان را بنویسید